Mens en auto

Mijn stoere BMW

Beeld Marike Knaapen

Dat Trouw-redacteur Gerrit-Jan Kleinjan een grote, stoere BMW kocht vanwege het 'comfort' is een smoes. ''Kennelijk heb ik behoefte aan iets meer glamour." Over de auto als spiegel van de ziel.

In mijn straat staat een zilvergrijze BMW uit 1990. Dat is mijn nieuwe auto. Hij is breed, heeft een robuuste uitstraling en een solide wegligging. Bovendien: hij kijkt boos. Het is een testosteron-auto. Deze wagen straalt uit wat ik het liefst zou willen zijn: iemand die zijn eigen pad kiest.

Ik neem plaats op de zwartlederen zitting en laat mijn handen glijden over het zachte stuur. Even neem ik de pook in mijn handen. Na wat gerommel in het dashboardkastje vind ik de gebruiksaanwijzing. Op het hoogglanspapier staat een close-up het BMW-logo. 'Hoe beter u uw auto kent, des te soevereiner bent u op de weg', vertelt de inleiding. Soevereiniteit samengeperst in 1400 kilo staal - dat is wat deze auto te bieden heeft.

Ik start. Hij trekt sneller op dan verwacht. Als de verkeerslichten op rood springen, scheur ik nog snel even door. Achter mij claxonneert een auto. In de achteruitkijkspiegel zie ik nog net een opgestoken middelvinger. Verderop laat iemand mij gedienstig voor, ook al kom ik van links. Inderdaad, zo merk ik al na een paar kilometer, je verandert in zo'n auto. Ik word een beetje een aso.

Verhaal van de auto
Elke BMW laat onmiskenbaar zien met welke steekwoorden de ontwerper aan de slag is gegaan. Stoer zijn ze, onverschrokken en sterk - ongeachte het type en het bouwjaar. 'Een auto is een boodschap, bestaande uit tekens - tekens van viriliteit, macht, bevrijding, van weelde, van sociale status, van libido', schreef Rudy Kousbroek ooit in zijn bundeling essays 'De archeologie van de auto'.

Elke auto vertelt een verhaal. En de bezitter wordt een stukje van dat verhaal. Dat maakt grote auto's zo aantrekkelijk. Want laat ik eerlijk zijn. Dat ik tegen iedereen vertel dat ik een grote auto met een brede wielbasis nodig heb 'voor het comfort', is eigenlijk een smoes. Ik wil iets anders. Mijn Beierse autofabrikant verspreidt het verhaal dat rijden met hun waar 'Freude am fahren' met zich meebrengt. Dát is wat ik wil. In het dagelijks leven ben ik journalist met het kerkelijke leven als specialisme. Kennelijk heb ik diep van binnen behoefte aan íets meer glamour. Waarom zou ik anders gezwicht zijn voor deze benzineslurper, een Turkenbak, eigenlijk veel te groot voor mij alleen?

Kijk ik om mij heen, dan zie ik het gelijk van Kousbroek bevestigd. Ik blijk allerminst de enige die een fraai chassis en diepronkende motorgeluiden begeerlijk vindt. Een collega die ik vertelt over mijn auto bekent ooit een Alfa Romeo gekocht te hebben - "In een opwelling. Alleen omdat-ie er zo mooi van vorm uitzag." Dat de Italiaanse designauto binnen de kortste keren kampte met een kapotte brandstofpomp bleek geen beletsel.

'Met hoge instap'
Hij is niet de enige. Ook mijn schoonvader, het type dat een auto het liefst ziet als vervoermiddel van A naar B, liet kort geleden zijn twijfels doorschemeren bij de inruil van zijn grote Volvo V70. Voor leken: wie zo'n stationwagen op zijn oprit heeft staan straalt uit dat bij hem degelijkheid en welvaart hand in hand gaan.

Op een zaterdagmiddag troonde hij mij mee naar zijn nieuwe Peugeot Partner. "Met hoge instap", noemde hij een van de voordelen. Daarna werd het stil. De hoge instap bleef hem bezighouden. Na een halve minuut zei hij weer wat: "Eigenlijk wel een ouwelullenbak." Of hij het nu wilde of niet, deze auto, zo bleek uit het betoog dat volgde, onderstreepte zijn status als man die de pensioensgerechtigde leeftijd in hoog tempo ziet naderen.

Dat je bent wat je rijdt, dat weten marketinggoeroes als geen ander. Ooit volgde ik een blauwe maandag een hbo-opleiding marketing. In mijn boekenkast heb ik het vuistdikke handboek 'inleiding tot de marketing' van Bronislaw Verhage bewaard, de marketing-bijbel voor de commerciële student in het hoger onderwijs. Daarin staat heel precies dat het in merkenland om emoties draait. Inderdaad, herinner ik me, dat is precies wat mij bewoog tot de aanschaf van deze auto. Het imago, lees ik terug bij Verhage, is belangrijker dan de objectieve eigenschappen. Een merk, leerde ik, accentueert een begoogde levensstijl. 'Iemands levensstijl weerspiegelt in grote lijnen zijn zelfbeeld of zelfconcept: de wijze waarop iemand zichzelf ziet en vermoedt dat anderen hem zien', schrijft Verhage.

Even lijkt het marketingsprookje te werken. Zijn mannen verliefd op auto's, dan zijn vrouwen dat op automobilisten. Als ik vertel dat ik een BMW heb gekocht, blijken plots ook vrouwelijke collega's en vriendinnen van wie ik het nooit had vermoed plaats te willen nemen in de bijrijderstoel, ook als is het een oude. "Wel groot", zegt een vriendin terwijl ze rondkijkt. Ze maakt een foto met haar iPhone en zet hem op Facebook. Tientallen likes volgen. Ooit had ik een kleine Peugeot. De vraag eens mee te mogen rijden werd me toen nooit gesteld. Laat staan dat iemand een foto van de rit op zijn of haar facebookpagina zette.

Agressieve trekjes
Ik rij richting Duitsland, om op de Autobahn de topsnelheid van mijn auto te testen. Op een smal stuk A1, even voorbij Deventer, kleef ik opeens achter een kleine Suzuki. Naar mijn smaak rijdt het autootje te langzaam op de linker rijstrook. Eén keer seinen met groot licht is voldoende om vrij baan te krijgen. Als een haas schiet mijn voorganger opzij. Afsnijden is niet eens meer nodig. Ik voel mij een winnaar. Achter het stuur word ik meer auto, minder mens.

BMW-rijders worden agressieve trekjes toegeschreven. Autojournalist Erwin Wijman schreef niet zo lang geleden een boek over wat de auto doet met zijn bezitter. 'Wat je rijdt ben je zelf', heet het. Zijn stelling: iemands autokeuze verraadt wie hij is. De vermeende agressie van de BMW-rijder noemt hij als keerzijde van het merk. Een nare keerzijde, zo benadrukt Wijman. De luxe zakenauto verwordt al snel tot schooiersbak.

Mijn model is daar een sterk voorbeeld van. Het is, schrijft hij, 'een Marokkaanse-jongens-BMW'.

Wijman verpulvert ook de illusie dat mijn auto vrijheid brengt. Dat lijkt misschien wel zo, schrijft hij, maar het tegendeel is waar. 'De meeste mensen hebben niet door dat ze hun auto helemaal niet zelf kiezen maar zich plooien naar hun omgeving, baan, buren, vrienden, opleiding, partner, kinderen, afkomst, ambities, inkomen, milieu.'

Hij noemt als voorbeeld een straat in de Vinex-wijk Hoofddorp West. De bewoners van Steinerbos 60 tot en met 74 rijden er stuk voor stuk Peugeot; automobielen voor brave huisvaders, variërend van een 207 tot 306xs. Wijman: 'Je moet het zien om te geloven'.

Reparaties
Het verhaal van elke auto is een sprookje. Ook het verhaal van mijn BMW. Rij ik voorzichtig - uitrollen bij verkeerslichten, niet harder dan 110 kilometer op de snelweg - dan nóg verbruikt hij een liter bezine per negen kilometer.

Na precies vier maanden rijplezier weet ik genoeg. Het imago van iemand die onverschrokken zijn eigen pad kiest, is niet weggelegd voor een loonslaaf als ik. Mijn salaris als beginnend dagbladjournalist is niet opgewassen tegen de wensen van mijn Duitse auto.

Een greep uit het kasboek.

Volle tank: 120 euro.

Motorrijtuigenbelasting: 712 euro.

Verzekering: 500 euro.

Na verloop van tijd komen daar allerhande reparaties bij. Kapotte bougies en versleten kabels? Weer een paar honderd euro over de heg. En wat betekende dat lekkere deinen over de snelweg? Inderdaad, kapotte schokbrekers.

Meer reparaties wacht ik niet af. Ik schiet wat foto's, bedenk een tekst ('Nog geen twee ton op de teller, dus nog goed voor jaren rijplezier!') en plaats een advertentie op Marktplaats.

Mijn iPhone houdt niet meer op met trillen. Ik hoor opmerkelijk vaak mannenstemmen met een Marokkaans accent. "Mooie auto, meneer", klinkt het. Maar ook: "Te duur", waarna een belachelijk laag bod mijn oor bereikt. Na een paar dagen heb ik beet. Twee Libiërs op doorreis zijn geïnteresseerd. Ze hoeven niet lang na te denken en kopen het gevaarte.

De leider van het tweetal pelt contant duizend euro af van een vuil bundeltje bankbiljetten. "Nice", zegt hij, en rammelt grijnzend met de zojuist verworven autosleutels.

Even later verdwijnt de zilvergrijze BMW uit mijn straat.

Reageren?
Kocht u uw auto ook puur op uitstraling en imago? Of bent u praktischer aangelegd? We lezen graag uw reactie in 150 woorden op tijdpost@trouw.nl

 
Zo merk ik al na een paar kilometer, je verandert in zo'n auto. Ik word een beetje een aso.
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden