Middenklasse nu ook naar pandjeshuizen

Woekerrentes kunnen oplopen tot 200 procent per jaar

De economische crisis is goed merkbaar bij de pandjeshuizen en de banken van lening. In 2012 schoten de omzetten en dus de beleningen, omhoog. Inmiddels weet ook de middenklasse de pandhuizen te vinden. Woekerrentes in de vaak dubieuze particuliere markt kunnen oplopen tot 20 procent per maand.

Het grootste publieke pandhuis, de Stadsbank van Lening (SBL) in Amsterdam, zag zijn omzet met 16 procent groeien in 2012 naar 180 miljoen euro. Ter vergelijking: in 2008 was de omzet 106 miljoen.

Ook bij het commerciële Pandhuis Haaglanden nam de omzet met 25 procent toe in 2012. "Vroeger kwam vooral de gewone man zijn sieraden en goud belenen. Nu krijgen we steeds vaker klandizie uit de betere wijken, die het tafelzilver naar ons brengen om moeilijke tijden door te komen", zegt M. Klumperts, directeur van het Pandhuis Haaglanden. Inmiddels maakt de middenklasse een vijfde van zijn omzet uit.

Bij de Stadsbank van Lening in Amsterdam is een zelfde ontwikkeling gaande. 21 Procent van de klanten heeft een inkomen dat hoger ligt dan 1800 euro netto per maand. Het zijn vooral Nederlanders van Surinaamse, Marokkaanse en Turkse komaf die de pandhuizen weten te vinden. Zij vormen driekwart van het Amsterdamse klantenbestand.

De Gemeentelijke Kredietbank in Den Haag functioneert ook als bank van lening waar klanten sieraden en apparatuur kunnen belenen. Ook hier is er stevige groei. In de periode 2007 tot 2012 steeg het aantal beleningen met ruim 25 procent. De omzet groeide naar zo'n 50 miljoen per jaar.

Jan van der Hulst, de directeur van de Haagse Gemeentelijke Kredietbank ziet zijn doelgroep veranderen. Meer autochtoon en meer mensen uit de middenklasse. "Zelfs mensen uit Wassenaar komen nu de familiejuwelen belenen bij ons, dat was een paar jaar geleden ondenkbaar", aldus Van der Hulst. Hij ziet ook steeds meer zzp'ers die even zonder werk zitten hun apparaten belenen. Vooral stratenmakers en bouwvakkers doen dit met hun machines.

Bij de Stadsbank van Lening in Amsterdam wordt op jaarbasis een rente gerekend van 12,6 procent. Dat was begin 2000 nog ruim 20 procent. "We hebben de kosten stevig omlaag weten te brengen, want wij zijn niet op winst gericht. We doen er alles aan om de rente op te belenen sieraden, goud en goederen zo laag mogelijk te houden", zegt de directeur van de SBL, Rob Jeursen.

Het Pandhuis Haaglanden zit een stuk hoger met een rente van 21 procent op jaarbasis, dat is 1,75 procent per maand. Volgens Klumperts zit zijn Pandhuis een fractie hoger dan de Haagse Gemeentelijke Kredietbank. "Wij zijn op maandbasis 0,4 procent duurder."

Alle drie de directeuren constateren dat er op dit moment veel kleine pandhuizen in Nederland woekerrentes rekenen. "Op jaarbasis kom ik rentetarieven tegen tussen 50 en 150 procent", zegt Jeursen. Zijn commerciële evenknie Klumperts merkt op dat er concurrenten in de markt zitten met woekerrentes van 10 tot 20 procent per maand, dat kan dan oplopen tot ver boven de 200 procent per jaar. Dit laatste wordt bevestigd door Van der Hulst. "Die rentes van 20 procent per maand zijn crimineel. Zeker als je weet met welke lage inkomens mensen die bedragen moeten ophoesten."

Begin dit jaar wordt het wetsvoorstel herziening Pandhuiswet 1910 in de Tweede Kamer behandeld. Jeursen kijkt daar erg naar uit: "De rente wordt dan gemaximeerd op 4,5 procent per maand, dat is nog altijd maximaal 54 procent per jaar. Ook worden de pandhuizen onder het toezicht van de nieuw op te richten Consumentenautoriteit geplaatst. De commerciële pandhuizen schreeuwen moord en brand, maar het wordt tijd dat deze woekerpraktijken aan banden worden gelegd."

Zijn commerciële tegenhanger, Klumperts, is het hartgrondig met Jeursen eens. De Pandhuiswet uit 1910 is volstrekt niet meer van deze tijd en werkt woekerrentes in de hand.

Het leeuwendeel van de klanten van pandhuizen, ruim 95 procent, beleent sieraden, goud en zilver. "Bij de Stadsbank van Lening in Amsterdam wordt gemiddeld 95 procent van de goederen die in onderpand zijn gegeven weer teruggehaald. Mensen gebruiken hun sieraden om even een moeilijke of dure tijd door te komen door ze te belenen", aldus Jeursen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden