Mike Pence, een nette Trump, moet 'gewone' Republikein binnenboord houden

Mike Pence i Manchester, waar hij bezoekers de hand schudt.Beeld AP

Als Mike Pence een campagne-bijeenkomst houdt, is alles anders dan wanneer Donald Trump komt. Geen lange rij buiten bijvoorbeeld, in een zaal waar een paar duizend mensen in passen.

In het Executive Banquet Center in Manchester, New Hampshire druppelen tot het laatst nog mensen binnen die een plaatsje vinden om naar de Republikeinse kandidaat-vicepresident te komen luisteren - met elkaar zijn het er een paar honderd. En al klinkt er dezelfde muziek als wanneer Trump een toespraak komt houden (opera en Rolling Stones), er hangt niet dezelfde sfeer van opgewonden verwachting.

Barbara zit op de bovenste rij van een kleine tribune, met haar rug tegen een Amerikaanse vlag - wat nog wat lenigheid vereist van de gepensioneerde lerares uit Concord wanneer de zaal de traditionele eed op de vlag uitspreekt - want dan moet je je wel naar die vlag toekeren. Haar achternaam zegt ze liever niet.

Naar Pence komt Barbara graag luisteren, maar niet om zich een mening te vormen. Dat heeft God al voor haar gedaan, zegt ze meteen. "Die heeft het me in het hart gegeven dat Trump de president moet worden, al vanaf het moment vorig jaar dat hij zich kandidaat stelde."

Barbara zelf heeft er ook wel een verhaal bij: buitenlanders. "Onze grenzen moeten dicht. We worden overlopen in ons eigen land." Maar toch: is die nadruk op immigratie niet wat overdreven?

De laatste paar jaar, eigenlijk al sinds de kredietcrisis, is de illegale immigratie uit Mexico en landen ten zuiden daarvan praktisch tot stilstand gekomen. En onderzoeksbureau Moody's rekende onlangs nog uit dat het verwijderen van de elf miljoen illegale buitenlanders uit de VS, samen met Trumps maatregelen om het handelstekort weg te werken, het land in een recessie zou storten. Maar Barbara kan haar eigen gegevens tegenover zetten: "In Florida, waar ik elke winter verblijf, heb ik een vriendin die haar bedrijf kwijtraakte. Ze is in de vijftig en kan alleen schoonmaakwerk vinden van negen dollar per uur. Ze werkt zich dood, het is verschrikkelijk. En dat komt doordat de goede banen zijn ingepikt door buitenlanders."

Trump gaat daar wat aan doen, dat weet ze zeker. En dat de Republikeinse kandidaat een omstreden zakenverleden heeft, een paar keer van echtgenote wisselde en soms heel onaardige dingen zegt over mede-Amerikanen met buitenlandse ouders of een niet-christelijke godsdienst, dat maakt haar niet uit. "In de Bijbel kom je telkens weer tegen dat God heel onverwachte mensen uitkiest voor Zijn werk. En Trump moet zorgen voor verandering, voor het afbreken van die hele corrupte boel die het is geworden, overal. Als je dingen komt stukmaken, kun je niet de aardige persoon uithangen."

Gepolijst
Behalve natuurlijk als je Mike Pence heet. De running mate van Trump, en nu nog gouverneur van Indiana, komt samen met zijn vrouw op, en heeft na een paar minuten al gemeld dat ook een broer en een dochter van de partij zijn. Dan komt hij met een speech die zo gepolijst is als de toespraken van Trump rauw zijn. Hij begint met het standaardgrapje dat hij zijn hele politieke carrière al maakt: "Dank voor de inleiding, maar die had van mij wat korter mogen zijn. Namelijk: hier is Mike Pence, een christen, een conservatief en een Republikein - in die volgorde!"

Pence is geen populist, zoals zijn baas Donald Trump. Die is, zo is af te leiden uit personeelswisselingen in zijn campagnestaf, vastbesloten dat populisme, dat hem in de strijd tegen Hillary Clinton lijkt te hinderen, nog veel sterker uit te dragen. De rol van Pence in de campagne is, de gewone Republikeinen binnenboord te houden, die door die stijl misschien afgeschrikt worden.

Maar dat betekent niet dat hij er omheen draait wie de volgende president van de VS moet worden en waarom: "Toen hij mij vroeg, zei ik meteen ja. Want Trump snapt wat er aan de hand is, en zegt waar het op staat." Dat die uitspraken soms verkeerd vallen, dat is de schuld van de media, vindt Pence. "Soms moet ik de tv met een stok aanzetten", zo verwoordt hij zijn weerzin met het gebodene.

Dat bestaat vaak uit analyses van iets wat Trump verkeerd gezegd zou hebben. Zijn oproep aan de Russen bijvoorbeeld om in Amerikaanse computers op zoek te gaan naar de verdwenen emails van Hillary Clinton. Of zijn verzekering dat Obama de oprichter is van IS, iets wat Trump later 'sarcasme' noemde, maar nog later 'ook weer niet zo heel sarcastisch'.

Pence heeft het liever over de andere, serieuze kant van Trump. "Hij heeft een paar geweldige toespraken gehouden, zijn toespraak over 'law and order' deze week, heb je die gehoord? Die was gewoon historisch. Maar de media zijn zo druk met het wegen van elk woord dat Donald Trump de laatste dertig minuten gezegd heeft, dat ze geen tijd hebben om verslaan wat de Clintons de laatste dertig jaar hebben uitgehaald!"

Streken
Van de streken van de Clintons - Pence dreunt een rijtje van vermeende schandalen op dat teruggaat tot Bill Clintons tijd als gouverneur in Arkansas, in de jaren tachtig - zijn de Democraten natuurlijk ook op de hoogte. Pesterig laat Pence laat zijn gehoor in New Hampshire even een video zien, waarop hun eigen gouverneur, Democraat Maggie Hassan, nu kandidaat voor de Senaat, dat pijnlijk laat doorschemeren: tot drie keer toe ontwijkt ze een rechtstreeks antwoord op de vraag: is Hillary Clinton eerlijk?

Zijn aanvallen op Clinton zijn hard. En al zijn ze niet vals zoals die van Trump - geen bijnamen als 'slinkse Hillary', geen hints over haar falende gezondheid - ze zijn wel persoonlijk. Over haar economische plannen: "Toen haar werd gevraagd hoe ze gaat betalen voor al die nieuwe hoge overheidsuitgaven, zei ze, en ik citeer: 'We gaan het halen waar het geld zit. We gaan achter de superrijken aan de bedrijven, Wall Street.' Wel, zij kan weten waar al dat geld is. Van 2013 tot 2014 harkte ze 21 miljoen dollar aan honorarium voor toespraken bij elkaar."

Wat hij niet zegt, is dat hij dat uit haar belastingaangiften heeft, en dat Donald Trump diezelfde openheid tot nu toe heeft geweigerd. Maar dat is nu eenmaal onderdeel van het politieke steekspel. Net zoals Clinton ook niet moet klagen dat haar onbesuisde uitroep 'Wat maakt het nu nog uit?', gedaan tijdens een hoorzitting over de in 2012 in Benghazi gedode Amerikaanse ambassadeur, door Pence wordt geciteerd alsof die doden haar niets konden schelen.

Donald Trump was zelf in Charlotte.Beeld REUTERS

Benghazi, en die uitspraak, staan nu symbool voor een wat de Republikeinen betreft mislukte buitenlandse politiek onder Clinton en Obama. Pence: "Kijk naar de kaart van het Midden-Oosten in 2009 en een van nu. Het is onherkenbaar veranderd."

Dat wordt onder Trump allemaal anders: "Ik beloof je, als die jongen uit Queens, zoals hij zichzelf beschrijft, eenmaal in het Oval Office zit, dan gaan we de Amerikaanse krijgsmacht opnieuw opbouwen, we gaan achter onze militairen staan, we gaan het arsenaal van de democratie herstellen, een krachtig figuur slaan op het internationale toneel en Donald Trump zal leiden met Amerikaanse kracht!"

En voor wie nog twijfelt over de wijsheid om Trump op dat wespennest af te sturen, is er altijd nog het Hooggerechtshof, de nooduitgang voor elke twijfelende Republikein. "We betreuren het overlijden van rechter Scalia, maar het is eigenlijk wel passend. Want nu is overwicht in het Hooggerechtshof inzet van de verkiezing. En hoe Donald Trump en Hillary Clinton denken over een bescheiden overheid en de grondwet, dat kon niet verschillender zijn. Kies Clinton tot president en zet je maar schrap: meer rechters die niet verkozen zijn, en die beslissingen nemen die tegen de grondwet ingaan. Maar kies Trump tot president en ik beloof je: de toewijding van rechter Antonin Scalia en zijn voorbeeld zullen Donald Trumps benoemingen tot het Hooggerechtshof bepalen."

Peilingen
Daarvoor moet Trump wel een flinke achterstand in de peilingen inlopen, ook in 'swing state' New Hampshire, waar Clinton volgens de laatste stand 8 procent voorstaat. Dat gegeven roert Pence net niet aan. "Donald Trump wint nog steeds... meer harten", zegt hij.

En dat moeten zijn toehoorders ook doen. "Het machtigste medium in de VS, dat zijn jullie zelf! Mond tot mond is altijd de meest krachtige vorm van communicatie. Als jij er voor gaat zitten met een buurman die je al jaren kent, met iemand praat na kerktijd, iemand aanspreekt in de winkel of op het werk, en je zegt: hé, ik stem voor Donald Trump en wel hierom - ik garandeer je, alle voorpagina's ter wereld, alle advertenties, alle praatshows, die staan machteloos in vergelijking met wat jij zegt tegen iemand die jou kent."

Dat hoeft hij Barbara uit Concord geen twee keer te vragen. Zij is enorm over Pence te spreken. "Ik vond alles even goed in zijn toespraak. Wat een integriteit, hij zal een geweldige vice-president zijn, en als het nodig wordt president." Denkt ze niet stiekem: was Pence maar de kandidaat? "Nee, zeker niet. Trump moet de president worden." En ze legt weer even de hand op haar hart, de plek waar ze dat een jaar geleden al voelde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden