Militaire aanpak Pakistan volstaat niet

Militairen patrouilleren in een dorp in het district Buner. Volgens Pakistan zijn de afgelopen twee dagen zeker 143 talibanrebellen gedood. (FOTO AFP) Beeld
Militairen patrouilleren in een dorp in het district Buner. Volgens Pakistan zijn de afgelopen twee dagen zeker 143 talibanrebellen gedood. (FOTO AFP)

Pakistan heeft beloofd de taliban met wortel en tak uit te roeien. Maar er is reden voor scepsis. Islamabad heeft die belofte al vaker gedaan.

’Genoeg is genoeg’, kopte de Pakistaanse krant Daily Times, na de mededeling van de Pakistaanse premier Gilani dat het leger opdracht had gekregen om de taliban voor eens en voor altijd uit te roeien.

Het lijkt routine te worden. Het Pakistaanse leger begint een militair offensief tegen militanten, vaak na aandringen van de Verenigde Staten. De militanten trekken zich terug in omliggende heuvels. Het leger verklaart zich tot overwinnaar en vertrekt. Daarna keren de militanten terug alsof er niets aan de hand is, zoals in bijvoorbeeld Lower Dir, Dara Adam Khel en Zuid-Waziristan.

Het Pakistaanse leger is al bijna zes jaar met ruim 100.000 militairen bezig om, volgens schattingen van het leger zelf, duizenden militanten uit te roeien. Duizenden militairen en burgers zijn hierbij omgekomen.

Het resultaat: de ultraconservatieve taliban bezetten nu meer grondgebied dan ooit tevoren. Ze beheersen de wetteloze tribale gebieden aan de Afghaanse grens, waar diverse aanslagen in het Westen zouden zijn gepland, zoals die in Madrid in 2004 en Londen in 2005.

Maar ook de voormalige toeristenvallei Swat en omgeving, op nog geen 100 kilometer van Pakistans hoofdstad Islamabad, zijn in handen van de taliban.

Legerwoordvoerder Athar Abbas zei vorige week dat het de Pakistanen aan geschikt militair materieel ontbreekt, zoals aanvalshelikopters en nachtdetectiemiddelen, om de militanten effectief te bevechten. Hij verzocht Amerikanen die te leveren. Maar de militanten zijn zelf ook weinig geavanceerd geëquipeerd. Ze gebruiken kalasjnikovs, geïmproviseerde explosieven en granaten.

Anders dan enkele jaren geleden heeft het leger in het militaire offensief nu wel meer steun onder de Pakistanen dan enkele jaren geleden. Omdat het begrip taliban tot voor kort synoniem was voor anti-Amerikanisme, kregen de extremisten weinig kritiek.

Maar nu begint een stroming te ontstaan die anti-Amerikaans én anti-taliban is. Politieke partijen die eerst kritisch waren, zoals die van Nawaz Sharif, leider van de op een na grootste politieke partij in Pakistan, steunen het offensief tegen de taliban. Zelfs de religieuze partij JUI sprak zich er positief over uit.

Die ontwikkeling steunt de Pakistaanse president Asif Ali Zardari – ondanks zijn officieel apolitieke rol toch een soort koning – in zijn missie om meer geld los te peuteren bij de Amerikanen. Tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten deze week klonk hij vastbesloten om de taliban aan te pakken.

Daarvoor bestaat ook een financiële motivatie. De VS bekijken een wetsontwerp om de niet-militaire hulpgelden voor Pakistan te verdrievoudigen tot 1,5 miljard Amerikaanse dollars (1 miljard euro) als het militanten serieus aanpakt. Nu Pakistan financieel diep in de problemen zit, kan het dit geld goed gebruiken.

Daar leek premier Gilani terdege rekening mee te houden toen hij het offensief aankondigde: donderdagavond laat in Pakistan, vroeg in de ochtend in de VS. Dat bood Zardari kans om tegenover zijn gastheren zijn vastberadenheid te tonen om de militanten uit te roeien.

De VS prezen de president. Een Amerikaanse functionaris in Islamabad stelt dat het leger geen andere keus heeft dan de taliban serieus aan te pakken, nu ze de hoofdstad zo dicht genaderd zijn.

Maar zelfs al heeft het leger dit keer wel succes, de dreiging van de taliban is daarmee niet afgewend. Het leger werpt zich op als enige alternatief voor een corrupte en onrechtvaardige Pakistaanse overheid, die bijvoorbeeld geld voor onderwijs vaak laat verdwijnen en rechtbanken met twee maten laat meten. Zolang dat niet verandert, is de strijd tegen de taliban niet gewonnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden