Middelmaat

Een jonge vrouw in de dertig, T., heeft al twee zelfmoordpogingen ondernomen. Gelukkig met als enig gevolg een paar dagen in lichte coma. Een tijdje terug vertrouwde ze me toe dat ze nu besefte hoe kostbaar het leven is en dat ze in de toekomst van nieuwe pogingen zou afzien. Helaas heeft ze nieuwe methoden gevonden om haar naasten in kennis te stellen van haar existentiële onbehagen: ze snijdt regelmatig in haar armen. Vervolgens maakt ze met haar mobieltje foto's van een diepe wond en zet die kiekjes op het sociale netwerk. Vrienden, kennissen en familie in rep en roer, aangedaan, boos en machteloos. Het particuliere onbehagen wordt publiekelijk verspreid, gedwongen gedeeld, letterlijk met brute kracht onder je ogen geduwd. Wat je hieraan overhoudt is een gevoel van weerzin, medelijden en ook van schuld, wat de bedoeling moet zijn. T. noemde haar eerdere pogingen 'laf' ten aanzien van haar omgeving maar ook van zichzelf. Maar deze nieuwe techniek van openbaring heeft iets pervers en meedogenloos. Wie wil bij het ontbijt met zijn blik in een close-up van getrancheerde vezels duiken?

Toen ze het woord 'laf' gebruikte, moest ik denken aan een column die ik vorig jaar schreef naar aanleiding van de zelfmoord van schrijver en tv-persoonlijkheid Anil Ramdas: 'Ik vind zelfmoordenaars laf. Omdat ik de ravage ervan bij omstanders en nabestaanden te vaak heb moeten observeren.' Zo'n omstander ben ik als kind geweest en ik ken dus vrij goed de verwoestende effecten ervan. Er kwam een vracht aan brieven en mails waarin ik 'onfatsoenlijk', 'meedogenloos' en 'een natrapper' werd bevonden. Kortom: ik kende 'de zieleroerselen niet van iemand die in opperste nood zichzelf het leven beneemt'.

Correct, die kende ik niet, maar mijn stelling was algemeen en persoonlijk tegelijk. Iemand die ze wel kent, is de beste vriend en 'bijna broer' van Anil Ramdas, schrijver Stephan Sanders. Hierover schreef hij 'Iets meer dan een seizoen', een boek dat ik deze week las. Het is een onthutsend portret van een narcistisch romanpersonage. Zijn conclusie: Ramdas kon zijn eigen middelmaat niet accepteren. Nu kan ik me daar niets bij voorstellen omdat ik mezelf al zolang als middelmatig beschouw en hier tevreden mee leef. Geen Einstein of Zola, geen Mozart of zelfs Boudewijn de Groot. Maar Sanders graaft dieper en somt enkele redenen op die Ramdas tot zijn daad brachten. 'Omdat hij niet meer op primetime te zien was bij de VPRO. Omdat zijn column bij NRC op de tocht stond. Omdat zijn laatste roman 'Badal' niet het succès fou werd dat hij ervan verwachtte. Omdat hij niet gekroond werd tot de directe opvolger van Multatuli. Om de trots, de gekrenkte trots. Omdat er zich geen standvastige kring van discipelen om hem heen verzamelde.' Toegegeven: laf is hier niet het eerste woord voor deze daad, eerder gratuit of onzinnig. Ramdas had zijn ego beter kunnen uitschakelen in plaats van de hand aan zichzelf te slaan. Dan was hij nu nog onder ons, delend in onze gezamenlijke middelmaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden