Militaire missie Bosnië dreigt als een splijtzwam binnen gelederen Duitse Groenen

BERLIJN - Of de Duitse Groenen zich voor of tegen militair ingrijpen in Bosnië uitspreken, is voor de wereldvrede onbelangrijk. Duitsland gaat naar Bosnië, of de Grünen dat willen of niet.

Dat besloot het kabinet in Bonn en de Bondsdag zal daar de komende week mee instemmen. Toch is de discussie die dit weekeinde centraal staat op het partijcongres in Bremen, van groot belang. De toekomst van de Grünen hangt ervan af en daarmee die van links in Duitsland.

Het begon allemaal bij de val van Srebrenica. Het was zomerreces in Bonn en ook de Grünen moesten zien en horen hoe de bevolking daar werd afgeslacht. Buitenlandwoordvoerder Helmut Lippelt zei dat de “pacifistische retoriek” van zijn partij hem niet verder hielp. Ook fractieleider Joschka Fischer kon het niet langer aanzien en stuurde zijn partijgenoten een open brief.

Daarin verklaarde hij plechtig dat militair ingrijpen gerechtvaardigd zou moeten zijn, als de mensenrechten in gevaar komen. Vier jaar geleden zei de pacifist Fischer nog: “Ik hoop dat onze partij de kracht heeft en dat ze genoeg pacifisten heeft om een andere, op vrede gerichte, buitenlandpolitiek te kunnen voeren.”

Zoals te verwachten was, schoot Fischers hartekreet bij velen binnen zijn partij in het verkeerde keelgat. Joschka Fischers partijvrienden Jürgen Trittin en Ludger Volmer hielden de realo's voor dat het hek van de dam is als militair ingrijpen onder voorwaarden toegestaan is. Het zal, vonden ze, te gemakkelijk worden om overal in te grijpen.

Volmer bood Fischer een alternatief en pleitte voor meer vredelievende taken voor de VN-blauwhelmen. Volmer deed een beroep op de afspraken die de Grünen maakten op partijcongressen in 1993 en 1994, waarin duidelijk was gekozen voor een partij die zich inzet voor vrede en mensenrechten. Fischer probeerde daarentegen aanhangers te winnen met leuzen van de generatie van '1968', zoals anti-fascisme en internationale solidariteit.

De discussie die vanaf vandaag in Bremen zal worden gevoerd, die tussen de pacifisten en de anti-fascisten van de Grünen, is een test voor de rekbaarheid van de achterban. Als het de partij splijt, en dat weet ook Joschka Fischer, dan is er geen partij meer. Want geen van de vleugels heeft genoeg aanhang om te kunnen overleven.

Bovendien roepen zulke conflicten tussen, grofweg, de fractie en het partijbestuur, herinneringen op aan het debâcle van 1990 toen de Grünen na interne gevechten de achterban van zich vervreemdden en niet meer in de Bondsdag terug keerden.

Militaire versie

En Joschka Fischer weet ook dat hij voor zijn nieuwe, militaire versie van de bescherming van de mensenrechten geen meerderheid zal vinden in Bremen. De Grünen zijn en waren pacifistisch in hart en nieren. Vast staat wel dat hij, dankzij de val van Srebrenica, veel meer partijgenoten mee zal krijgen dan een jaar geleden.

Maar genoeg zullen het niet zijn voor een radicale omwenteling van de Grünen. De partij blijft ook na Bremen links van de SPD, die onder aanvoering van Oskar Lafontaine een militaire koers sterk afkeurt. Toch kunnen de Grünen niet om deze interne splijtzwam heen die eigenlijk leerzaam is voor Duitsland en Europa.

De enige redding is dan ook dat ze in hun partijbesluit aan het einde van het Bremer congres de ruimte bieden voor een wat rekbaarder begrip van het pacifisme.

Zodat Fischer en zijn aanhang verder in persoonlijke vrijheid hun afwijkende, uit nobele motieven gekozen koers kunnen blijven varen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden