Miltvuur is voor Russen al sinds jaar en dag een bekende ziekte

Terwijl miltvuur voor angst zorgt in de Verenigde Staten, leeft Rusland sinds jaar en dag met de bacterie. Voorraden van de dodelijke varianten ervan, die ooit werden ontwikkeld door de Sovjet-oorlogsmachine, liggen volgens Rusland veilig achter slot en grendel.

Op het hoogtepunt van het biologische-wapensprogramma van de Sovjet-Unie waren daar 70000 mensen bij betrokken, onder wie 9000 wetenschappers die van miltvuur, de pest en de pokken massavernietigingswapens maakten, zeggen Amerikaanse experts.

In Rusland sterven jaarlijks 15 tot 20 mensen aan miltvuur, maar dan aan de natuurlijke variant die meestal via dieren overslaat op de mens. ,,Wij noemen miltvuur Siberische Zweer omdat de bacterie in Siberië al voorkomt zolang we weten'', zegt Vladimir Orlovsky, onderzoeker aan een instituut in de plaats Koltsovo in de Oeral dat zich beizghoudt met infectieziektes. ,,Voor Amerikanen is het misschien een exotische ziekte, maar voor ons is het dat niet.''

Aan het begin van de twintigste eeuw telde Rusland elk jaar zestig- tot zeventigduizend miltvuurbesmettingen onder dieren, en veertien- tot twintigduizend bij mensen. Eén op de vijf overleed, aldus Benjamin Cherkassky, Ruslands belangrijkste miltvuurspecialist. Het gebrek aan hygiëne en de instorting van de landbouw bij de val van de Sovjet-Unie heeft ertoe geleid dat arbeiders in de landbouw en de leerindustrie de ziekte nog regelmatig oplopen.

Volgens Lev Fyodorov, een andere expert op het gebied van biologische wapens, zou de miltvuurvariant die in de Sovjet-Unie is ontwikkeld om te dienen als wapen, in de VS een veel desastreuzer effect hebben gehad. Die variant is veel dodelijker dan wat nu wordt gebruikt, zegt hij.

Russische, Europese en Amerikaanse experts op het gebied van biologische wapens zijn het erover eens dat de bacterievoorraden die de Russen hebben geërfd van de Sovjet-Unie ontoegankelijk zijn voor mensen die er aanslagen mee zouden willen plegen zoals in de Verenigde Staten.

,,Je mag denken wat je wilt van Rusland en zijn bureaucratische systeem, maar zodra de Sovjet-Unie begon met het opzetten van een biologische-wapensprogramma zijn er veiligheidsmaatregelen getroffen'', zegt Fyodorov. ,,En die maatregelen zijn in de loop van de jaren alleen maar verbeterd.''

Dat er na de val van de Sovjet-Unie sprake zou zijn geweest van een exodus van experts naar 'schurkenstaten' is een misvatting. De westerse wereld, zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie, hebben er veel geld in gestoken om dat te voorkomen en mensen die voorheen betrokken waren bij de biologische-wapenprogramma's om te scholen voor civiel biomedisch onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden