Standplaats Mexico

Mexico-Stad ontsnapt niet meer aan kartels

De Mexicaanse politie met de leider van het Zeta-kartel. Hij werd in 2015 opgepakt in Mexico-Stad.Beeld REUTERS

Lange tijd was er in Mexico-Stad een vuistregel: hoe zeer de rest van het land ook door drugsgeweld geteisterd wordt, de hoofdstad blijft buiten schot. 

Mexico-Stad is een plek die door machtige criminele groepen als het Sinaloa-kartel en La Familia Michoacana met rust wordt gelaten. Althans, dat hebben regeringen van de hoofdstad altijd beweerd. De huidige burgemeester, Miguel Ángel Mancera, zei het onlangs zelfs expliciet: "In Mexico-Stad zijn geen kartels".

Daarmee zou de hoofdstad zich onderscheiden van de andere metropolen in het land, Monterrey en Guadalajara. Laatstgenoemde stad is al enkele jaren het toneel van machtsvertoon door het Jalisco Nueva Generación-kartel, dat met enige regelmaat soldaten en agenten aanvalt, en in 2015 zelfs een legerhelikopter uit de lucht schoot. Het industriële Monterrey, een van de rijkste en voorheen veiligste steden in het land, viel vijf jaar geleden al ten prooi aan een heftige territoriumstrijd tussen twee kartels die honderden het leven heeft gekost.

Kartelvrij territorium

Zoveel crimineel geweld bleef Mexico-Stad altijd bespaard, waardoor het zichzelf al jaren trots kartelvrij territorium noemt. Onderzoekers van de drugsoorlog noemen twee oorzaken: de macht van de federale regering en het leger concentreren zich daar, waardoor een crimineel terreurbewind meer risico's met zich meebrengt. En Mexico-Stad met zijn twintig miljoen inwoners geeft capo's die zich een tijdje schuil en koest willen houden, anonimiteit die andere steden niet kunnen bieden.

Volgens auteur Malcolm Beith van 'The Last Narco', een boek over de jacht op drugsbaron Joaquín Guzmán, noemden de leiders van de grote kartels de hoofdstad traditioneel 'De Rook'. Het is een verwijzing naar de luchtvervuiling en naar het feit dat drugsbazen en hun voetsoldaten er in rook kunnen opgaan.

Het is echter de vraag of Mexico-Stad die reputatie nog lang zal kunnen volhouden, want recentelijk vullen de kolommen van lokale kranten zich met verontrustende berichten die de rest van het land maar al te bekend voorkomen. Zo spreken inwoners van de ruige wijken en voorsteden als Tepito, Ecatepec en Nezahualcóyotl al tijden van afpersingen, ontvoeringen en drugshandel door strak georganiseerde bendes. Ook worden er steeds vaker onthoofde lichamen gevonden, een gruwelijke vorm van executie die al jaren standaard behoort tot de modus operandi van de georganiseerde misdaad.

Drugsblokkade

Twee maanden geleden, in de deelgemeente Tláhuac, blokkeerden leden van een bende zelfs enkele uren een belangrijke straat met een in brand gestoken bus. In het noorden van het land komen zulke narcobloqueos ('drugsblokkades') regelmatig voor, maar in Mexico-Stad is het nieuw.

De inwoners maken zich er steeds meer zorgen over. Massale schietpartijen en aan bruggen hangende lichamen blijven hun stad vooralsnog bespaard, maar dat er iets goed mis is, lijkt duidelijk. De gereputeerde onderzoeksjournalist Héctor de Mauleón van dagblad El Universal weet het in ieder geval zeker. Volgens hem heeft de georganiseerde misdaad de stad de afgelopen jaren stilletjes ingenomen, en lijkt een toename van geweld onafwendbaar.

Burgemeester Mancera wil er niets van weten, en blijft volhouden dat zijn metropool kartelvrij is, tot grote onvrede van critici als De Mauleón. De reden laat zich wel raden: Mancera wil volgend jaar graag president worden. De campagne ingaan als de burgemeester onder wie het altijd zo veilige Mexico-Stad ineens zijn reputatie als oase van rust verloor zal zijn kansen op de eindzege niet echt bevorderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden