Michael P. denkt dat hij Anne Faber niet gedood had als hij adequaat behandeld was

Rechtbanktekening van Michael P. met zijn advocaten. Beeld ANP

De fouten die zijn gemaakt bij de instellingen waar Michael P. (29) verbleef, mogen hem niet benadelen. Volgens zijn advocaten heeft P. het idee dat hij Anne Faber niet had verkracht en gedood als hij adequaat was behandeld.

“Hij ziet zichzelf als verantwoordelijke voor wat hij heeft gedaan”, aldus raadsman Niels Dorrestein tijdens zijn pleidooi woensdagochtend bij het gerechtshof in Arnhem. “Maar je kunt je ogen niet sluiten voor de fouten die zijn gemaakt door overheidsinstellingen.” 

Uit rapporten van verschillende inspecties en de Onderzoeksraad voor Veiligheid blijkt dat er te weinig zicht was op het recidivegevaar tijdens P.’s geleidelijke terugkeer in de samenleving na zijn gevangenisstraf voor een eerdere dubbele verkrachting. Zijn behandelaars hadden niet in  de gaten hoeveel stress P. daardoor ervoer. 

De rechtbank in Utrecht, die P. vorig jaar juli tot 28 jaar cel en tbs veroordeelde, rekende hem zwaar aan dat hij opnieuw de fout in ging, terwijl hij zijn eerdere straf nog niet had uitgezeten. Dat was één van de redenen om hem een forse celstraf op te leggen. 

Kwade bedoelingen

De advocaat-generaal vindt ook niet dat de fouten bij de instellingen in het hoger beroep tot een lagere straf moeten leiden. Volgens hem legt P. telkens de schuld voor wat hij heeft gedaan buiten zichzelf. “Maar híj is degene die er welbewust voor heeft gekozen om Anne Faber te verkrachten, haar van haar vrijheid te beroven en haar te doden.”

Dinsdag eiste de advocaat-generaal opnieuw 28 jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen P. Nu gaat het OM wel uit van moord, dus niet van doodslag, zoals de rechtbank deed. P. handelde niet in een opwelling, toen hij Faber in september 2017 de keel doorsneed, aldus de advocaat-generaal. Er zijn aanwijzingen dat hij die avond met kwade bedoelingen op pad ging. Hij zette bijvoorbeeld zijn telefoon uit. Bovendien had hij in de ogen van het OM genoeg tijd om zich te bezinnen op waar hij mee bezig was.

Zijn advocaten zien dat anders. Een telefoon uitschakelen is geen bewijs dat P. van plan was Anne Faber te doden en zij zien genoeg aanwijzingen dat hij in een opwelling handelde. Zo zeggen deskundigen dat P. kenmerken van borderline en antisociale persoonlijkheidsstoornis vertoont. Daardoor is hij achterdochtig en snel agressief. 

“Volgens hem begon Anne Faber te schreeuwen en raakte hij daardoor in paniek, waarna hij uithaalde met het mes. Er heeft dus nauwelijks tijd gezeten tussen dat gebeuren en het besluit haar te doden”, aldus de raadsmannen, die vinden dat P. als verminderd toerekeningsvatbaar moet worden gezien. 

Geschonden rechten

P. besloot vorig jaar zelf om hoger beroep in te stellen tegen de uitspraak van de rechtbank. Hij vindt zijn straf buitensporig hoog. In het pleidooi gingen zijn advocaten daar op in. Zo zou hij strafvermindering moeten krijgen, omdat zijn rechten bij zijn arrestatie zijn geschonden. Ook zou het in zijn voordeel moeten uitvallen dat hij de politie uiteindelijk vertelde waar Faber lag begraven en dat hij bekennende verklaringen aflegde voor vrijheidsberoving en verkrachting. Het is de vraag of die laatste twee delicten zonder die verklaring te bewijzen waren, aldus Dorrestein en zijn collega Sander de Korte. 

Michael P. kreeg woensdagmiddag het laatste woord, zoals gebruikelijk in strafzaken. Hij maakte eerst zijn excuses aan de advocaat-generaal, naar wie hij dinsdag flink uitviel. Daarna zei hij dat het hem speet en dat hij elke dag aan Anne Faber en het verdriet van haar nabestaanden denkt.

Het hof verwacht uitspraak te doen op 5 juli.

Maatregelen om herhaling te voorkomen

Een veroordeelde krijgt geen zeggenschap meer over wie zijn persoonsdossier en behandelgegevens mag inzien. Ook moet bij iedere overplaatsing van een veroordeelde naar een forensische kliniek een verplichte afweging worden gemaakt van de risico’s die deze persoon. 
Minister Sander Dekker van rechtsbescherming neemt deze maatregelen na de zeer kritische rapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd over de gang van zaken rond Michael P. 
Volgens Dekker maakten deze rapporten ‘pijnlijk duidelijk’ dat er een ‘blinde vlek is voor de risico’s’. Hij hoopt zo toekomstige fouten te voorkomen, maar benadrukte dat de risico’s bij de terugkeer van veroordeelden in de maatschappij nooit nul zullen zijn. Gedetineerden in de forensische zorg krijgen voortaan pas vrijheden in de laatste fase van hun straf.  

Lees ook:

Deskundigen zeggen: Michael P. heeft geen seksuele stoornis, OM eist 28 jaar 

Volgens justitie is alsnog komen vast te staan dat P. een vooropgezet plan heeft gehad Faber te doden, dat hij niet in een opwelling heeft gehandeld en dat er dus sprake is van moord.

Fouten, gemiste kansen en juridische belemmeringen

Een dodelijke mix van fouten, gemiste kansen en juridische belemmeringen. Dit ging er mis bij de resocialisatie van Michael P. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden