Middagje voetbal kostte 96 supporters het leven

Tragedie in Engeland veranderde Europees voetbal onherstelbaar

Op de hoek van het stadion van Liverpool FC is aan Anfield Road een monument opgericht voor de overledenen. Nog altijd liggen er elke dag talloze verse bloemen, sjaals, kaarten en kaarsen aan de voet van de opsomming van namen van de vooral tieners en twintigers die op 15 april 1989 niet meer thuiskwamen nadat ze een wedstrijd van hun club hadden bezocht.

Vandaag is het 25 jaar geleden dat 96 Liverpool-supporters omkwamen op de tribunes van Hillsborough, het stadion van Sheffield Wednesday, tijdens de halve finale om de FA-Cup tussen Liverpool en Nottingham Forest. Op Anfield wordt vandaag zoals ieder jaar een herdenkingsdienst gehouden. Op het veld wordt onder meer het getal 96 gevormd met sjaals die vanuit de hele wereld als eerbetoon zijn opgestuurd.

Anfield was zaterdag het toneel van verschillende emoties toen koploper Liverpool achtervolger Manchester City ontving. The Kop ontvouwde een choreografie als ode aan de 96, voorafgaand aan de wedstrijd die Liverpool met 3-2 won van achtervolger Manchester City.

Met nog vier wedstrijden te gaan staat de ploeg nu zeven punten voor op City, dat nog wel twee wedstrijden te goed heeft. Daarmee lonkt de eerste landstitel sinds 1990. Steven Gerrard, die nooit voor een andere club speelde en sinds 1998 een kleine 500 wedstrijden op zijn naam schreef, sprak na afloop geëmotioneerd over de strijd van zijn elftal voor de felbegeerde landstitel.

Alle wedstrijden in het Engelse voetbal begonnen afgelopen weekend zeven minuten later dan gepland. Daarmee wordt verwezen naar het tijdstip 15:06 uur waarop de wedstrijd op Hillsborough werd gestaakt. Na een minuut stilte werd afgelopen weekend afgetrapt. Op Wembley bleven bij de halve finale van de FA Cup ter hoogte van de middellijn 96 stoelen leeg. Een streep zonlicht bescheen juist dat vak.

De grootste stadionramp uit de Europese voetbalhistorie is om diverse redenen een iconische gebeurtenis geworden met uitstraling tot ver buiten Liverpool. De ramp betekende een radicale verandering van de regelgeving. De sfeervolle maar bouwvallige stadions in Engeland en elders in Europa werden verbouwd, waarbij staanplaatsen werden verboden omdat die gevaarlijk zouden zijn. In plaats daarvan verrezen stadions met louter zitplaatsen. De prijs van kaartjes steeg tot grote hoogten en de sfeer in veel stadions werd zakelijker naarmate het voetbal steeds meer een dagje uit werd voor de middenklasse in plaats van een roeping voor de arbeidersklasse, die de dure kaartjes niet meer kon betalen.

Daarnaast was er de strijd tegen de autoriteiten, die 23 jaar lang hebben geprobeerd de schuld in de schoenen van de supporters te schuiven. Een vernietigend rapport onthulde in september 2012 dat de ramp volledig te wijten is geweest aan de wedstrijdorganisatie en de politie. Het betekende na een 23-jarige campagne eindelijk 'Justice for the 96' maar maakte de pijn en woede bepaald niet minder. Ook bij de verhoren en onderzoeken die momenteel nog altijd worden gehouden, komen steeds opnieuw huiveringwekkende details boven over de toedracht en nasleep van de ramp.

In Sheffield ging het mis doordat te veel kaarten waren verkocht voor een bouwvallige staantribune zonder 'crush barriers', hekjes die de menigte in bedwang moeten houden als golfbewegingen ontstaan. Toen de tribune al overvol was en de wedstrijd op beginnen stond, opende de politie een extra ingang. Vooraan konden mensen geen kant op door een muur en metershoog hekwerk dat het veld van de tribune scheidde.

Toen duidelijk werd dat zich een ramp voltrok blunderde de politie wederom door onder meer medisch personeel te weigeren, supporters die elkaar hielpen uit elkaar te slaan en 59 van de 96 overleden supporters te vroeg dood te verklaren. Na afloop werd het nog veel erger toen de politie wilde doen geloven dat een dronken menigte, deels zonder kaarten, expres laat naar het stadion zou zijn gekomen en hiermee voor de uiteindelijk dodelijke chaos zou hebben gezorgd. Om die stelling te bewijzen nam de politie bloed af van lijken als alcoholcontrole, trok ze de slachtoffers na op een eventueel strafblad en wijzigde of verwijderde ze 116 van de 164 getuigenverklaringen en camerabeelden.

Mede door Hillsborough hebben veel Liverpudlians een hartgrondige hekel aan de overheid. En aan The Sun, het boulevardblad dat de politieleugens als 'The Truth' op de voorpagina zette en sindsdien in de havenstad nauwelijks meer verkocht wordt. Dat de echte waarheid onlangs boven water kwam en zelfs premier Cameron namens de toenmalige Thatcher-regering zijn excuses aanbood, was slechts een pleister op de nog altijd verse wond van de ramp die het Europese voetbal onherstelbaar veranderde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden