'Mijn neven of Al-Shabab: we zitten helemaal klem'

De Somalische Hodan Hersi Abdulle (50) probeert sinds september 2009 via de nareisregeling voor vluchtelingen de gezinshereniging met haar in Ethiopië wachtende kinderen te regelen.

Na afwijzingen door de Immigratie- en Naturalisatiedienst IND, de rechtbank en de Raad van State, is de zaak nu bij het Europese Hof aangekaart.

De IND stelt dat van een gezinsband tussen moeder en kinderen, die door spanningen, bedreigingen en aanslagen sinds 2006 niet meer bijelkaar wonen, geen sprake meer is.

Hans Verstrepen: "Ik heb bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens wegens humanitaire redenen om bespoediging gevraagd. Want schrik niet: anders duurt het drie tot vijf jaar. Dit is schrijnend. Nederland is hier heel eigenwijs en strikt formalistisch. Er wordt niet getoetst aan het EU-recht op gezinshereniging en aan artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

DE CASUS

'In Somalië baden we: als er dan een bom valt, laat ons allemaal tegelijk dood gaan. Geen overlevenden, geen gewonden. Allemaal dood", zegt Hodan Hersi Abdulle. "Ik ben nu in veiligheid, maar of dit beter is? Soms denk ik dat het beter was geweest voor mijn kinderen en mij, dat het ons heel veel pijn had bespaard: allemaal tegelijk dood."

De 50-jarige Abdulle (die niet op de foto wil) vluchtte in het najaar van 2008 van Somalië naar Nederland. Sinds september 2009, toen ze asiel kreeg, probeert Abdulle haar kinderen hierheen te krijgen. Zonder succes. De IND stelt dat de moeder al sinds 2006 van haar kinderen gescheiden leeft en dat er daarom geen sprake meer is van een 'feitelijke gezinsband'. Dat is voldoende reden het verzoek om gezinshereniging af te wijzen.

In 2006 pleegden enkele neven een aanslag op het huis van Abdulle en haar zeven kinderen (destijds tussen de 5 en 14 jaar) en een pleegkind. De moeder raakte gewond. Ze wist dat de boze neven het eigenlijk gemunt hadden op haar kinderen. Hun vermiste vader hoort tot een andere stam. "Ik had geen keuze: ik moest mijn kinderen in veiligheid brengen." Die stuurde ze naar een vriendin in Afgoye, twintig kilometer van Mogadishu. Pas daarna liet ze zich in het ziekenhuis aan haar verwondingen behandelen.

Na een tweede aanslag door de neven verkocht Abdulle haar huis, betaalde een 'reisagent' en kwam naar Nederland. Ze mocht blijven. Maar het voelt nu alsof haar verhaal zich tegen haar keert. Alsof ze haar kinderen vrijwillig heeft afgestaan, alsof de moederband is verbroken. "Als ik hier met de IND praat, hoor ik: de wet zegt dit, de wet zegt dat. Dan denk ik: hebben jullie geen kinderen? Je vertelt ze de waarheid, je hoopt op begrip: maar zij werpen je een wetsartikel in je gezicht en de deur blijft dicht."

Ze heeft haar inburgeringsexamen afgerond. "Eindelijk. Ik was een paar keer gezakt, vond het zo moeilijk. Het hoofd zit vol zorgen, het hart vol verdriet en het lichaam laat het afweten door de stress." Ze laat haar woorden vertalen door een tolk. "Voor de zekerheid", zegt ze thuis in de Eindhovense wijk Gestel. Het bed staat in de volgepakte huiskamer: "Ik kan niet meer naar boven. Allemaal stress, zegt de dokter."

Het was nog erger, vertelt Abdulle. Maar gelukkig heeft ze in de herfst haar kinderen gezien. In Addis Abeba, waar ze nu al drie jaar wonen. Ze zijn daarnaartoe gegaan omdat ze van de IND een aanvraag moesten doen bij de dichtstbijzijnde ambassade. En dus moesten ze zonder papieren, illegaal, de grens over naar buurland Ethiopië. Op last van de Nederlandse overheid. "Dat is toch raar? Ze wachten daar nu al drie jaar, zonder begeleiding. Ze huren een hoek van een zaal, in een gebouw. Er is geen geld voor school, alleen de oudste mag de straat op om boodschappen te doen. De rest blijft binnen, want ze kunnen zonder papieren zomaar van straat worden geplukt door de politie. Ik smeek ze niet naar buiten te gaan, ik probeer ze te kalmeren. Maar de situatie is zó uitzichtloos. Ze denken steeds vaker: wat heb ik te verliezen?"

Natuurlijk overwoog ze in Addis Abeba bij haar kinderen te blijven. "Wat denkt u dat dat met een moeder doet, als je het vliegtuig instapt en je kinderen in onzekerheid achterlaat? Ik kan de pijn niet beschrijven. Maar blijven was geen optie. Hiervandaan kan ik geld sturen. Wie gaat ons daar geld voor eten geven?"

Haar kinderen terugsturen naar Somalië is evenmin een optie, zegt ze. Wie zorgt er daar voor ze? En het gevaar van de familie dreigt nog steeds. "Daarnaast hebben mijn kinderen nu de leeftijd dat ze interessant zijn voor de extremistische ronselaars van bijvoorbeeld Al-Shabab. Die familie of Al-Shabab: als je aan het ene ontkomt, staat het ander op je te wachten. We zitten helemaal klem."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden