Minder segregatie scholen, maar winst fragiel

Speeltoestel bij een school in Haarlem. Beeld anp
Speeltoestel bij een school in Haarlem.Beeld anp

De segregatie in het basisonderwijs is geheel tegen de tendens en verwachtingen in de laatste jaren licht gedaald. Volgens Forum, instituut voor multiculturele vraagstukken, is die winst vooral te danken aan pilots in twaalf grote steden. "Daaruit blijkt dat er met gericht beleid een wereld te winnen is."

Tot zover het goede nieuws. Want volgens Forum wijst alles erop dat, als niemand ingrijpt, de tweedeling tussen witte en zwarte scholen de komende jaren snel groter zal worden. Bij schoolbesturen is weinig animo voor de strijd tegen segregatie, gemeenten hebben geen geloof meer in de gemengde school en het kabinet grijpt niet in.

Het onderzoek van Forum in de 36 grootste Nederlandse gemeenten ('Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie') is een vervolg op dat van 2009. Daaruit werd duidelijk dat sinds 1997 autochtone en allochtone kinderen steeds vaker 'gescheiden' naar school gaan.

Proef
In twaalf gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Almelo, Amersfoort, Deventer, Eindhoven, Leiden, Nijmegen, Schiedam en Tilburg) startte vervolgens op scholen een proef voor een evenwichtiger verdeling van etniciteit. Op twee derde van de 315 scholen die meededen, lukte dat.

"Wanneer bestuurders en beleidsmakers met het thema aan de slag gaan, zoals in de pilots, dan spreekt de gemeenteraad erover, worden er discussies gevoerd met ouders en professionals in het onderwijsveld, en komt er vaak aandacht voor in de pers", stellen de onderzoekers. Meer bewustwording zorgt ervoor dat scholen hun aannamebeleid gaan herzien en ouders hun schoolkeuze.

Het Kohnstamm Instituut waarschuwde in oktober vorig jaar dat het overleg tussen gemeenten en scholen over etnische segregatie vaak is stilgevallen. Hoewel het wettelijk verplicht is, is daar in 40 procent van de gemeenten geen sprake meer van.

Liever gemengde school
Zeventig procent van de schoolbestuurders vindt segregatie in het onderwijs onwenselijk, maar blijkt huiverig om in te grijpen. Zij wijzen op de vrije schoolkeuze van ouders. Ander onderzoek toont aan dat ouders hun kinderen in principe graag op een gemengde school willen.

"De pilots tonen aan dat we de segregratie kunnen bestrijden", zegt onderwijsdeskundige Zeki Arslan van Forum. "Maar de stekker is er inmiddels uit, het ministerie ziet geen rol meer voor zichzelf in de aanpak van segregatie."

"Ook bij de onderwijsbonden zie ik helaas niemand opstaan die gemeenten, schoolbesturen en ouders inspireert en motiveert verder te gaan. Aan de ene kant zien we internationale kansen en zijn we naar buiten gericht, maar aan de andere kant zijn we heel hard op de terugweg naar een verzuilde samenleving, naar segregatie."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden