mijn favoriete leraar

Van grote betekenis

Op een keer vroeg hij "Wat is er?" 'Niks?' zei ik. Maar hij had die woorden zo oprecht uitgesproken dat ze van onschatbare waarde voor mij werden. Talloze gesprekken voerde ik met mijn scheikundedocent. Tijdens toetsweken meldde ik mij geregeld ziek, omdat ik last had van extreem perfectionisme. Dit euvel wordt vaak weggewuifd en onderschat, deze docent erkende het. Na de examens bedankte ik hem. Hij mailde terug dat hij het onderwijs in was gegaan om iets voor iemand te betekenen, al was het maar een beetje. Ik denk dat hij niet weet hoeveel hij voor mij betekend heeft.

Femke Salverda (19, student filosofie), Groningen

Inspiratie voor de politiek

Bij mijn installatie in de Tweede Kamer, in november 2012, heb ik vier van mijn leraren bedankt voor de rol die zij in mijn leven hebben gespeeld. Mede dankzij hen ben ik de politiek ingegaan. Ik had ze uitgenodigd, en bij mijn toespraak werden ze op de publieke tribune in beeld gebracht en waren ze te zien in de plenaire zaal. Meneer Nederlof, Schaaphok, Gerretsen en Van der Meer, hierbij nogmaals: u heeft mij leren rekenen en schrijven, maar vooral geïnspireerd om alles uit mijn talenten te halen.

Pieter Duisenberg (VVD-Tweede Kamerlid), Den Haag

Liefde voor verhalen

Voor mij was dat meneer Thomas, leraar Nederlands op het christelijk atheneum in Arnhem, omdat hij zijn liefde voor taal en verhalen kon overbrengen op ons pubers. Ik herinner me een verhaal dat hij vertelde over een concentratiekamp. Voor mij de eerste heftige confrontatie met de gruwelen waartoe mensen in staat zijn. Maar we kregen van hem ook de opdracht een dierenverhaal à la Anton Koolhaas te schrijven.

In die tijd was ik een verlegen meisje. Heel verbaasd was ik toen hij het eerste gedicht dat ik ooit maakte voorlas en zei dat het mooi was. Na een les riep hij me bij zich en liet een tekening zien die hij in het klassenboek gemaakt had. Hij had mij getekend, ijverig over mijn schrift gebogen. Een leraar die mij had gezien en iets in mij zag.

Marijke van den Bos-Greidanus, Ede

Nonnenjuf

Juffrouw Wisse was een echte juf. Ik heb warme herinneringen aan de vierde, een klas met 45 meisjes op een strenge nonnenschool. Ik was bang voor die zwarte habijten, niet voor juf. Zij gaf mij bijles op zaterdagochtend. Wat een feest om op mijn eigen fiets naar de flat van de juf te gaan. Het rook er naar juf, schoon, ik kon daar even klein zijn. Ze leerde mij schrijven en goed lezen, mijn zelfvertrouwen groeide. Voor haar verjaardag deden mijn klasgenootjes en ik een lentedans: hoedjes, rokjes van crêpepapier, gekleurde linten in onze handen. Juf genoot zichtbaar.

Mevrouw A. Dam, Purmerend.

Wij, zijn vakgenoten

Hij was jarenlang het gezicht van de weg- & waterbouwkunde-opleiding in Vlissingen. Wij waren zijn eerste lichting. Hij had op z'n 25ste al een charisma waar je u tegen zegt, hij vormde ons binnen de kortste keren tot een zelfverzekerd clubje, wij waren immers zijn toekomstige vakgenoten en hij behandelde ons dus ook als zodanig. Hij reed motor en was reserveofficier van de Genie. Ik rijd nog steeds motor en had een mooie carrière bij het Wapen der Genie, met dank aan mijn lichtend voorbeeld: docent en ingenieur Jan Gideonse.

G.J. van Geldere (67), Córdoba (Spanje)

Socratische methode

De boeken voor pedagogiek en psychologie die we in 1956 in het derde leerjaar van de kweekschool moesten aanschaffen, werden amper gebruikt. Meneer Bal, de docent voor deze vakken, hanteerde de socratische methode. Hij begon elke les als volgt: 'Jongelui, zijn er nog vragen?' Vaak stak hij na een vraag een verse sigaar op, daarna volgden 'colleges' over bijvoorbeeld Kierkegaard en Sartre. Sommigen vonden dat je niets bij hem leerde. Ikzelf heb intens genoten van zijn manier van lesgeven. Zijn aanpak was niet gericht op leren, maar op 'lernen', het opdoen van kennis in de breedste zin van het woord. Zestig jaar later ben ik hem nog altijd zeer dankbaar.

Koen Zondag, Feanwâlden

Ode aan Bloemkolk

De school in het Zapp-programma 'Brugklas', dat was mijn school, het Zaanlands Lyceum. Die trappen, gangen, lokalen zijn hetzelfde gebleven sinds de jaren zeventig. Ik kijk bij elke aflevering stiekem of ik onze leraar Latijn Paul Bloemkolk nog zie lopen. Bloemkolks lessen waren conferences over de ablativus en over de Stoa. Hij was leeftijdsloos, kaal, altijd gekleed in een saai kostuum met zwarte bril. Hij luisterde naar ons toen in Spanje, onder Franco, mannen aan de wurgpaal stierven en de meisjes in onze klas huilden. Hij leerde ons na te denken.

Emiel van Galen (56), Bovenkarspel

Driedimensionale wezens

Begin jaren zeventig hadden wij op de Mariënburg in Leeuwarden een fantastische biologieleraar, dhr. Van Meurs. Hij kon schitterend redeneren over leven, schepping, evolutie en de grenzen van de wetenschap. Stel je wezentjes voor, kon hij zeggen, die in het platte vlak leven en geen boven of onder kennen. Die zien uit het niets een gat verschijnen in hun wereld; iemand 'van buiten' heeft er een rondje uit geknipt. Wat zou voor ons - driedimensionale wezens - de vierde dimensie zijn? Wat verbeelden wij ons toch?!

Cees Hofstra, Franeker

Nu zelf juf

Yke Kramer was onze docent geschiedenis in de 4de en 5de klas van het Praedinius en ik had het geluk onder zijn leiding kennis te maken met Rome. Een reis naar het buitenland, zonder ouders, is voor adolescenten sowieso geweldig, maar met de discipline, kennis, humor, lyriek, speelsheid en verantwoordelijkheid van een homo sapiens én homo universalis is het een ervaring voor het leven. Door hem koos ik voor een studie kunstgeschiedenis.

Meike van Voorst, Deventer

Nooit saai

Als er iemand met hart en ziel lesgaf, was het wel de meester van groep 7. Een dag in zijn klas was nooit saai. Als je jarig was, en je gooide vijf, dan mocht je op het bureau staan. Maar zes gooien was nog leuker, want dan nam de meester je op zijn schouders om een rondje door de klas te lopen. Die meester van groep zeven was en is mijn vader. Ik ben blij dat ik zijn leerling mocht zijn.

Mienke Smeijers (28), Woerden

Zelf verantwoordelijk

Negen dagen voor ons eindexamen gymnasium op het Aloysius College komt de wiskundeleraar de klas binnen en zegt: "Vandaag moeten jullie een noveen (een reeks katholieke gebeden, red.) tot Maria beginnen, dan kan zij in negen dagen goed maken wat jullie in zes jaar verslonsd hebben." Deze levensles leerde mij dat je je verantwoordelijkheid niet op God of je baas kunt afschuiven. Je hebt te doen waarvoor je verantwoordelijk bent. Het werd een leidraad in mijn leven.

Joop Cottaar, Heerlen

Spreek je uit

Woorden geven aan hoe je over jezelf en over de samenleving denkt: dat leerde ik van mijn lerares Nederlands. In mijn herinnering waren haar lessen de enige waarin ik mijn klasgenoten leerde kennen. En ik hoorde mezelf een vurig pleidooi voor een tegendraads maatschappelijk fenomeen houden. Zij ontsteeg het provinciaal gymnasium en verhuisde naar de grote stad. Ruimte innemen door je uit te spreken. Zij leerde me dat te doen, en soms te laten.

Lydia van der Meij, Utrecht

Alles betwijfeld

Een leraar om nooit te vergeten, bij wie levenslessen belangrijker waren dan lessen Nederlands. Hij die alles in twijfel trok, met groots redenatievermogen. Ingetogen over zichzelf, maar uitgesproken over de wereld, kon niemand hem iets maken. Hij leerde ons de diepere betekenis van literatuur vinden. Vol passie kon hij vertellen over orgelspel, zeilboten en zijn kleinkinderen. Geen discussie ging hij uit de weg. Ik denk nog vaak aan uw lessen, meneer Hoek.

Tamara Sjouw, Hellevoetsluis

Oorlogskind

Ik was leerling van de christelijke hbs in Leiden toen in mei 1940 de oorlog uitbrak. Door de strijd om het nabijgelegen vliegveld Valkenburg zagen we de oorlog van nabij. Ik vergeet nooit hoe onze sympathieke leraar godsdienst, dominee H. de Jong, ons voorhield dat we het hadden kunnen weten. 'In de Bijbel staat het, er zullen oorlogen zijn en geruchten van oorlog.' Hij drukte ons op het hart vertrouwen te hebben in onze principes en die te handhaven. De Jong werd in 1944 door zijn aandeel in het verzet door de Duitsers gefusilleerd.

Loek Spaanderman (93), Assen

Ontroerd

In de vierde klas las Van Katwijk, leraar Grieks, een gedicht voor van de Ierse dichter Yeats over Leda en de zwaan. Leda werd begeerd door Zeus, maar zij ging niet in op zijn avances. Zeus veranderde zichzelf in een zwaan en overweldigde haar. Het was stil in de klas. Bij het voorlezen brak meneer Van Katwijk ineens. Tranen stroomden over zijn wangen en hij liep de klas uit.

Annelie Jonquiere, Bennebroek

Een leraar (m/v) voor het leven, had u die ook? Die weleens uit z'n rol viel, die u liet twijfelen over goed en fout. U reageerde massaal. Van Tweede Kamerlid tot student. Een selectie uit de reacties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden