Miljardenboete voor valutafraude

Zes banken moeten 3,5 miljard euro betalen wegens samenspannen in manipulatie van wisselkoersen

Ze noemen zich de 'Drie Musketiers', of 'The A-Team'. Ze ontmoeten elkaar in online chatrooms waar ze gegevens uitwisselen over wat ze die dag van plan zijn. En na 4 uur 's middags, als hun werk er grotendeels op zit, feliciteren ze elkaar met de fantastische winsten die ze die dag gehaald hebben - ten koste van hun klanten.

Het is het zoveelste schandaal in de bankensector - dit keer de manipulatie van de internationale valutahandel.

Gisteren werd bekend dat zes grote banken samen bijna 3,5 miljard euro moeten betalen aan toezichthouders in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland voor hun rol in die zaak.

Tussen januari 2008 en oktober 2013 spanden handelaren van UBS, HSBC, Citigroup, Royal Bank of Scotland, Bank of America en JPMorgan Chase samen om de wisselkoersen te beïnvloeden en zo hun eigen winst op te krikken.

De schikking betekent niet het einde van het onderzoek. In elk geval de Britse bank Barclays kan nog een boete tegemoet zien, zo zei de Britse financiële toezichthouder FCA. Maar de onderhandelingen met die bank lopen nog.

De verwachting is dat ook andere banken nog in het beeld zijn van toezichthouders, waaronder Crédit Suisse, Goldman Sachs en Deutsche Bank.

De zaak lijkt in essentie sterk op de manipulatie van de internationale Libor-rente. Ook hier zochten handelaren van verschillende banken elkaar op om gezamenlijk de markt in een gewenste richting te duwen.

In de wereldwijde valutamarkt wordt dagelijks voor grofweg 4000 miljard euro verhandeld. Hoewel de transacties 24 uur per dag plaatsvinden, is in de loop der jaren vooral de prijs van 4 uur 's middags in Londen van belang geworden. Die prijs geldt wereldwijd als een standaard die in financiële contracten wordt opgenomen, of die banken in rekening brengen bij hun klanten.

De handelaren zetten daarom in op het beïnvloeden van die prijs. Door net voor vier uur gezamenlijk grote koop- of verkooporders in te leggen, kan de prijs omhoog of omlaag gedrukt worden. Een heel klein verschil in de koers kan, door de enorme volumes waarin gehandeld wordt, flink winst opleveren.

Om de koers te manipuleren worden orders van grote klanten, zoals pensioenfondsen en vermogensbeheerders, op specifieke momenten in de markt gezet. Zij betalen daardoor veel meer voor de aankoop van valuta, of krijgen minder bij de verkoop. Het verschil is voor de bank.

Al in 2010 kregen de banken klachten van klanten dat er sprake was van manipulatie, maar daar werd niets mee gedaan.

De zaak heeft al geleid tot het ontslag van enkele tientallen valutahandelaren wereldwijd. Ook bij Rabobank zijn vorige maand twee valutahandelaren vertrokken, nadat zij interne regels geschonden hadden. Maar volgens ingewijden staat dat vertrek los van het onderzoek naar manipulatie van de valutamarkt. Een jaar geleden kreeg de Rabobank nog een boete van ruim 770 miljoen euro opgelegd voor de manipulatie van Libor-rente.

De affaire heeft ook geleid tot het ontslag van de hoogste valutahandelaar bij de Britse centrale bank. Die handelaar was al enige tijd op de hoogte van het samenspannen door de banken, maar meldde dit niet bij zijn leidinggevenden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden