Minder hersenruimte voor oma’s verjaardag

Pubers raken alles kwijt: hun gymkleren, de huissleutel, hun lievelingstrui. Afspraken vergeten ze ook. Is daar iets aan te doen?

Even kijken of zijn garderobe nog in orde is, dacht een moeder onlangs. Ze trok de kast van haar elfjarige zoon open, in de veronderstelling daar een flinke stapel truien aan te treffen. Maar op de plank lagen er slechts drie. De rest, zei haar zoon, had hij waarschijnlijk laten liggen in het park, of bij een vriend, of op school, of in de kleedkamer van de voetbalvereniging. Dat kon hij zich niet meer precies herinneren.

Truien, huissleutels, fietssleutels, schoolboeken, beugels, regenpakken, sportkleren, OV-chipkaarten: behoren ze toe aan pubers, dan raken ze onherroepelijk kwijt. Het onstoffelijke kleeft de puber evenmin aan: hij vergeet de tijd, zijn huiswerk en de verjaardag van oma. Ook al hebben zijn ouders hem daaraan veertien keer herinnerd.

Dat komt onder meer door de prefrontale cortex, zegt de Leidse hoogleraar Eveline Crone, auteur van het boek ’Het puberende brein’. Die prefrontale cortex is belangrijk voor vaardigheden als organiseren en plannen en rijpt heel langzaam. Pas rond een jaar of twintig is dit stukje van de hersenen volgroeid.

Het nog onrijpe puberbrein wordt tegelijkertijd zwaar belast, zegt Crone. „Adolescenten zijn vooral bezig met hun sociale netwerk.” Ze moeten met leeftijdgenoten praten, uitgaan, ruzie maken, hyven, msn’en. Die preoccupatie maakt dat ze voor de verjaardag van oma, of voor de trui die ze in het park even hebben uitgetrokken, gewoonweg minder hersenruimte hebben.

Die pubervergeetachtigheid is lastig, ook voor ouders. Want moeten die nu steeds nieuwe truien kopen? Of hun zoon op zijn donder geven, telkens als hij drie kwartier na het afgesproken tijdstip thuiskomt?

Boos worden is niet zo effectief, stelt Marijke Teeuwissen die bij Stichting De Meeuw in Rotterdam sociale vaardigheidstrainingen geeft aan pubers en opvoedcursussen aan ouders. Zij adviseert ouders in de eerste plaats om niet te hoge verwachtingen van hun puberkinderen te hebben: „Dat lijf ziet er aan de buitenkant al zo volwassen uit. Maar van binnen kan het een chaos zijn.”

Probeer een puber te helpen met plannen, zegt Teeuwissen: „Vraag hem bijvoorbeeld: wat heb je nodig om deze afspraak niet te vergeten? Zullen we Post-it-briefjes op je deur hangen? Of zal ik je om half acht een sms’je sturen, zodat je weet dat je bijna naar huis moet?” Voordeel van een ouderlijke aansporing per sms is dat de puber die kan ontvangen zonder gezichtsverlies bij zijn vrienden.

Nog een tip van Teeuwissen: neem met je kind ’s avonds even de dag van morgen door. „Vraag: oh, heb je gym? Heb je daar geen gymkleren voor nodig? Misschien is het handig als je je tas alvast bij de deur zet?”

Belangrijk is het volgens haar ook om kinderen te leren dat vergeetachtigheid een prijs heeft. Dat ze een kwijtgeraakte huissleutel of lievelingstrui van hun eigen zakgeld moeten vervangen. „Je moet pubers niet alleen maar pamperen, maar ook de consequenties laten voelen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden