'Mijn geweten drijft me hierheen'

Al maandenlang betoogt een groep van enkele honderden Israëliërs iedere vrijdagmiddag in Sjeik Djarrah; een rustige, Palestijnse woonwijk in Oost-Jeruzalem, waar het befaamde American Colony Hotel staat en waar veel Westerse consulaten gevestigd zijn. De Israëliërs – die alle leeftijdsgroepen bestrijken, van tieners tot bejaarden – protesteren tegen de uitzetting, vorig jaar zomer, van vier Palestijnse vluchtelingengezinnen met in totaal 53 leden. De families in kwestie bewoonden hun huizen al meer dan zestig jaar, maar werden gedwongen deze te verlaten omdat de percelen vroeger Joods eigendom waren geweest (zie kader). Direct na hun vertrek werden de woningen betrokken door extreemrechtse Israëlische kolonisten.

De betogers scanderen hun leuzen en zetten hun misnoegen luister bij met trommels en fluitjes. Zo’n honderd meter verderop zitten ondertussen, omringd door een politiekordon, vertegenwoordigers van de uitgezette families onder een boom tegenover hun voormalige woningen, waar ze al vele maanden lang een protestwake houden.

„We zitten hier om de wereld te attenderen op ons pleit: laat ons terugkeren naar onze woningen”, zegt Maher Hanoen, wiens gezin, samen met de gezinnen van zijn twee broers en de 38-koppige Al-Ghawi-familie, op 2 augustus met geweld uit huis werd gezet. „Maar we willen ook onze buurt beschermen. Er zijn hier nog acht andere families die, om dezelfde reden als wij, hun woningen dreigen te verliezen. Hopelijk steekt de wereld hier een stokje voor.”

Het is zeker geen unicum dat Israëliërs onroerend goed op de bezette Westoever overnemen omdat dit, vóór de stichting van de staat Israël in 1948, Joods eigendom zou zijn geweest. Maar het is wel voor het eerst dat dit onrecht – Palestijnse vluchtelingen mogen immers bij wet hun voormalige woningen binnen de grenzen van Israël niet terugvorderen – Israëliërs dusdanig raakt dat het hen week in, week uit op de been brengt om hiertegen te protesteren. Onder hen bevindt zich een schare aan prominente intellectuelen.

Een van hen is de internationaal bekende schrijver David Grossman. Israëlische kolonisten die vol trots Palestijnen verdrijven, zei hij onlangs in een toespraak tot de betogers, zijn een „vleesetende plant die langzaam maar zeker alles wat goed aan ons is wegvreten”. Daardoor verandert Israël in een onaangenaam land om in te wonen voor een ieder die gelooft in menselijkheid, ethiek, burgerrechten en respect.

Filosofieprofessor Avisjai Margalit, een andere vooraanstaande demonstrant, bestempelt de wekelijkse protestbijeenkomsten als ’Jeruzalems Stalingrad’. Volgens hem wordt hiermee althans geprobeerd te voorkomen dat het „systematisch verdrijven van Palestijnen en het overnemen van Arabische wijken in Jeruzalem door kolonisten” een onomkeerbare politieke trend wordt. „Mensen verlaten huizen waar ze al tientallen jaren wonen, alleen omdat deze voor de oorlog van 1948 Joods bezit waren”, zegt hij geëmotioneerd. „Maar zelf mogen deze Palestijnen niet de woningen terugnemen die ze in dezelfde oorlog kwijtraakten. Moreel bezien is dit je reinste schurkenstreek!”

„De Israëlische wet beweegt maar in één richting”, verwoordt Maher Hanoen het kort, maar krachtig. „Tegen de Palestijnen in.”

Israëlische pragmatici, zelfs ter rechterzijde van het politieke spectrum, zijn bang dat de woningovernames in Sjeik Djarrah een stortvloed aan Palestijnse claims op verloren bezit binnen Israël teweegbrengen, ook al stelt de wet dat dit niet mag – en dat er internationaal druk zal worden uitgeoefend deze claims te honoreren. Maar de betogers zeggen heel andere beweegreden te hebben voor hun wekelijkse gang naar de Jeruzalemse wijk.

„Dat kolonisten proberen zichzelf in Palestijnse wijken te vestigen, is duidelijk bedoeld om de zogenoemde tweestatenoplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict te saboteren”, zegt Gil, een 29-jarige betoger. „Maar meer nog dan dat is het mijn geweten dat me hierheen drijft.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden