Microsoft en Washington slijpen messen in steeds grimmiger strijd

WASHINGTON - Het Amerikaanse ministerie van justitie en twintig Amerikaanse staten gaan de computersoftware-onderneming Microsoft vervolgen wegens ongeoorloofde monopolievorming. Het afgelopen weekeinde liepen pogingen van de overheid en Microsoft om tot een vergelijk te komen spaak.

Nu de overheid en Microsoft zonder resultaat uit elkaar zijn gegaan is het softwarebedrijf, aldus bestuursvoorzitter Bill Gates, begonnen met de distributie van Windows 98 naar pc-fabrikant. Windows 98 is de nieuwste versie van het computerbedieningssysteem van Microsoft. Het is de bedoeling dat pc's met Windows 98 op 25 juni in de verkoop gaan.

Omringd door Joel Klein, de anti-monopoliespecialist van het ministerie van justitie, en een batterij deelstaat-ministers van justitie leidde Janet Reno de nieuwe en beslissende fase in van de steeds grimmiger wordende guerrillastrijd tussen de staat en Gates. Ze beschuldigde het software-concern ervan de keuzemogelijkheden van de consument te beperken met zijn distributiebeleid.

Waar gaat het conflict tussen Washington en Microsoft (lees: Bill Gates) om? Microsoft heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot de toonaangevende fabrikant van software voor personal computers. De andere grootheid op dit terrein is Apple MacIntosh van Gates' aartsrivaal Steve Jobs. Beide bedrijven leveren ook zogeheten browsers, zoeksystemen waarmee men het Internet kan verkennen. Die van Gates is de Microsoft Internet Explorer, die van Jobs de Netscape Navigator.

Microsoft maakt zich volgens de Amerikaanse overheid nu aan concurrentievervalsing en monopolievorming schuldig door aan koppelverkoop te doen. PC-fabrikanten worden verplicht uitsluitend de Microsoft-browser te installeren naast Windows 95 en 98. Deze 'hefboomconstructie ' - open voor de Explorer-browser, dicht voor de concurrentie zoals Netscape - is onaanvaardbaar voor de overheid.

Washington eist nu dat Gates óf een ontkoppeling aanbrengt tussen zijn bedieningssysteem en zijn browser óf dusdanige software aan de pc-fabrikanten levert dat de consument zelf kan kiezen welke browser hij wil gebruiken. Dat is voor Microsoft weer onaanvaardbaar. “Het is net zoiets als aan Coca Cola vragen om ook twee blikjes Pepsi in zijn 'six pack' op te nemen”, zei dit weekeinde een woordvoerder van Microsoft.

Het ministerie van justitie wil ook dat het 'openingsscherm' van computers met Windows neutraler wordt gepresenteerd. Nu wordt iemand die zijn Toshiba of Compaq of Hewlett Packard aanzet meteen geconfronteerd met het 'vlaggetje' van Microsoft. Gates stelt dat het openingsscherm onderdeel is van zijn bedieningssysteem en hij dus het logo van Microsoft mag presenteren. Tenslotte wil de Amerikaanse overheid dat zogeheten Internet-providers, die samenwerken met Microsoft - zoals Amerika's grootste leverancier America Online (AOL) - ook andere browsers onder de aandacht brengen van de consument.

Justitie en de staten menen dat zij met hun acties tegen Microsoft de concurrenten in de gelegenheid stellen ook hun producten aan de man te brengen. De computeronderneming uit Seattle vindt de rechtzaak echter betutteling en een beknotting van zijn ondernemingszin. De consumenten voelen zich helemaal niet in hun mogelijkheden beperkt, redeneren Gates en zijn medewerkers. Ze kiezen sowieso voor het Microsoft-assortiment omdat dat het beste is, aldus een zelfbewust Microsoft.

“Wat de regering vraagt zal onze mogelijkheden om via vernieuwing te concurreren ernstig beperken en zet alles op het spel wat we de afgelopen 23 jaar hebben opgebouwd”, klaagde Gates het afgelopen weekeinde. En in een reactie op de komende rechtzaak zei hij: “De eisen zijn hetzelfde als Coca Cola vragen zijn naam van de blikjes te halen of zijn samenstelling te veranderen.” Het sloot aardig aan op de klaagzang, die de Microsoft-eigenaar al maanden aanheft over de tegenwerking van Washington. Begin deze maand zei hij dat uitstel van de invoering van Windows 98 zijn weerslag zal hebben op 'een heel ecosysteem van bedrijven'. “Het zal de Amerikaanse economie schaden en banen kosten”, voegde hij er dreigend aan toe.

Afgelopen zondag kreeg hij tikken om zijn oren van Charles R. Morris, mede-auteur van 'Computer Wars: How the West Can Win in a Post-IBM World'. De econoom schreef in de Los Angeles Times dat Gates volwassen moet worden en eens wat aan zijn communicatie en zijn aggressieve aanpak van concurrenten moet doen. Morris haalt een uitspraak aan van een zakenrelatie van Microsoft die overeenkomsten met het bedrijf kenschetst als non-agressiepacten met de nazi's. “Je weet dat jij de volgende bent die onder de voet wordt gelopen.”

De zaak tegen de computergigant van Bill Gates wordt de grootste anti-monopoliezaak sinds Washington in de jaren zeventig telecommunicatiegigant AT & T voor de rechter daagde. Dat leidde in 1982 - na acht jaar procederen - tot een regeling, waarbij de telefoonmaatschappij Ma Bell haar plaatselijke ondernemingen zelfstandig maakte.

De anti-monopoliewetgeving in de Verenigde Staten stamt uit 1890. De Sherman Antitrust Act werd ingevoerd om al te grote krachtenbundeling van bedrijven een halt toe te roepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden