Miljonair

Dagelijks houdt hij de wacht bij de ingang van de nabije supermarkt. Een blonde jongen in een veel te wijde jas. Onder zijn arm draagt hij slordig, welhaast toevallig, een bundeltje exemplaren van de Daklozenkrant. Hij onderneemt niets om zijn handel te slijten. Hij staat daar maar zo'n beetje te dagdromen, met een glimlach om de lippen en geheel naar binnen gekeerde blik. Hij dringt zich niet aan de voorbijgangers op. En zij durven zich ook niet op te dringen aan hem, volmaakt gelukkig als hij lijkt.

Voor mij is hij geen onbekende. Ik weet dat hij Joelian heet en dat hij afkomstig is uit Jaroslav, een stad ten noorden van Moskou. Drie jaar geleden is Joelian uit Rusland weggetrokken omdat hij er geen toekomst had. Hij wilde zijn ouders niet langer tot last zijn. Zijn vader verdient vijftig roebel per maand. Daarvan bewoont de familie een eenkamerwoning. Wanneer de huur is betaald, blijft er net genoeg geld over voor een rantsoen van melk en brood. Groente, fruit, vlees, het is ondenkbare weelde. Zelfs thee kan er niet af. En wat is het leven van een Rus zonder thee? Met een zekere regelmaat gaan Joelian en ik dan ook samen theedrinken.

Dat doe ik niet alleen omdat ik hem aardig vind, maar omdat mijn vader in de oorlogsjaren zijn leven aan Russen te danken heeft gehad. De meeste gevangenen in zijn dodenkamp bekommerden zich alleen om zichzelf. De Russen daarentegen waren echte kameraden. Ze deelden alles met hem: brood en soep en sigaretten. Ik verbeeld me graag, dat de grootvader van Joelian destijds zijn brood met mijn vader heeft gebroken. Misschien, dat is ook mogelijk, was hij een van de soldaten van het Rode Leger die mijn vader hebben bevrijd. Bij wijze van wederdienst trakteer ik zijn kleinzoon wekelijks op appeltaart met slagroom.

Laatst zag ik Joelian ver van de supermarkt, aan het andere eind van de stad. Het had de hele morgen gestortregend en het regende nog steeds. Doorweekt stond hij in een portiek. 'Joelie', riep ik verrast. 'Madaam', zei hij. Dat gebroken Frans heeft hij overgehouden aan zijn tijd als dakloze in Parijs. ,,Ik heb je al een paar weken niet gezien'', zei ik. ',,Waar was je gebleven?'' Hij haalde machteloos zijn schouders op. ,,Ik arbeiten in Aalsmeer.'' Dat Duits heeft hij overgehouden aan zijn tijd als dakloze in Berlijn. ,,Tien dagen Arbeit, Arbeit, Arbeit'', zei hij. ,,Maar niks geld.'' Hij legde uit dat hij met andere illegalen in een broeikas heeft gewerkt. Toen het moment van betaling was aangebroken, weigerde de kweker de mannen hun loon te geven. ,,Hij zeggen: wie zijn jullie? Jullie niks arbeiten hier. Ik niks kennen jullie. Weg jullie, want ik telefonieren Polizei.''

Even later zaten wij in een café aan de appeltaart. ,,Niks geld'', zei Joelie. ,,Niks geld in Rusland en niks geld hier. Overal maffia.'' Maar zodra hij een slok van zijn thee had geproefd, lachte hij me weer stralend toe. Voor de zoveelste keer ontvouwde hij zijn plannen. Hij gunt zichzelf nog een jaar de tijd om zijn fortuin te maken. Als miljonair zal hij naar zijn familie terugkeren. Dan laat hij een groot huis bouwen van wit marmer en met dikke Perzische tapijten op de vloer. Daar gaat hij met zijn ouders wonen. Zijn vader krijgt een Mercedes Benz, zijn moeder een wasmachine en een magnetron. En Joelie zelf? Die draagt dan nog uitsluitend pakken van Armani. Met zo'n pak aan het lijf zal hij kunnen trouwen en een gezin stichten. ,,Zonder dollars niks vrouw, niks kind.'' Zonder dollars lijden kinderen in Rusland honger. Hij zal zijn kinderen het allerbeste geven: dollars voor het ontbijt en dollars voor het avond eten, met Mercedes Benz en Armani toe.

Inmiddels heeft hij zijn plaats bij de deur van de winkel weer ingenomen. Dromerig staart hij in de verte. Slechts zelden dwaalt zijn blik over de mensen die met hun volle boodschappentassen passeren. Dan krullen zijn mondhoeken om in een superieure glimlach. Hij is miljonair, maar zij weten het nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden