Minder stijging CFK's OZONLAAG

De concentratie CFK's in de atmosfeer stijgt nog steeds, maar niet zo snel meer als in het verleden.

Dit schrijven Amerikaanse onderzoekers in het Britse vaktijdschrift Nature (26/8). De onderzoekers, van het Nationaal bureau voor oceanen en atmosfeer in Boulder (Colorado), hebben de concentraties in de atmosfeer van de twee meest beruchte CFK's (CFK-11 en CFK-12) tussen januari 1988 en maart 1993 gemeten.

Daartoe werden bijna 5 000 flessen met luchtmonsters, die in die periode wekelijks op verschillende plaatsen in Noord-Amerika, in Australie en op de Zuidpool werden verzameld, geanalyseerd.

De resultaten maken duidelijk dat vooral de stijging van de concentratie CFK-11 is afgenomen, schrijven de Amerikanen. De waargenomen trend wordt bevestigd door de analyse ter plaatse van de CFK-concentraties, die op vier van de zeven meetpunten sinds 1987 ter controle wordt gedaan.

CFK's (chloorfluorkoolwaterstoffen) werden ooit veel gebruikt als drijfgassen in spuitbussen. Nog steeds zijn ze in zwang als koelvloeistof in ijskasten en in airconditioning apparatuur. Ook komen ze vrij bij de produktie van piepschuim.

Hoog in de atmosfeer blijken de chemisch zeer stabiele verbindingen toch te ontleden. De chlooratomen die dan vrijkomen, reageren met ozon en tasten zo de zogeheten ozonlaag aan.

Sinds 1987 is geprobeerd afspraken te maken om het gebruik van CFK's uit te bannen. Volgens de Amerikanen blijkt uit hun metingen dat dit effect heeft gehad. De toename van de uitstoot CFK-11 en CFK-12 bereikte een maximum tussen 1985 en 1988. Nog steeds stijgen de concentraties van beide stoffen in de atmosfeer, maar de spectaculaire groei is er uit.

Piek

De Amerikanen doen in hun artikel ook een poging om de naaste toekomst te voorspellen. Zij verwachten een piek in de concentratie CFK11 in 1998, terwijl die voor CFK-12 een jaar later, in 1999, zal worden bereikt.

De onderzoekers baseren zich daarbij op schattingen van de wereldwijde uitstoot van beide stoffen, afkomstig van chemiefabrikant Dupont, de belangrijkste producent van de stoffen. In die schattingen is er vanuit gegaan dat de produktie en het gebruik van CFK's in de geindustrialiseerde wereld na 1995 verboden zullen zijn.

Na de dubbele piek zal de concentratie van de CFK's in de atmosfeer gaan dalen, maar de aantasting van de ozonlaag is daarmee nog niet voorbij.

De CFK's ontleden wel, maar doen dat uiterst langzaam. Het zal nog minstens een eeuw duren voor de ozonlaag weer op de oude dikte zal zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden