Minder jeugdbendes, maar probleem is niet opgelost

'Super-pg' Bolhaar is realistisch: Criminele jongerennetwerken zijn moeilijk op te rollen

Criminele jeugdgroepen blijven een probleem in Nederland. Ook al zijn de 89 jeugdbendes die er in 2010 waren eind 2013 gehalveerd naar 45 en zijn er jongeren die lid waren van zulke groepen opgepakt of aangepakt, ze zijn nog lang niet van de straat. Deze jeugdbendes zijn verantwoordelijk voor allerlei soorten criminaliteit, zoals intimidatie, bedreiging, vandalisme, geweld, inbraken, overvallen en berovingen. Hoewel de cijfers van het Openbaar Ministerie aantonen dat er een daling is, blijven deze bendes een doorn in het oog van zowel de burgers als de autoriteiten.

Herman Bolhaar, voorzitter van de procureurs-generaal (PG), is realistisch. "Dat er een vermindering heeft plaatsgehad, wil niet zeggen dat ze er niet meer zijn. We moeten de vormen van wijk- en buurtcriminaliteit waar deze groepen zich schuldig aan maken aandacht blijven geven", zei de hoogste baas van het OM gisterochtend bij de presentatie van het OM Jaarbericht 2013. Aanpakken wil volgens Bolhaar niet zeggen dat de bendes allemaal worden opgerold en de leden vastgezet, maar bijvoorbeeld ook dat de jongeren begeleiding en hulpverlening krijgen.

Het is bijzonder dat de 'super-pg' de cijfers nadat hij ze bekendmaakt, meteen nuanceert. In zijn eerste termijn als bewindsman hoorden we minister Ivo Opstelten (VVD, veiligheid en justitie) inderdaad nog met zijn zware bulderstem zeggen dat de aanpak onverminderd wordt voortgezet, maar dat we ervan uit kunnen gaan dat deze jeugdbendes allemaal worden aangepakt, stuk voor stuk, zonder uitleg wat die aanpak precies inhoudt. Daardoor ontstond het beeld dat de jongens binnen enkele jaren allemaal van de straat zouden zijn. Terwijl wijkbewoners met hun eigen ogen zien dat deze jongens - en soms ook meisjes - nog steeds in de buurt zitten.

Wel, zegt Bolhaar, is geen enkele criminele groep ongemoeid gelaten. Kopstukken zijn aangehouden waardoor de angels uit de bendes zijn gehaald. Ook is door de integrale aanpak met gemeente, jeugdzorg en andere betrokken instanties een aantal van deze jeugdbendeleden duidelijk in het vizier gekomen. Nogmaals, dat zegt niet dat ze van straat zijn, maar dat ze op zijn minst goed in de gaten worden gehouden en dat er op de achtergrond het een en ander op maat gebeurt.

Toch is het helemaal oplossen van het probleem van de criminele jeugdgroepen nagenoeg onmogelijk, weet ook Bolhaar. "Het zijn fluïde netwerken, soms gelegenheidscoalities, die in gezamenlijkheid criminaliteit plegen", legt hij uit. Daarmee bedoelt hij dat het geen 'vastomlijnde organisaties' zijn. Als de ene eruit wordt gehaald, kan daar een andere voor in de plaats komen. Soms verdwijnen jeugdgroepen, maar plopt er elders in de buurt weer een nieuwe op. Fluïde, als water ongrijpbaar, en daarom zijn deze netwerken zo moeilijk op te rollen.

Mensenhandel vaker en zwaarder bestraft

Politie en justitie hebben volgens het OM Jaarbericht 2013 ook flinke stappen gemaakt in de bestrijding van mensenhandel.

Er is een recordaantal mensenhandelaren veroordeeld, namelijk 178. Er worden zwaardere straffen gegeven en er worden steeds vaker schadevergoedingen voor erkende slachtoffers geëist en de toegekende bedragen worden steeds hoger. Het geld dat wordt uitgekeerd aan slachtoffers loopt soms in de tonnen euro's.

Voorzitter van het college van procureurs-generaal, Herman Bolhaar, benadrukt dat het tegenwoordig niet meer alleen gaat om mensenhandel en uitbuiting in de prostitutie, maar ook steeds meer in andere branches.

Ook hierbij stelt Bolhaar dat hij realistisch moet blijven, omdat mensenhandel een complex misdrijf is waar niet zomaar iemand voor kan worden opgepakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden