Mijn Mens bakt er niets van

Een originele, geestige bewerking van de Bijbel, eerder slim dan spiritueel

Het zit God niet mee met de schepping in 'Vader van God'. In deze tweede roman van theatermaker en vertaler Martin Michael Driessen gaat het al mis bij de Kelten. "Ik schep een universum om een gezinnetje te hebben, een familie, en nu maakt mijn Mens er een zooitje van." De zaak gewoon weer loslaten lukt niet, want Mozes (door Gods huishoudster Bartje dweepziek beschreven als 'een statige man die als heer des huizes niet zou misstaan') weet toch de hand op Gods geschriften te leggen. Terwijl de gedesillusioneerde Schepper na te veel Tullamore Drew zijn roes uitslaapt worden zijn teksten door Mozes niet alleen extatisch bejubeld ('Elk woord is op zijn plaats') maar gaat hij ze zelfs in stenen tafelen uithakken. En dan is er ook voor de weigerachtige oude baas geen ontkomen meer aan. Zijn Woord schept verplichtingen.

Martin Michael Driessen is na Guus Kuijer en Piet Meeuse ('Het kraaien van de haan') de derde Nederlandse schrijver in twee jaar tijd die zich aan een eigenzinnige bewerking van het bijbelverhaal waagt. En ook in deze roman gaat de schrijver het evangelie zowel blasfemisch en melig als scherpzinnig te lijf. En toch niet zonder eerbied.

De belangrijkste figuur in 'Vader van God' blijkt uiteindelijk niet God, en ook niet Jezus, maar Jozef, misschien wel de meest tragische vaderfiguur in de geschiedenis. Dat is hij in ieder geval in deze roman, die wel begint bij de schepping, maar die pas echt vaart krijgt als we bij het kerngezin van Maria, Jozef en Jezus zijn aanbeland.

Jezus dient in Driessens versie als de oplossing voor Gods eenzaamheid. Die daalt hier al eerder weinig succesvol af tussen zijn schepselen, als herder Dathan in Jericho. Daar wordt Hij eerst ontmaagd door hoer Rachab ('Doe je dat altijd zo', reageert zij 'verrassend hatelijk', na 'de stotende beweging die Hij voor dat doel had bedacht') om vervolgens als spion door de autoriteiten te worden weggejaagd. Teruggekeerd in zijn Huis leest God er zijn Woorden nog maar eens op na en bedenkt dan dat Hijzelf ideaal is voor de rol van de Messias: 'een die zelfs de vergelijking met God glansrijk kon doorstaan'.

Pleegvader Jozef staat niet te popelen, als de pedante aartsengel Gabriël Maria het heuglijke nieuws brengt. De geschrokken Maria zelf trouwens ook niet. Maar Jezus ontwikkelt zich tot een stralend, geheimzinnig kind, zij het een kind met iets wat zijn vader verontrust : "Er is iets afstandelijks - niet iets koels - wat hem zijn genegenheid aan eenieder doet schenken die daar om vraagt." De door zijn zoon diep geraakte Jozef besluit Jezus te ontvoeren, om hem aan Gods wil te onttrekken.

Anders dan bij Meeuse is die op zichzelf spannende intrige niet de motor: daarvoor valt de plot ook te veel weg tegen het vele bijbelse dat Driessen overhoop haalt. Het leesplezier is eerder te danken aan Driessens fraaie stijl, de originele metaforen en de rijke satire: de maffe (overigens weinig vrolijk stemmende) seks tussen Dathan en Rachab, en tussen Jozef en Maria, het peloton gestreste aartsengelen dat de verdwenen Messias moet achterhalen, het getut tussen de vermoeide God en zijn sceptische, wijzere huishoudster Bartje, en tussen God en zijn lievelingsduif Klara. In de tocht die vader en zoon afleggen door het vijandige Antilibanon, waar ze worden belaagd door een reus en een dwerg, herinnert 'Vader van God' ook wel aan Cormac Mc Carthy's 'The Road', aan de vader en de zoon die dwalen door het postapocalyptische landschap. Maar McCarthy's diepe emotionaliteit wordt niet bereikt. Daarvoor is 'Vader van God' dan toch te nerdy en te excentriek. Meer slim dan spiritueel.

Martin Michael Driessen: Vader van God.

Wereldbibliotheek, Amsterdam; 205 blz. € 17, 90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden