Naschrift

Mickey Gurdus (1944-2017), Israëls luisterend oor in de mondiale ether

null Beeld TRBEELD
Beeld TRBEELD

De wereld had de Cypriotische president na de bloedige coup van 1974 al ten dode opgeschreven, toen één persoon plots zijn hulpgeroep hoorde. Die man bevond zich in Tel Aviv, in een heel gewone woning in een heel gewone straat, maar met een woud aan antennes op het dak.

Het SOS van aartsbisschop Makarios III reisde vanuit diens krakkemikkige zendapparatuur in Nicosia naar een van de vele radio-ontvangers van Mickey Gurdus, die op zijn beurt de Britten inseinde en zo een geslaagde reddingsoperatie in gang zette.

Voor Gurdus was dat niet meer dan normaal. Hij legde zijn oor dagelijks mondiaal te luister en schuimde de korte golf, militaire frequenties en buitenlandse televisiezenders af op zoek naar nieuws voor de Israëlische radio. Zijn verslaggeving was zo uitzonderlijk, dat er een nieuw woord werd gelanceerd dat alleen op hem van toepassing was: kashavenu, wat zoiets betekent als 'onze journaluister'.

Watergate

Hij was in 1968 de eerste die berichtte dat een Israëlische elite-eenheid op het vliegveld van Beiroet veertien Arabische passagiersvliegtuigen had verwoest: hij hoorde het paniekgeroep uit de controlekamer. Hij onderschepte tijdens Watergate een gesprek dat stafchef Alexander Haig vanuit Airforce One voerde over tapes in de 'rode kluis' die niemand in handen mocht krijgen. Hij was de eerste die vernam dat Palestijnen in 1976 een Frans vliegtuig hadden gekaapt, dat de VS probeerden de gijzelaars uit de ambassade in Teheran in 1980 te bevrijden, en in 1990 dat Saddam Hussein Koeweit was binnengevallen.

De veeltalige Gurdus bracht echter niet alles naar buiten wat hij hoorde. Afgeluisterde privéconversaties hield hij onder pet en soms gebruikte hij de speciale 'rode lijn' om informatie veilig aan de inlichtingendiensten door te spelen. Ook ging hij pas live als hij wist dat zijn berichtgeving geen mensenlevens meer kon kosten. Hij was weliswaar journalist, stelde hij, maar bovenal patriot.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl. Meer afleveringen leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden