Milieufonds Duitse steden moet auto-industrie sparen

De uitlaat van een dieselmotor van een auto in de Duitse stad Leipzig. (archieffoto)Beeld AP

Een 'spoedpakket' aan maatregelen moet Duitse binnensteden zo snel mogelijk schoner maken. Dat spraken kanselier Angela Merkel en de burgemeesters van de dertig meest vervuilde steden deze week met elkaar af tijdens een tweede 'dieseltop' in Berlijn.

Het  eerste overleg vond afgelopen augustus plaats. Er werd de steden toen al een fonds van 1 miljard euro in het vooruitzicht gesteld. Nu moet dat geld ook daadwerkelijk aangewend worden. Zo is afgesproken dat er flink zal worden geïnvesteerd in 'digitale verkeersleidingssystemen' en nieuwe elektrische bussen. Dieselbussen zullen worden uitgerust met roetfilters. Doel van dit alles: rijverboden voor dieselauto's voorkomen.

Maar voor iedereen is duidelijk dat de dieseltop niet genoeg opleverde om dat te bereiken. Milieuminister Barbara Hendricks sprak na afloop van 'belangrijke stappen', maar die zijn volgens haar 'niet voldoende'. Niet alleen de steden, ook de autobouwers zullen stappen moeten zetten, zei ze.

Milieuorganisatie Deutsche Umwelthilfe (DUH), die via de rechter verboden in steden voor vervuilende dieselauto's gedaan probeert te krijgen, vindt de top ronduit 'mislukt'. 'Gebakken lucht', noemt voorzitter Jürgen Resch het spoedpakket. Zo zijn die nieuwe elektrische bussen - er rijden in heel Duitsland op dit moment nog maar 60 van rond - pas over drie tot vijf jaar te verwachten, denkt hij.

Vrijblijvend

In scherpe bewoordingen bekritiseert hij Merkels aanpak van het probleem. Volgens hem spaart ze de autofabrikanten op kosten van de Duitse burger. Autobouwers zijn ook na de top van deze week niet verplicht om oude dieselauto's met extra katalysators uit te rusten. Merkel riep hen wel op om mee te helpen Duitse steden schoner te krijgen. Veel te vrijblijvend, oordeelt Resch.

"De tijd dringt", sprak Merkel op de top. Want: op 22 februari oordeelt het Duitse hooggerechtshof of gemeentes met te hoge stikstofwaarden dieselverboden moeten instellen. Deze zomer kreeg DUH al gedaan dat Düsseldorf, München en Stuttgart van de rechter zulke verboden moeten instellen vanaf 2018, als tegen die tijd de lucht niet schoner is. Zo'n rijverbod dreigt in nog zo'n 60 Duitse steden.

In augustus beloofde Merkel dat er een 'mobiliteitsfonds' zou komen om de steden te helpen hun lucht te zuiveren. De landelijke regering stopte er 750 miljoen in, de auto-industrie 250. De steden bedachten sindsdien allerlei projecten ter verbetering van hun luchtkwaliteit, maar klaagden dat ze niet duidelijk wisten voor welke maatregelen ze nou precies aanspraak konden maken op dat fonds. De top van deze week moest dat duidelijker maken.

'Een begin'

Dat is op zich gelukt, evalueert de Duitse stedenbond zuinigjes. Maar 1 miljard euro is maar 'een begin' van een oplossing. "Wij hebben zeer duidelijk gemaakt: de steden zijn niet de veroorzakers van het stikstofprobleem en zullen het met hun maatregelen ook niet kunnen oplossen", stelt de stedenbond. Alleen als de dieselauto's schoner worden zullen stikstofwaarden bij de meetstations echt zinken - en dat is het enige waar de rechters naar kijken, aldus de steden.

Juist de autobazen waren tijdens de top afwezig. Bij een volgende overleg met de steden nodigt Merkel ze wel uit, zei ze. De vraag is of dat nog op tijd is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden