'Mijn land verkoop ik niet, heb ik ze verteld'

'Geen sprake van', zegt Neguse Haile. De boer werpt een steen naar zijn waakhonden die het rafelige touw waaraan ze vastzitten strak trekken en grommend hun tanden laten zien. Hij ploft neer op een zak vol zelf verbouwde maïs. ¿Dit is mijn huis, mijn land. Ik verkoop het aan niemand en dat heb ik ze ook verteld.¿

Het erf van Neguse in het dorp Ejersa, ongeveer honderd kilometer ten zuiden van de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba in de Rift Vallei, snijdt een hoek af van het terrein van Desa Plants, een bloemenbedrijf uit België. De regio is populair bij bloementelers omdat vanwege het gunstige klimaat het hele jaar door kan worden geoogst.

¿Hij heeft slim onderhandeld¿, complimenteert Neguse's vrouw Ayon haar man. ¿We zijn een stuk rijker dan voorheen en we wonen nog altijd in ons eigen huis.¿ Toen de Belgen drie jaar geleden bij de familie van Neguse aanklopten, maakte hij ze duidelijk dat hij niet van plan was te verhuizen. Volgens recente berichten hebben boeren in Ethiopië daarover niet veel te vertellen. ¿Ze accepteerden het meteen¿, vertelt Neguse. Hij voegt er aan toe dat het wellicht anders was gelopen als zijn land midden op het terrein had gelegen.

Neguse zegt blij te zijn met de komst van zijn nieuwe buurman. Hij verkocht de investeerder een halve hectare van zijn land en bouwde met de opbrengst een nieuw huis van steen met golfplaten dak. Met behulp van zijn acht kinderen verbouwt hij maïs en teff (een gewas waarvan onder meer bier en pap worden gemaakt) op zijn eigen erf, ook werkt hij als bewaker voor de buitenlandse bloementeler. ¿Ik moet mijn vrouw gelijk geven¿, zegt Neguse. ¿Het leven is goed voor ons.¿

Neguse's overburen mokken. Lemma Hawas en Balja Antufa, boeren op leeftijd, deden afstand van al hun land om plaats te maken voor Desa Plants, maar zijn ontevreden over de wijze waarop de overeenkomst voor hen heeft uitgepakt. Boer Lemma steunt op zijn houten stok en neemt plaats op een steen onder de acaciaboom naast zijn huis. Hij sloot een contract af van tien jaar en ving ruim 6.500 euro voor zijn twee hectaren. Daarvan bouwde hij huizen voor zichzelf en zijn kinderen, en opende hij een winkeltje dat volgens hem goed loopt. ¿Maar ik had in nieuwe landbouwgrond moeten investeren¿, zegt hij. ¿Nu is mijn geld bijna op en heb ik niets te doen¿.

Balja, die een hectare van de hand deed en daarmee bijna 3.300 euro verdiende, corrigeert zijn buurman. ¿Je moet niet zeuren¿, zegt hij. ¿Jij hebt geld over en verdient ook nog eens aan je winkel. Ik heb al mijn geld al uitgegeven.¿ Balja bouwde een nieuw huis en kocht een koe en een stier. ¿Maar wat heb ik daaraan zonder land?¿ klaagt hij. ¿Ik bewerk nu de grond op mijn erf, maar dat is te klein om echt rendabel te zijn.¿

Lemma en Balja zeggen geen idee te hebben wat er gebeurt als het tienjarige contract met de investeerder afloopt. ¿Ik denk dat het automatisch wordt verlengd¿, zegt Lemma. Volgens Balja zijn hij, zijn buurman en de 27 dorpsgenoten die hun land opgaven een stel geldwolven. ¿We denken alleen maar aan geld. Het lijkt alsof we zijn vergeten dat we boeren zijn¿, zegt hij. ¿We horen op ons land te werken. Wat weten wij nou van investeren?¿

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden