Mijn kapper en ik

De relatie met haar kapper vertoonde na een kwarteeuw trekken van een langdurig huwelijk, schrijft Elma Drayer. Ze zagen elkaar ouder worden in de spiegel, er kwamen barstjes in de idylle. Maar weglopen durfde ze niet.

Toen ik voor het eerst in zijn stoel zat, was ik nog geen dertig, hij een prille twintiger met een destijds erg avantgardistische paardestaart en een Harley-Davidson voor de pui. Toen we elkaar voor het laatst zagen was die malle staart allang verdwenen, de motor ingeruild voor een oer-Hollands herenrijwiel. Daartussen lag bijna een kwarteeuw. Ik ben hem, vrees ik, trouwer geweest dan menig ander in mijn bestaan.

Het begon tussen ons halverwege de jaren tachtig. Mijn toenmalige kapper was er tot mijn verdriet net mee opgehouden, dus moest ik op zoek naar een nieuwe. Het liefst wilde ik er weer een die naadloos zou aansluiten bij mijn ambivalente houding tegenover het modieuze: een béétje meedoen vind ik best, maar geen aanstellerij. Op goed geluk stapte ik binnen bij een zaak om de hoek bij mijn toenmalige kantoor, hartje binnenstad. De ramen reikten hoog, ik zag veel neon, veel spiegels en een comfortabele wachtbank.

De gok pakte wonderwel uit. Mijn nieuwe kapper, vintage Amsterdammer, beviel me meteen. Hij bleek niet alleen alleraardigst te kunnen knippen en kleuren, hij ontzenuwde ook nog eens moeiteloos alle clichés die aan zijn beroepsgroep kleven.

Zo sprak hij uit principe niet over het weer. Bovendien beschikte hij over een verfrissend gebrek aan dienstbaarheid. Wee je gebeente als je een paar minuten te laat op de afspraak kwam, niet stil genoeg zat, schielijk op je horloge keek ('Heb je soms iets beters te doen?'). Aan nieuwlichterijen als snijden deed hij niet. Potentiële klanten met wensen die hem niet aanstonden verwees hij met een stalen gezicht naar de concurrent schuin aan de overkant. "Daar doen ze dat wel."

Hij gaf je, kortom, het merkwaardige gevoel dat je blij mocht zijn om tot zijn clientèle te behoren. Het was beslist niet omgekeerd.

De eerste sessies bleef onze stoelconversatie beperkt tot technische opmerkingen omtrent coupe en lengte. Maar gaandeweg groeide er een soort verstandhouding. Dat gaat vanzelf, als je om de zes à zeven weken (kortharigheid vergt nu eenmaal veel onderhoud) enige uren in elkaars gezelschap verkeert.

Soms had hij me beter in de gaten dan mij lief was. Te hard gewerkt, zwangerschap, liefdesperikelen, een nieuwe man - hij merkte het onmiddellijk ('Aha, dacht ik het niet!'). Ook bespraken we het nieuws, de politiek.

Bij tijd en wijle voerden we zulke verhitte debatten dat ik vreesde voor mijn oren, maar we konden ook verschrikkelijk lachen. En we zagen elkaar via de spiegel langzaam ouder worden. De eerste rimpeltjes, het eerste grijs, niets bleef onopgemerkt.

Maar toen ik een keer in Maastricht rondliep en hij me toeriep vanaf een terras, was ik oprecht verbaasd. (Zoals ik onlangs ook schaapachtig reageerde toen een heerschap op het station me vriendelijk groette. Pas in de trein drong tot me door dat het mijn tandarts was.) Mijn kapper hoorde voor mij kennelijk in die zaak, hartje Amsterdamse binnenstad. En niet zomaar los daarbuiten.

Op zeker moment, wanneer zou ik niet meer weten, kwamen er barstjes in dit idyllische kappershuwelijk. Als ik voorzichtig opperde dat hij me, eh, deze keer wel ietsepietsie minder strak, ietsepietsie minder kort, ietsepietsie minder lesbisch mocht knippen, dan deed hij of hij niks hoorde. Hij was van ons tweeën de kapper, hij had er verstand van, punt uit. Soms gebeurde het nu dat we beiden een sessie lang slechts het hoognodige zeiden, lachen was er haast niet meer bij. Inderdaad, we kregen veel weg van sleets echtpaartje dat na zoveel jaar wel is uitgepraat.

Toch piekerde ik er niet over om hem te verlaten - een patroon dat ook in echte huwelijken nogal vaak schijnt voor te komen. Zelfs een keertje vreemdgaan waagde ik niet. Stel dat ik elders werd verknipt, wat dan? Met hangende pootjes terug, dat nooit. Dan maar weinig heldhaftig blijven. Vriendinnen begrepen er niets van.

Maar zie, ook luxeproblemen lossen zich soms geheel vanzelf op. Op een dag kondigde hij aan ermee te stoppen. De nieuwe onderneming die hij was begonnen in een geheel andere branche vergde te veel van zijn aandacht en tijd. Verbeeldde ik me dat ook hij bijna opgelucht afscheid nam? Ik wenste hem het allerbeste, hij mij ook. En dat was dat.

Een paar weken na onze pijnloze scheiding werd het tijd om op zoek te gaan. Toegegeven, er was dat ene dramatische bezoek aan een kakkineuze zaak in mijn kakkineuze buurt, waarna ik eruitzag als mijn eigen tante. Maar niet veel later vond ik onderdak bij een kapper die aan al mijn dameswensen voldoet.

Ze kan fantastisch knippen en fabelachtig kleuren. Ze mag graag brandende kwesties doornemen waarbij ik nimmer hoef te vrezen voor mijn oren. Ze raakt nooit uit haar humeur, ze heeft het nooit over het weer. En ik heb zowaar inspraak.

Als het aan mij ligt zien wij elkaar via de spiegel langzaam ouder worden. Heel veel ouder.

Reageren
Hoe innig of complex is uw relatie met uw kapper? Of gaat u elke keer zonder nadenken naar een ander? Stuur uw reactie, in maximaal 150 woorden, naar tijdpost@trouw.nl

'Op Urk is Teun een begrip'
Karina Ras (41) gaat vier keer per jaar naar de kapperszaak 'Teun's Haute Coiffure Haute Beauté' op Urk.

"Op Urk is Teun een begrip. Toen hij opeens besloot om de kappersschool te gaan doen - hij werkte eerst in de visserij - baarde dat veel opzien. Teun Föhn wordt hij ook wel genoemd. Urk is een dorp en iedereen heeft wel een bijnaam. Ik noem hem trouwens gewoon Teun.

Teun en ik kennen elkaar nog van toen we vijftien waren: we hebben samen gewerkt in Restaurant de Zeebodem op Urk. Daar deden we de bediening. Het was één groot feest. We hebben sinds die tijd altijd contact gehouden en toen ik hoorde dat hij een eigen kapperszaak begon twijfelde ik geen moment om me door hem te laten knippen.

Teun heeft een groot talent voor knippen en hij is ontzettend creatief. Als je bij hem de zaak binnenkomt word je gelijk de hemel in geprezen. Dan gaat hij naast je staan en zegt hij: 'Wat heb je toch prachtig haar.' Je groeit meteen een meter, een enorme egoboost geeft hij je. Hij heeft altijd wel een idee wat hij wil doen. Meestal komt dat overeen met wat ik zelf wil. Een keer vroeg ik hem: wat denk je van een pony? Hij is altijd heel eerlijk en zei gewoon: dat lijkt me niet zo'n goed idee.

Heel extreem wordt het meestal niet. Ik heb gewoon lang haar, en ik ga ook maar vier keer in het jaar naar de kapper. Daarnaast zie ik Teun soms bij de yogalessen die we samen volgen. Buiten Urk is dat hoor. In de salon praten we heel wat af. We hebben het over onze relaties, over de mooie ayurvedische producten die hij gebruikt, over de rol van de kerk en over wat er wel en niet kan op Urk."

'We weten veel over elkaars leven'
Celeste Wilkes (42) gaat iedere twee weken naar de kapperszaak 'Joana Rosa' in Almere.

"Toen ik van Rotterdam naar Almere verhuisde ben ik een tijd op zoek geweest naar een goede black hair kapper. Ik heb er een bezocht, maar na afloop was ik helemaal niet tevreden. Uit pure wanhoop ben ik toen maar weer naar mijn vertrouwde kapper in Rotterdam gegaan. Maar dit was op een gegeven moment - qua afstand - geen doen meer.

In de lokale krant zag ik een keer een advertentie staan voor de black hair kapperszaak van Joana. Ik ben een keer gegaan en ik was meteen tevreden: hoe ze mijn haar behandelt is fantastisch, en als persoon is ze rustig en warm.

Sinds vijf jaar kom ik bij Joana. Een keer in de twee maanden laat ik mijn haar relaxen - ook wel ontkroezen. Daar is Joana zo'n drie uur mee bezig: er gaat een speciale crème in, daarna vitamines en het moet ook nog geföhnd. Voor het relaxen ben ik altijd rond de tachtig euro kwijt. Verder ga ik ook om de twee weken om te wassen en te föhnen, dat is dertig euro per keer. Ik ben zelf visagist van beroep, ik vind het dus belangrijk om er goed uit te zien.

Joana en ik hebben een vriendschap in de kapsalon. Het is dan altijd heel gezellig, maar buiten de salon om hebben we geen contact. Toch weet zij alles over mijn familie en ik weet ook veel over haar gezinsleven. We hebben het over de zorgen die we delen om onze kinderen en dat soort dingen. Omdat ik zo regelmatig kom denk ik dat Joana met mij ook makkelijk praat over haar persoonlijke leven. Dat doet ze echt niet bij al haar klanten."

'Ik vind Hesters stijl te gek'
Zangeres en actrice Birgit Schuurman (35) gaat naar Hester Wernert-Rijn van Mogeen, Vijzelgracht, Amsterdam

"Hester knipt me nu sinds twee jaar. Ik vind haar stijl te gek. Een beetje bohemien, een beetje rock chique. Ze is rock 'n roll, maar kan ook heel sophisticated zijn - en zeker niet tuttig. Natuurlijk betekent dat niet per se dat ze iedere klant ook op die manier knipt, maar het is een goed teken als je kapper stijl heeft.

Toch probeert ze haar smaak nooit op te dringen. Ze kijkt goed naar je gezicht en je eigen stijl, luistert, en geeft subtiele adviezen. Bij mij hoeft het nooit zo extreem: een stukje eraf, de pony iets korter of net ietsje anders - dat zijn de variaties. Als ik iets geks wil, zet ik wel een pruikje op. Voor mijn acteerwerk is het niet handig als je te extreme kapsels hebt.

Als mens vind ik Hester ook te gek. Ze is heel ondernemend en energiek. Een krachtige vrouw, die geen blad voor de mond neemt.

Ik kende haar al een beetje, omdat ik vaak in haar salon iets kwam kopen. Sinds ze me knipt, zijn we vriendinnen. Nadat ik mijn haren een paar keer door haar had laten doen, kwam ze eens bij mij thuis om mijn zoontje van drie te knippen. We zaten op het balkon, het was tegen vijven en ik trok een wijntje open. Heel gezellig, om één uur 's nachts zaten we er nog. Sindsdien is het 'aan'. Ik ben ook op haar vrijgezellenfeest geweest.

Ik vind het fijn om naar de kapper te gaan, want dan kunnen we weer even bijkletsen. We hebben het allebei druk, dus zo vaak spreek ik haar niet. Het is heerlijk als je in die stoel kunt gaan zitten, en gewoon kunt ontspannen. Dat je niet als een politieagent moet opletten of het wel goed gaat. Dat klinkt misschien oppervlakkig, maar het is wel degelijk belangrijk, want je zult de komende tijd wél met dat kapsel moeten rondlopen. Hester kent mijn gezicht, en weet wat daarbij past. Haar kan ik vertrouwen."

'Jeltsje weet precies waar ik van hou'
Anjo Wijgergangs (59) gaat in haar dorp Berlicum naar salon Kopzorg van Jeltsje Beekwilder-Boselie

"Het is als een vervolgverhaal. Iedere zes weken als ik bij haar in de stoel zit, geven we elkaar een update van het leven. Hoe gaat het met jouw kinderen, hoe met de jouwe? En de gezondheid van je vader?

Jeltsje heeft mijn kinderen zien opgroeien. Mijn jongste was twee toen we Jeltsje leerden kennen, nu is die dochter 22. Jeltsje heeft alles meegemaakt: basisschool, middelbare school, de eerste vriendjes.

Met vier kleine kinderen vond ik het altijd een ellende om naar de kapper te gaan. Het is een gedoe de hele middag met al die kinderen bij de kapper te zitten, maar het kost ook veel tijd ze allemaal om de beurt mee te nemen. Jeltsje bleek de uitkomst: ze kwam bij mij thuis en knipte het hele gezin.

Inmiddels zijn mijn kinderen het huis uit, en heeft Jeltsje een eigen salon. Mijn man en ik laten ons nog altijd door haar knippen, net als onze zoon - die komt er zelfs speciaal iedere keer voor uit Den Bosch. De andere kinderen wonen te ver weg.

Ik heb wel eens een korte periode een andere kapper gehad, omdat Jeltsje met zwangerschapsverlof was. Ze had me die kapper zelf aangeraden, maar het beviel niet. Mijn haar zat niet lekker, en ik voelde me lang niet zo op mijn gemak als bij Jeltsje.

Jeltsje is rustig en belangstellend, ze luistert goed naar je wensen. Je krijgt bij haar de aandacht die je nodig hebt, ze zal zich niet laten opjagen. Ze weet precies waar ik van hou. Wel een kleurtje, maar niet te bont. En niet te veel haar op mijn voorhoofd, want dat vind ik vervelend."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden