'Midzomernachtdroom' in tegenstrijdige regie van Karst Woudstra

Vanavond Middelburg, 4/3 Breda, 6 Stadskanaal, 9 Venray, 12 Eindhoven, 13 en 14 Amsterdam. Elders tot 29/4.

Na de 'Ingebeelde zieke' van Moliere in december komt het NNT nu met de (typisch Nederlandse?) evergreen van het Shakespeare-repertoire, de 'Midzomernachtdroom' in een nieuwe vertaling van Gerrit Komrij, die de traditionele 's', overgenomen uit het Engelse 'Midsummer-night's dream', in de Nederlandse titel heeft geschrapt.

Opvallend in de enscenering van Karst Woudstra en in het decor van Peter de Kimpe is dat het publiek heel on-Shakespeareaans op afstand wordt gezet. Binnen de lijst van het toneel van de Haagse Schouwburg - waar de voorstelling zaterdag zijn premiere beleefde - is een tweede lijst van rode doeken gemaakt: het hof van hertog Theseus van Athene. En daarbinnen weer een lijst: het woud waar elfenkoning Oberon en zijn gemalin Titania kibbelen om de mooie knaap en waar Oberons dienaar Puck de lust waar ieder toe wordt aangetrokken, de proporties van een nachtmerrie geeft. De scenes in het woud spelen zich af op een podium op het podium: de droom wordt voor de toeschouwers perspectivisch in een steeds wijkende, diepe tunnel geplaatst.

Theseus en zijn bruid Hippolyta zijn een soort Barbie-poppen die de kunstmatigheid van de reele wereld aan het begin en het einde van het stuk laten zien. Woudstra snijdt de verbinding met de droom door, doordat de twee acteurs - Christo van Klaveren en Elle van Rijn - niet tevens Oberon (Huib Rooymans) en Titania (Rosemarie Bergmans) spelen. Het sprookje in het woud is in deze voorstelling dus niet de droom van de jonge Theseus die aan de vooravond van zijn huwelijk zijn man-zijn moet gaan bewijzen en daar flink de zenuwen van krijgt. Maar wat is het dan wel? Het is toch immers zijn nachtmerrie, waarin zijn geliefde de liefde bedrijft met de in een ezel veranderde wever Niek Voller (Fred Vaassen), die in vroegere vertalingen Spoel heette? En waarin de jongens (een fraaie Lysander van Geert Lageveen, en Demetrius gespeeld door Fons Merkies) het verkeerde meisje achternalopen (Helena van Asja de Wit en - in een perfecte typecast - Hermia van Camilla Siegertsz)?

Nog een probleem: Puck, die als geest in een minuutje de wereld rondzoeft om voor Oberon het toverkruid te plukken, is een dikke, slome kabouter met een schildpad. Geert de Smet draagt een zwart ogenmasker, en op de bevelen van Oberon reageert hij tergend traag en met diepe zuchten. Onhandig hobbelt hij door het woud.

Het optreden van de handwerkslieden (behalve Vaassen: Jan Verhoeven, Arnoud Bos, Peter Smits, Rogier Schippers en Patrick Deleu) is bijna klassiek-goed gelukt, al wordt de hilariteit bij hun opvoering van 'Pyramus en Thisbe' ten onrechte te veel bepaald door het optreden van een tekkel die uitstekend zijn rol speelt. De lezer moet zich dus vooral niet door mij laten weerhouden deze 'Midzomernachtdroom' te gaan zien: de kostuums van Rien Bekkers (snelle pakken voor de Atheners, groene body-stockings voor de elfen, lachwekkende palfrenier-kostuums van rood en goud bij de bruiloft) zijn het aanzien waard; datzelfde geldt voor het aanhoren van de verrassende muziek van Johan de Smet.

Maar de tegenstrijdigheden van de regie, daar kom ik niet uit. Ik had de indruk dat Woudstra verrassende en - zoals je van deze regisseur verwacht - provocerende uitspraken wilde doen over dit in de kern gruwelijke sprookje. Maar hij lijkt tijdens het repetitie-proces telkens stapjes terug te hebben gedaan, totdat er een zeer aanvaardbare, maar voor zijn doen veel te goedmoedige 'Midzomernachtdroom' overbleef.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden