Opvoedvraag

Mijn kleuter hangt zo aan me, houdt dat vanzelf een keer op?

Beeld Fadi Nadrous

Altijd huilen als moeder haar wegbrengt, en mama ook meteen meteen weer claimen als ze thuis is. Waarom doet een dochter dat?

Mijn dochter van vier heeft enorme moeite om afscheid van mij te nemen, schrijft een moeder. "Op de peuterspeelzaal was dat al en nu ook op de basisschool. Ze huilt altijd." Het is maar kort, de juf heeft haar vaak stil voordat moeder het gebouw heeft verlaten, het meisje vindt het ook leuk op school. "Maar toch is het vervelend, voor mij en voor mijn dochter", zegt moeder.

De vrouw werkt drieënhalve dag. Ook thuis zijn er tranen als ze weggaat. En is ze wel in de buurt, dan moet zij alles doen: billen afvegen, schoenen aantrekken, broodje smeren, naar bed brengen. Als vader wil helpen, zegt het meisje consequent: 'mama moet het doen'. Als vader alleen thuis is, dan is het juist papa voor en papa na.

Kan ze iets veranderen waardoor haar dochter minder aan haar hangt, vraagt moeder. "Ben ik misschien te meegaand? Of gaat dit vanzelf over?"

Ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe vindt het heel herkenbaar. "Vroeger bij oma ging het ook heel goed, waren wij heel leuk, tot mijn moeder ons kwam ophalen, dan was er meteen geen land meer met ons te bezeilen." Het kan een fase zijn, lekker de hele dag bij mama. Dat houdt vast vanzelf weer op. Zeker nu ze op de basisschool zit, denkt Rieffe. "Vaak doen kinderen wat anderen doen. Op een gegeven moment ziet ze om zich heen dat niemand meer huilt."

Het kan ook een signaal zijn van emotionele instabiliteit, oppert ze nog even. "Er kan echt iets aan de hand zijn. In zo'n geval zoekt een kind degene op bij wie ze zich het veiligst voelt." Maar, zegt ze meteen, laten we daar nou gewoon een keer niet van uitgaan. "Moeder maakt trouwens ook duidelijk dat het meisje lekker in d'r vel zit op school en dat het met papa thuis ook prima gaat."

Kinder- en opvoedcoach Tea Adema denkt niet dat het vanzelf over gaat. "Tuurlijk is het fijn als moeder, eenmaal thuis, er helemaal voor haar dochter kan zijn. Maar als het een patroon wordt dat moeder alles moet doen, dan is het voor beiden ongezond."

Verband tussen dwingende kinderen en slappe moeders

Adema vermoedt bovendien dat moeder er de hand in heeft. Ze ziet in haar praktijk vaker een verband tussen dwingende kinderen en slappe moeders. "Dat klinkt heel beschuldigend, zo is 't niet bedoeld, maar als het meisje dit niet bij haar vader, oma of opa doet, alleen bij moeder? Dan moet zij zelf even nagaan waar het aan kan liggen. Wat zit er bij moeder, dat haar kind dit doet?" Als ze er even voor gaat zitten, is ze er in een uurtje wel uit, denkt de coach.

Misschien heeft ze zelf moeite met loslaten, vindt ze het jammer dat het meisje al groter wordt. Misschien voelt ze zich schuldig dat ze best vaak aan het werk is. Misschien vindt ze stiekem dat zij al die dingen - de broodjes, het voorlezen en de billen - uiteindelijk beter kan dan de vader.

Adema durft ook te beweren dat dit aanhankelijke gedrag bij moeders vaker voorkomt dan bij vaders. "Die zeggen gewoon, hou op met dat gemiep."

Met het realiseren komt vanzelf ruimte voor verandering, zegt ze. En als moeder erachter is welk gevoel eronder zit, dan moet ze dat bij het meisje ook maar gewoon benoemen. 'Het is niet erg om afscheid te nemen, mama gaat lekker werken, jij gaat lekker bij de juf.' Of: 'Papa kan ook heel goed je veters strikken, ik ben nu met iets anders bezig'. Adema: "Dan moet ze dat wel echt geloven. Kinderen voelen elke twijfel haarfijn aan. Als ze zeuren om een snoepje en jij zegt niet heel resoluut nee, dan blijven ze het proberen."

Rieffe heeft ook nog wat praktische oplossingen. Zolang ouders er geen last van hebben, ziet ze nog steeds geen groot probleem. Maar voelt vader zich tekortgedaan, wordt het meisje een storende factor die elke minuut wat aan mama komt vragen, dan is het wel handig als de ouders erop reageren. "Ze kunnen nu eenmaal niet altijd klaarstaan."

Bij het afscheid in de klas, kan moeder de aandacht proberen af te leiden. Vindt ze kleuren heel leuk, dan zou ze daar alvast mee kunnen beginnen. Thuis is het volgens de ontwikkelingspsycholoog een kwestie van de taken duidelijk verdelen. Mama leest maandag en dinsdag een boekje met het meisje, papa woensdag en donderdag. Papa helpt met het eten, mama met aankleden en tandenpoetsen. "Zeg niet te makkelijk, 'mama doet dat wel even', houdt het consequent vol. Dan is er ook geen discussie mogelijk."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden