Miljarden voor verpauperd Indiaas spoor

treinverkeer | India wil het spoornetwerk drastisch moderniseren. Een recente tragedie laat zien dat er nog veel te doen is.

India beleefde deze week zijn ernstigste treinongeluk in jaren, toen veertien wagons ontspoorden in de buurt van de noordelijke industriestad Kanpur. Veel passagiers lagen zondagochtend vroeg te slapen toen het onheil toesloeg. Treinwagons botsten op elkaar, schoven over elkaar heen, of werden in elkaar gedrukt als een harmonica. Tientallen mensen kwamen vast te zitten en moesten voorzichtig met snijbranders worden bevrijd; 150 reizigers overleefden het niet. "Plotseling voelde ik hoe de wagon begon om te keren", vertelde passagier Faizal Khan aan persbureau Reuters. "Ik greep meteen naar een metalen stang bij de toiletdeur."

Het onderzoek naar het ongeval loopt nog, maar volgens de eerste aanwijzingen zou schade aan de rails wel eens de oorzaak kunnen zijn. Het ongeluk vestigt daarmee de aandacht op de risico's van treinreizen in India.

Volgens officiële statistieken kwamen in 2014, het laatste jaar waarover cijfers beschikbaar zijn, ruim 27.000 mensen om bij spoorwegongelukken. De meeste slachtoffers vielen van wagons of werden geschept door rijdende treinen. Dit terwijl de relatief goedkope, gesubsidieerde treinen voor honderden miljoenen Indiërs een cruciale vorm van transport zijn.

De Indiase regering was er dan ook als de kippen bij om medeleven te tonen met de slachtoffers van de treintragedie. "Mijn gedachten gaan uit naar de getroffen families", twitterde premier Narendra Modi. En spoorwegminister Suresh Prabhu beloofde dat 'de strengst mogelijke maatregelen worden genomen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor dit ongeluk'.

Het immense Indiase spoorwegnetwerk stamt grotendeels uit de Britse koloniale tijd en omvat maar liefst 115.000 kilometer rails - bijna drie keer de omtrek van de aarde. Indian Railways vervoert 23 miljoen passagiers per dag en is met 1,3 miljoen werknemers een van de grootste werkgevers ter wereld.

Maar de omvang van de spoorwegen heeft de groei van de bevolking en de economie niet bijgehouden. Er is decennialang te weinig geïnvesteerd en te weinig aan onderhoud gedaan. Rails zijn verwaarloosd, treinstellen zijn ouderwets en ook sein- en communicatieapparatuur is verouderd.

Passagierstreinen staan vaak om de haverklap stil en rijden gemiddeld slechts 50 kilometer per uur; vrachttreinen blijven zelfs steken op een gemiddelde van 25 kilometer per uur - nauwelijks sneller dan een fietser die een beetje doortrapt. "Zelfs bij zulke lage snelheden kampen we met een groot aantal doden door treinongelukken", zegt machinist en vakbondsvoorzitter N.B. Dutta. "Kunt u zich voorstellen wat er zou gebeuren bij hogere snelheden?"

Tot ergernis van veel Indiase ondernemers zijn de tarieven voor vrachtvervoer per spoor ook nog eens relatief hoog, terwijl de kaartjes voor passagiers juist heel goedkoop zijn. Het vrachttransport subsidieert zo het personenvervoer.

De Indiase premier Narendra Modi, die zijn loopbaan ooit begon als theeverkoper bij een treinstation, is zich ervan bewust dat hij, om de Indiase economie beter te laten presteren, het verpauperde railvervoer op orde moet krijgen. Zijn conservatieve, ondernemersvriendelijke regering belooft daarom van 2016 tot 2019 ruim 120 miljard euro te besteden aan de spoorwegen - bijna vier keer zo veel als de afgelopen vijf jaar werd uitgegeven. Daartoe zal onder meer op grote schaal worden geleend.

De regering wil het spoornetwerk flink uitbreiden en de vele opstoppingen op het bestaande net verminderen. Ook wil India met Japanse hulp zijn eerste hogesnelheidslijn bouwen. De nieuwe razendsnelle lijn moet het westelijke handelscentrum Ahmedabad, in Modi's thuisstaat Gujarat, gaan verbinden met India's grootste stad Mumbai. Spoorwegminister Prabhu noemt het Indiase railnetwerk in een recent regeringsplan 'een reus die ontwaakt uit een diepe slaap.'

Maar alle grootste plannen ten spijt schrikt premier Modi er vooralsnog voor terug om de zwaar gesubsidieerde treinkaartjes voor passagiers substantieel duurder te maken. En het is onduidelijk hoeveel van de beloofde miljarden echt bij het spoor terechtkomen. Volgens critici richt de regering zich ook te veel op kostbare prestigeprojecten.

Oud-parlementariër Basudev Acharya, voormalig voorzitter van de parlementscommissie die toeziet op de spoorwegen, pleit voor een bescheidener benadering. Acharya: "Als we er nauwelijks in slagen de treinen bij de huidige snelheden onder controle te houden, is het onlogisch om over miljarden verslindende hogesnelheidstreinen te praten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden