Milities kunnen iedereen oppakken, ook de premier

Centrale overheid heeft geen gezag in Libië in het post-Kadafi-tijdperk

In Libië is, twee jaar na de val van dictator Moammar Kadafi, alles mogelijk. Amerikanen kunnen middenin de hoofdstad een terreurverdachte van straat plukken en het land uitvoeren, zoals ze zaterdag toonden. En milities kunnen zomaar de premier oppakken en uren vasthouden.

Het laatste gebeurde gisteren, toen ruim honderd militieleden iets voor zonsopgang het hotel in Tripoli binnendrongen waar Ali Zeidan woont - een van de best bewaakte locaties in het land. De mannen zwaaiden met een arrestatiebevel en namen de premier mee. Pas na zes uur kwam die, ongedeerd, weer op vrije voeten.

De gebeurtenissen illustreren treffend wat het probleem is van Libië in het post-Kadafi-tijdperk: er heerst nog altijd een machtsvacuüm. De centrale overheid heeft geen gezag, en tientallen milities - meestal gevormd tijdens de opstand tegen Kadafi - doen wat ze willen. Zelfs milities die onder gezag van de overheid zijn gebracht, opereren vaak op eigen houtje.

Dat laatste leek ook gisteren het geval. De militieleden die Zeidan oppakten hoorden naar het zich doet aanzien deels bij de 'Operatiekamer van de Libische Revolutionairen', een groep die door de regering is aangewezen om voor veiligheid in Tripoli te zorgen en die losjes gelieerd is aan een afdeling van het ministerie van binnenlandse zaken. De gewapende mannen namen de premier mee naar dat ministerie.

Wat ze precies wilden, bleef gisteren onduidelijk - er kwamen verschillende verklaringen naar buiten. Zo meldde persbureau Reuters dat een militie-woordvoerder zei dat de ontvoering een reactie was op de Amerikaanse operatie van afgelopen weekeinde, waarbij de Libische terreurverdachte Aboe Anas al-Libi opgepakt en ontvoerd werd. Zeidan zou ervan op de hoogte zijn geweest (iets wat hij overigens met klem ontkent), en daarmee medeplichtig zijn aan de schending van Libië's soevereiniteit.

Maar nadat de premier weer op vrije voeten was, kwam de Operatiekamer van de Libische Revolutionairen met een andere reden voor de 'arrestatie' op de proppen: die zou niets van doen hebben met de Amerikaanse actie, maar wel met mogelijke financiële malversaties van de premier. Het ministerie van justitie ontkende overigens dat er een arrestatiebevel was uitgegaan.

Zeidan hield zich gisteren na zijn bevrijding door leden van een andere militie op de vlakte over de reden voor zijn ontvoering. Hij betitelde zijn bevrijders als de 'echte revolutionairen die zich niet inlaten met hebberige eisen'.

Libisch analist Moestafa Fetoeri, die in Parijs in ballingschap leeft, sluit geen enkel scenario uit, maar acht de kans dat de ontvoering iets met geld te maken had heel waarschijnlijk. "De corruptie is nog erger dan tijdens het regime van Kadafi, en strekt zich uit tot in de hoogste regionen", zegt hij. "De meeste ontvoeringen in Libië gaan op dit moment over geld."

Volgens Fetoeri zou het weinig zin hebben Zeidan te ontvoeren om iets gedaan te krijgen op politiek vlak, omdat die daar niet toe in staat is: "Zijn regering is onmachtig en ineffectief. Hij is een jaar aan de macht, maar er is niets gebeurd. De veiligheidssituatie is slecht, buitenlandse investeerders blijven weg. De bouwterreinen liggen er nog precies zo bij als toen de opstand in februari 2011 begon. Mensen verliezen de hoop dat politici iets kunnen veranderen."

Zeidan probeerde gisteren op zijn eigen manier optimisme uit te stralen: "Dit zijn dingen die voortkomen uit de revolutie, ze zullen verdwijnen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden