Miljoenennota: behoedzame begroting

De inhoud van het koffertje van Dijsselbloem. Beeld anp
De inhoud van het koffertje van Dijsselbloem.Beeld anp

"De begroting voor volgend jaar laat zich het best omschrijven als behoedzaam. Behoedzaam in het doen van extra uitgaven door de overheid op het punt van lastenverlichting voor burgers en bedrijven en in het al te stellig doen van uitspraken over de toekomst." Dat waren de woorden van minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën bij het aanbieden van het 'koffertje' met daarin de miljoenennota aan de Tweede Kamer.

Hij verwees naar de internationale onzekerheden in bijvoorbeeld Oekraïne en het Midden-Oosten. Het risico is des te groter omdat het herstel van onze economie nog maar broos is. "Wie de cijfers ziet komt tot de conclusie dat het weer beter gaat met Nederland. Toch stemmen ze niet tevreden. De naweeën van de crisis doen zich tot in 2015 voelen. Veel mensen zien een verbetering van de economie nog nauwelijks terug in hun portemonnee."

Begrotingstekort
De komende jaren stijgt de koopkracht met 0,5 procent, maar met 605.000 werkzoekende is er nog geen reden om achterover te leunen. Het komende jaar blijft de aandacht er op gericht om de overheidsfinanciën op orde te krijgen en het begrotingstekort verder terug te dringen. Hoewel de kritieke grens van 3 procent begrotingstekort uit zicht is, is er nog altijd een tekort 2,2 procent. "Nederland geeft nog elke dag veertig miljoen meer uit dan er binnenkomt."

Hoewel de nationale hypotheekschuld is afgenomen, zijn er nog altijd meer dan een miljoen hypotheken die 'onder water' staan. En dat zijn vooral jonge huizenbezitters. "Dat kan ervoor zorgen dat een blijde boodschap zoals bijvoorbeeld gezinsuitbreiding grote financiële zorgen met zich mee kan brengen." Dijsselbloem zei dat "de overheid jonge mensen met een tophypotheek zal steunen".

De regering wil ervoor zorgen dat de Nederlandse economie de komende jaren weerbaarder wordt, maar ook de kansen grijpen die zich voor doen. Een wereldwijde trend is volgens Dijsselbloem de steden als motor voor economische groei en innovatie. "De regering zal met voortstellen komen om steden de komende jaren meer de ruimte te geven", aldus Dijsselbloem.

Lasten op arbeid moeten omlaag
Ook sprak de minister over de herziening van het belastingstelsel, het toekomstbestendig maken van het pensioenstelsel en de kostenbeheersing in de zorg. Er komt extra geld voor de beperking van de belastingdruk op arbeid en lastenverlichting. Vooral de lasten op werk moeten omlaag, zodat 'de werkgever goedkoper uit is en de werknemers meer te besteden hebben'.

Het midden- en kleinbedrijf verkeert in een kwetsbare positie. De regering trekt 155 miljoen extra uit om daar wat aan te doen. Bijvoorbeeld met het nieuwe 'Toekomstfonds' met daarin een startkapitaal van 200 miljoen euro, bestemd voor onder andere wetenschappelijk onderzoek.

De afgelopen jaren heeft Nederland aan kracht gewonnen, maar internationaal zijn er nieuwe bedreigingen, zoals in Irak en Oekraïne. "Dat raakt direct en indirect onze economie en dat is een onzekere factor. We kunnen ons nog niet rijk rekenen", aldus Dijsselbloem. "We moeten weerbaar zijn en kansen grijpen. We kunnen de wereld niet veranderen, maar we kunnen Nederland wel voorbereiden op een veranderende wereld".

undefined

Uitgaven van de centrale overheid. Beeld TweedeKamer.nl
Uitgaven van de centrale overheid.Beeld TweedeKamer.nl

Hoofdpunten uit de miljoenennota

- De werkloosheid daalt volgend jaar naar verwachting naar 605.000 mensen, de economische groei is geraamd op 1,25 procent.

- Het begrotingstekort wordt voor volgend jaar geraamd op 2,2 procent van wat we met z'n allen verdienen, het bruto binnenlands product (bbp). Het tekort is lager dan de 2,9 procent van dit jaar en ruim onder de Europese begrotingsnorm van 3 procent. Dat neemt niet weg dat de overheid bij een tekort van 2,2 procent volgend jaar nog altijd 15 miljard euro meer uitgeeft dan er binnenkomt. Dat komt neer op een tekort van 40 miljoen euro per dag, elke dag weer. Omgerekend is het tekort 868 euro per Nederlander.

- De staatsschuld stijgt opnieuw, naar 70 procent van het bbp. Dat is 467 miljard euro, omgerekend 28.000 euro per Nederlander. Het ligt ook fors boven het Europese maximum voor de overheidsschuld, die op 60 procent is bepaald. Door de superlage rente is de Staat wel minder kwijt aan jaarlijkse rentekosten. Die liggen volgend jaar op 8,4 miljard euro. Dat is 1 miljard minder dan in 2008, toen de staatsschuld met 54,8 procent fors lager lag.

- De centrale overheid geeft volgend jaar bijna 260 miljard euro uit. De grootste uitgavenposten zijn de sociale zekerheid (78 miljard) en de zorg (73 miljard). Ook aan onderwijs (33 miljard) zijn we veel geld kwijt.

- Alle Nederlanders en bedrijven in Nederland tezamen hoesten bijna 247 miljard euro aan belastingen op. Het meeste komt binnen aan premies werknemersverzekeringen: 54 miljard euro. Aan loon- en inkomstenbelasting betalen we 52 miljard. De omzetbelasting (btw) levert de schatkist bijna 45 miljard op, aan vennootschapsbelasting komt 14 miljard binnen en aan accijnzen 11 miljard. Automobilisten dragen via de motorrijtuigenbelasting en bpm tezamen ruim 5 miljard euro bij aan het huishoudboekje van de overheid.

Lees ook de hoofdpunten uit de plannen van de ministeries.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden