'Mijn liedjes hebben geen moraal'

Ze wordt door haar dromerige liedjes de vrouwelijke tegenhanger van Spinvis genoemd. Eefje de Visser trekt met haar tweede album 'Het Is' volle zalen. 'Dat mensen kaartjes kopen voor mijn concerten, geeft veel zelfvertrouwen.'

Het is muisstil in de uitverkochte oude zaal van het Utrechtse Tivoli. Eefje de Visser (27), gehuld in een zwarte jurk, staart zelfverzekerd voor zich uit en zet 'Schip' in, een nummer van haar nieuwe plaat. Ze voert haar publiek mee naar een dromerig, melancholisch universum met 'licht en muziek', een zwoele zomeravond in een wereldstad: "En ik doe graag alsof ik, dwars door het bos ook de, bomen zie, ik zie ze, hoor je hoe ik dat doe, met gemak, licht in m'n hoofd, ik zeg het je, ik wil naar Rome, samen met jou."

Met het concert in de stad waar ze sinds haar studententijd woont, sloot de zangeres de eerste clubtour rond haar nieuwe plaat af, getiteld 'Het Is'. Het is haar tweede, na 'De Koek' uit 2011, en ook op dit album staan weer melodieuze, associatieve liedjes, waarin woorden en zinnen over elkaar heen buitelen: het handelsmerk van Eefje de Visser. Met intrigerende teksten die je denkt te begrijpen, maar je dan toch ontglippen omdat ze opeens de andere kant op tuimelen. Zoals in het nummer 'Lise'.

"Lise kijkt naar buiten en ze droomt

we wandelen voorzichtig door de bossen

ergens in de struiken

vind ik iets hulpeloos kleins

ik vind iets rusteloos groots

misschien wat onbedoeld vreemds

Hier niet

ik geef een feest

ik sluit me op

ik draai me om

dat om

wat hoe

waarom

ik draai maar wat

plaatjes rond"

Ze is door muziekrecensenten wel de vrouwelijke tegenhanger van Spinvis genoemd. Ook bij Eefje de Visser krijgen alledaagse belevenissen door de muziek extra cachet. Opeens lijken het scènes uit een - ietwat melancholische - film. Met 'Het Is' op de achtergrond kan het gevoel je zomaar overvallen dat je iets filmisch aan het doen bent: koffie zetten, door de stad fietsen of een interview uittikken.

Zelf wilde ze een 'warme en sussende plaat' maken: "Muziek die je er goed bij kunt hebben." Daar had ze zelf behoefte aan, vertelt ze bij een grote kom koffie verkeerd in een café onder de Utrechtse Dom. Vlak voor ze aan deze plaat begon te schrijven, liep haar relatie na vijf jaar op de klippen. "Ik ben wel van een roze wolk geflikkerd, ik had een hoop te verwerken en opnieuw uit te vinden. Maar het mocht niet zwaar worden."

Tussen het verschijnen van 'De Koek' en 'Het Is' is er nog meer veranderd. Het dromerige 'fladdermeisje', zoals Eefje wel genoemd werd, is volwassen geworden, en nuchter, zegt ze. Ze zit niet meer te wachten tot de dingen haar overkomen. "Een beetje op gevoel aanrommelen is er niet meer bij", zegt ze. Dat is typische Eefje de Visser-taal: 'een beetje', 'weetjewel', 'denk ik', 'ja gewoon', 'eigenlijk'. Ze is niet zo goed in taal, voor haar telt de muziek. "Ik zou nooit een verhaal schrijven of een column. Ik kan dat echt totaal niet, ik ben geen goede schrijver. Ik kan wel iets doen met woorden in muziek, maar niet los daarvan."

Hoe ontstaat een liedje?

"Het begint altijd met een melodie die in me opkomt. Bijvoorbeeld als ik door de stad loop. Ik zing veel dingen in op m'n telefoon, kleine opnames van halve minuutjes. Onder die flarden melodie maak ik later akkoorden.

In eerste instantie zing ik erbij in een brabbeltaaltje. Daarna probeer ik er een tekst in te passen met dezelfde klank en hetzelfde gevoel. Daar zit ik wel lang op te puzzelen. Het is heel moeilijk om iets te vinden dat echt goed kleurt met de melodie."

Is de tekst voor jou ondergeschikt aan de muziek?

"Dat heb ik wel vaak gezegd, ja. Maar de laatste tijd realiseer ik me dat dat natuurlijk niet helemaal waar is. De tekst is wel belangrijk, maar hij mag niet overheersen. Bij Nederlandstalige muziek heb je al gauw het idee dat iemand je iets wil vertellen. Ik vind het fijn als mensen naar mijn muziek kunnen luisteren zonder dat ze meteen horen wat je zegt. Ik wil niet betuttelend zijn of opdringerig. Geen sluitend wereldbeeld presenteren. Mijn liedjes hebben geen moraal."

Vanwaar die allergie voor bedoelerigheid?

(aarzelt) "Ik kom uit een heel warm en ongedwongen nest. Een super los milieu vol kunstenaars en muzikanten. Daar ben ik trots op. Maar het was ook best wel een socialistische, geëngageerde omgeving, met mensen die erg bezig zijn met het leed van de wereld en hoe de maatschappij in elkaar zit, wie wie uitbuit. Er bestond een soort wantrouwen ten opzichte van mensen met succes of geld. Alsof de hele wereld alleen bestond uit oplichters.

Ik had zelf ook een heel oordelende kijk op de wereld. Ik vond mensen snel asociaal of egoïstisch, wist zogenaamd precies wat er mis was. Nu vind ik dat heel... blind.

Als je de hele tijd kijkt naar wat er elders verkeerd gaat, ben je niet gericht op wat je zelf doet en of je wel blij bent met wat jij uit het leven haalt. Dat is mijn persoonlijke inzicht: het is wél belangrijk om je leven zelf in de hand te hebben. Dat je ook zelf moet zien te functioneren in jouw kleinere wereldje. Ik ben nu veel meer bezig met wat ik wil bereiken."

Als je opgroeit met het idee dat succes niet belangrijk is, is het dan niet lastig om op een podium te staan en succes te hebben?

"Ik heb inderdaad lang niet in de belangstelling willen staan. Maar meer uit principe. Ik vond succes niet belangrijk, ik dacht: het zou niet om mij moeten draaien. Bescheidenheid voorop.

Ik wilde eerst songwriter worden, liedjes schrijven voor anderen, daarvoor heb ik ook gestudeerd aan de rockacademie. Omdat ik me helemaal niet comfortabel voelde op het podium en ik nog helemaal niet zo goed zingen kon - dat heb ik echt moeten leren. Pas vier jaar geleden bedacht ik dat ik toch eigen liedjes wilde maken.

Nu sta ik totaal anders op het podium. Ik vind het niet meer eng om op te treden, juist super leuk. Dat is ook logisch. Mensen kopen kaartjes voor mijn concerten, daar krijg je gewoon een hele hoop zelfvertrouwen van. Ik weet inmiddels dat ik het publiek iets kan geven, ik ben niet meer aan het afwachten of ze het wel leuk vinden. Ik zie in dat ik de verbinding met het publiek moet maken."

Je bent succesvol. Veel generatiegenoten zullen je daarom benijden.

"Ja, dat is dus het rare. Met succes ben ik altijd heel weinig bezig geweest. Over mijn carrière maakte ik me nooit druk en die gaat juist goed. Natuurlijk zit de gedachte 'wat als dit of dat niet lukt' wel eens in mijn hoofd, maar ik heb er echt geen stress over."

Ben je ambitieus?

"Steeds meer. Ambitie moet ik echt in mezelf aanwakkeren, ik moet mezelf ervan overtuigen dat het belangrijk is daar energie en tijd in te steken. Wat ik nu allemaal zeg - dat ik bezig met mijn muziek, mijn plaat, het podium, mijn video's, dat ik dat allemaal goed wil doen - ik heb in eerste instantie de neiging om dat allemaal niet belangrijk te vinden. Er waren tijden dat dat gek genoeg een bijzaak leek te zijn. Ik was wel veeleisend en perfectionistisch, maar op andere vlakken. Sociaal zijn, een goed mens zijn."

Hoe wakker je die ambitie in jezelf aan?

"Ik probeer minder opportunistisch te zijn en meer zelf in gang te zetten. Want als ik dat doe, kan ik mijn ei ook beter kwijt en heb ik een dikkere vinger in de pap. Ik heb gemerkt dat ik me het best voel wanneer ik recht op mijn doel afga. Bovendien word je er een stuk minder lamlendig van. Minder moe, minder hangerig. Dat kan je echt krijgen als je zo afwachtend bent."

Lamlendigheid, heb je daar aanleg voor?

"Ja, dat is echt een tweestrijd in mij: aan de ene kant ben ik super hyper en heel druk en praat ik veel, en tegelijkertijd kan ik heel erg moe en lamlendig zijn, echt negatief. Dat zit allebei in me. Van niks doen word ik heel peinzend en overpeinzend. Dat zit ook wel in sommige liedjes."

In het nummer 'Nee joh' zing je: "Ik ben bang dat ik dan mijn mond hou, of voorbij praat. Ja echt, ja hm". Analyseer jij jezelf en je omgeving altijd zo grondig?

"Ja. Heel irritant is dat, ik probeer dat wel minder te doen. Maar dat zit gewoon zo in mijn systeem geramd. Het is wel een beetje m'n valkuil. Peinzen, analyseren: het is meer een neurose. Je schiet er gewoon niet zo veel mee op."

Wie is Eefje de Visser?

Eefje de Visser (Voorburg, 1986) groeide op in een muzikale familie. Haar ouders leerden elkaar kennen in een band en ook haar broers en zussen zitten allemaal in bandjes. Allemaal zijn ze autodidact. Zelf schreef ze haar allereerste liedje toen ze elf jaar was, nog vóór ze gitaar kon spelen. Van haar vader had ze een viersporen-recorder gekregen, waarmee ze zelf kon opnemen en mixen. Van hem leerde ze ook gitaar spelen, net als van haar oom en van een cd-rom.

Na de havo studeerde ze een tijdje 'songwriting' aan de Rockacademie in Tilburg. In 2009, won ze 'haast per ongeluk' de Grote Prijs. Ze had een liedje opgenomen in de studio van haar toenmalige vriend en dat toevallig online gezet. Een filmmaker benaderde haar daarna of hij er een videoclip bij mocht maken. Ga je gang, zei ze. Vervolgens belde iemand van de organisatie of ze mee wilde doen aan de muziekwedstrijd. "Het zou niet in mij ópgekomen zijn om zelf een studio te bellen om een liedje op te nemen of me in te schrijven. En toen deed ik uiteindelijk mee en ik won die hele Grote Prijs ook nog."

Nadat ze haar debuutalbum 'De Koek' uitbracht in 2011 werd ze bekend als het meisje in die broekpakken. Een stuk of twaalf heeft ze er, met jungleprint, bloemen of in chique glimstof. Een ideaal kledingstuk voor op het podium: "Je hoeft maar een ding aan te trekken en het is ook nog heel uitgesproken." Al draagt ze ze inmiddels niet meer, ze horen bij een andere tijd, bij haar debuut.

Sinds eind augustus ligt de tweede plaat 'Het Is' in de winkel. Een eerste reeks concerten zit er op. Momenteel werkt Eefje de Visser met regisseuse Sarah Moeremans aan een theatervoorstelling. Dit voorjaar staan behalve een nieuwe tour door Nederland een reeks optredens in België gepland, in het voorprogramma van singersongwriter Renée.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden