MH17 doorboord 'door groot aantal voorwerpen'

Beeld OVV

UPDATE De eerste bevindingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over het neerstorten van vlucht MH17 bevatten geen verrassingen. Het vliegtuig van Malaysia Airlines is vermoedelijk doorboord 'door een groot aantal voorwerpen met hoge energie' die het toestel van buitenaf hebben geraakt.

Waarschijnlijk heeft dit zo veel schade aan de Boeing 777 toegebracht dat het toestel in de lucht in stukken is gebroken, zo staat in het eerste feitenrelaas over vlucht MH17 dat de Onderzoeksraad vanochtend heeft gepubliceerd.

Om precies vast te stellen wat de crash heeft veroorzaakt, moet verder onderzoek worden gedaan. Wel zijn er in de lichamen van de bemanning metalen objecten gevonden. Wat voor objecten, is nog onduidelijk. Er wordt algemeen vermoed dat het vliegtuig door een Boek-raketsysteem van Russische makelij is neergeschoten.

Maar volgens OVV-voorzitter Tjibbe Joustra zou het nog ,,speculatie'' zijn om daarover in het rapport te reppen. ,,Dit is wat we gevonden hebben, dit wordt gedragen door feiten en de rest zal volgend jaar aan de orde komen, in het definitieve rapport'', aldus Joustra.

Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat de ramp met vlucht MH17 is veroorzaakt door een technisch mankement of door handelingen van de bemanning.

Het rapport maakt wel duidelijk, dat er ten tijde van de crash geen andere vliegtuigen in de buurt van MH17 waren. Dat maakt de speculaties uit Russische hoek, dat een Oekraïens gevechtstoestel in de buurt van MH17 gevlogen zou kunnen hebben, en zo de aanslag uitgelokt, onwaarschijnlijk.

De meeste politieke partijen constateren dat er nog heel veel uitgezocht moet worden. Volgens Harry van Bommel (SP) is het rapport ,,voorlopig en helaas ernstig incompleet''. Hij concludeert dat er geen gebruik is gemaakt van militaire informatie, informatie van radargrondstations, inlichtingendiensten en de militaire verkeerscontrole.

Premier Mark Rutte zei dat de leider van de repatriëringsmissie Pieter-Jaap Aalbersberg morgen terugkeert naar Oekraïne. De missie om slachtoffers te bergen, wordt hervat zodra de veiligheidssituatie in het rampgebied stabiel is, meldde Rutte.

De Russische luchtvaartautoriteit meent dat veel tijd verloren is gegaan met het onderzoek. De organisatie stelt dat een 'allesomvattende' inspectie van de wrakstukken en de rampplek nodig is om de oorzaak te achterhalen.

Hoewel het feitelijk bewijs nog niet is geleverd, is het voor defensiespecialist Peter Wijninga van het Haags Centrum voor Strategische Studies wel al duidelijk wat de oorzaak is geweest van het neerhalen van vlucht MH17 in Oekraïne op 17 juli: een raket met een zogenoemde fragmentatiekop.

"Het toestel moet zijn getroffen door een luchtverdedigingsraket met daarin een bom van 70 kilo. De mantel van dat explosief bestaat uit zo'n 6000 stukjes ijzer, vaak bij elkaar gehouden door kunststof, bedoeld om zo veel mogelijk schade toe te brengen", zei Wijninga in een reactie op het OVV-rapport.

De defensiespecialist wijst op het schadepatroon. "Dat loopt van de neus van het toestel naar de vleugels. Een behoorlijke afstand. En dat duidt op een zware bom." De schade aan de romp is voor Wijninga een bewijs dat een raket met een zware explosieve lading en fragmentatiemantel het vliegtuig in één klap heeft verwoest.

Of er gebruik is gemaakt van het Russische Boek-raketsysteem acht Wijninga niet uitgesloten. De raketten hiervan hebben een explosieve lading van 62 tot 70 kilo en zijn voorzien van een fragmentatiekop.

De separatisten ontkenden vandaag opnieuw het vliegtuig te hebben neergeschoten. "Ik kan maar een ding zeggen, wij hebben gewoon niet het (militaire) materieel dat een Boeing-passagiersvliegtuig naar beneden kan halen, inclusief dit Maleisische vliegtuig", zei rebellenleider Zachartsjenko tegen de Russische krant Kommersant.

Zijn verklaring is in tegenspraak met de waarneming van enkele journalisten van het persbureau AP, die drie uur voordat vlucht MH17 neerstortte een Boek M1-raketsysteem zagen rijden in het rebellengebied, voorzien van vier raketten. De plaats waar zij het voertuig - ter grootte van een tank - zagen was Snezjnoje, enkele kilometers van de rampplek in door rebellen gecontroleerd gebied.

Het BBC-programma Panorama haalde gisteren drie getuigen aan die de Boek-lanceerinstallatie in Snezjnoje hebben zien staan. Volgens een getuige sprak een van de operatoren van het wapen Russisch met een Moskous accent.

Een hooggeplaatste rebellencommandant vertelde AP destijds in een interview na de ramp dat het vliegtuig werd neergeschoten door een gemengd team van rebellen en Russische militairen. Die zouden in de veronderstelling hebben verkeerd dat zij een Oekraïens militair vliegtuig in hun vizier hadden.

Door de Oekraïense regering onderschepte telefoongesprekken tussen de rebellen van meteen na de ramp ondersteunen die versie van de gebeurtenissen. Op de opnamen is te horen dat de eerste rebellen die daar aankomen vloeken als zij het embleem van Malaysia Airlines zien en het grote aantal slachtoffers.

Op foto's van de wrakstukken is te zien dat het materiaal rondom de gaten is vervormd op een wijze die doet vermoeden dat het is doorboord door voorwerpen met hoge energie. Beeld DCA en Onderzoeksraad voor Veiligheid
Het gesprek tussen de luchtverkeersleiding en MH17. Om 13:20:00 leek er nog niets aan de hand, even later ging al het contact met het toestel verloren. Beeld Onderzoeksraad voor Veiligheid
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden