Miljoenentweeling is te snel voor Sark

Het had een feest moeten worden, de eerste keer dat de inwoners van het kanaaleilandje Sark mochten stemmen wie hen voortaan zou besturen.

Ruim vierhonderd jaar lang heersten er op het eiland voor de Normandische kust een leenheer, de seigneur, en de nazaten van veertig families die zich in de zestiende eeuw op Sark vestigden. Het autovrije Sark behoort tot het zelfstandige baljuwschap van Guernsey dat verbonden is met het Verenigd Koninkrijk. Het was het laatste feodaal bestuurde eilandstaatje in Europa.

De verkiezingen voor de 28 plaatsen in het Sarkse parlement, de chief pleas, zijn echter geen feest van de democratie geworden. Om te beginnen is het democratisch proces niet bepaald uit ’het volk’ van Sark voortgekomen, maar in gang gezet door een rijke tweeling: de miljardairs sir David en sir Frederick Barclay (73). De eigenaars van de Britse The Daily Telegraph, The Scotsman en de Ritz-hotelketen kochten in 1993 het naburige eilandje Brecqhou en wonen daar in een zelfgebouwd, semi-gothisch kasteel. Brecqhou valt onder Sark, maar daar botsten ze geregeld met de huidige seigneur, Michael Beaumont, over de eeuwenoude juridische regelgeving. De broers zetten zich in om Sark te democratiseren. Dat lukte twee jaar geleden, toen de veertig grondbezitters in hun feodale parlement besloten dat ook de andere 560 bewoners mochten stemmen.

Vervolgens ontspon zich een bittere strijd tussen twee facties. Aan de ene kant stonden de Barclays, die een modern Sark voorstaan, en een reeks aan investeringen in hotels, restaurants, winkels en bouwbedrijven deden. Aan de andere kant staan de traditionalisten, die vrezen dat het typisch zestiende eeuwse karakter met alle eigenaardige gewoonten en gebruiken verloren gaat. De vertegenwoordigers van dit kamp schaarden zich naast de seigneur, die in de nieuwe bestuursvorm overigens veel van zijn macht verliest.

De Barclays presenteerden hun kandidaten als epigonen van het nieuwe, 21ste eeuwse Sark. Daarbij ging het er niet zachtzinnig aan toe. De tweelingbroers beschreven een kandidaat van de pro-seigneurfactie als ’feodale taliban’; een andere tegenstander dichtten zij ’socialistische trekjes’ toe. De traditionelen zetten, volgens de Barclaysianen, op hun beurt kiezers onder druk. De verkiezingsstrijd leidde tot spanningen en gebroken vriendschappen in de kleine gemeenschap.

Maar de betrokkenheid was hoog, zo bleek uit de opkomst afgelopen woensdag. Bijna negentig procent van de 474 kiesgerechtigden bracht zijn of haar stem uit. En het merendeel koos voor traditie en establishment: het seigneur-kamp.

De Barclays tonen zich nu slechte verliezers. Zij kondigden meteen aan zich met hun miljoenen van het ondankbare eiland terug te trekken. Gisteren gingen er al enkele vestigingen dicht, en de banen van 140 mensen staan op de tocht. Dat is veel op 600 inwoners. Afgevaardigde Paul Armogie zei tegen de BBC dat de Barclays te snel waren. „Zij wilden de democratie in hun eigen tempo doorvoeren, en niet in het tempo van het eiland.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden