Minder leden én geld

Nog steeds houden de blijvers in de hervormde kerk met hun bijdragen de inkomsten op peil; bij de gereformeerden en de rooms-katholieken lukt dat niet meer. Voor het eerst zagen die kerken in 1999 niet alleen hun ledental maar ook hun inkomsten dalen.

Van onze redactie religie & filosofie

De voorgaande jaren kenden alle drie kerken (samen het overgrote deel van gelovig Nederland) nog inkomstenstijging ondanks ledenverlies.

Dat bleek gisteren in Utrecht tijdens de presentatie van Kerkbalans 2001, de gezamenlijke geldwervingsactie van zeven kerken. Altijd gaan in januari duizenden vrijwilligers langs de huizen van de (papieren) leden voor een bijdrage voor het kerkenwerk: primair personeelskosten en het onderhoud van gebouwen.

Hiervoor - dus niet voor diakonale en missionaire doeleinden, dat is een apart circuit - haalden in 1999 hervormden, rooms-katholieken en gereformeerden samen 725 miljoen gulden op, respectievelijk 301 miljoen (plus 5), 227 miljoen (minus 1,3) en 196 miljoen (minus 3). Aan de actie doen ook de veel kleinere oud-katholieken, lutheranen, doopsgezinden en remonstranten mee: samen goed voor 13 miljoen. De zeven kerken tellen samen ruim 7,8 miljoen leden, van wie 1,7 miljoen regelmatige kerkgangers. De gemiddelde rooms-katholiek geeft 44 gulden voor het kerkenwerk, heel wat minder dan de gullere gereformeerden: 290 gulden per kerklid.

Mr. J. Klok, de (rk) secretaris van de interkerkelijke commissie geldwerving, bekritiseerde tijdens de bijeenkomst plaatselijke overheden die kerken de zogeheten baatbelasting laten betalen. Dat is een verplichte bijdrage aan vernieuwingsprojecten die de gemeente in de omgeving uitvoert. In Hengelo speelt het al en diverse plaatselijke overheden elders staan te trappelen om langs deze weg van de kerken tonnen te incasseren. Eerdere pogingen om dat via de onroerende zaakbelasting te doen zijn overigens bij de rechter gestrand.

Ook ds. B. van Vreeswijk, voorzitter van de hervormde synode, kapittelde de overheid, maar vooral haar sociaal beleid. Ondanks alle economische bloei ziet hij te weinig aandacht voor de zorg en de armoedebestrijding. ,,Er zijn mensen die geen uitnodiging krijgen voor dit feestje van de vooruitgang,'' aldus Van Vreeswijk.

,,Nederland is een goed georganiseerd land en alle uitvallers en afvallers kunnen wel ergens terecht, maar pijnlijk vaak blijkt dat 'ergens' met een serie loketten of een wachtlijst te beginnen.'' Maar mensen willen gehoord en gezien worden.

Van Vreeswijk noemt de kerken de 'natuurlijke bondgenoot', die het in pastoraat en diakonie voor de 'verliezers' op moet nemen. ,,Armoede en discriminatie worden een soort ver-van-mijn-bed-show-thema.'' Volgens Van Vreeswijk vinden velen het prachtig dat de kerk er aandacht voor heeft en dat ze het thema zo uit kunnen besteden. De kerk is als de hofnar, die ,,de koning voortdurend een spiegel voorhoudt; en die koning zijn wij allemaal, want de klant is tegenwoordig meer dan ooit koning.''

De Actie Kerkbalans begint maandag en duurt twee weken. In Volendam is zij een maand uitgesteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden