Mexico leert van Brazilië en stopt wél geld in wegen

Presidentieel plan moet groei stimuleren

MEXICO-STAD - Terwijl massale demonstraties en stagnerende groei Brazilië teisteren, heeft Latijns-Amerika's tweede economie Mexico de rol van regionale investeerderslieveling overgenomen. De regering van president Enrique Peña Nieto wil dat graag zo houden en probeert daarom met een geplande monsterinvestering in 's lands infrastructuur een 'Braziliaans scenario' te voorkomen.

Vorige maand kondigde Peña Nieto het Nationale Plan voor de Infrastructuur (PNI) aan, ter waarde van zo'n 80 miljard euro. Er moeten de komende vijf jaar onder meer drie nieuwe spoorlijnen, vijftien snelwegen, zeven luchthavens en even zoveel zeehavens komen. Het geld zal onder meer worden verdeeld onder staatsoliebedrijf Pemex, de federale watercommissie Conagua en de federale elektriciteitscommissie.

Bovendien, zo stelt de regering, komt daar nog eens 235 miljard euro aan particuliere investeringen in dezelfde periode bij. In totaal komt dat neer op bijna een derde van het Mexicaanse bbp, en volgens Peña Nieto zal het PNI voor 1 procent extra groei per jaar gaan zorgen.

De plannen, van een mastodontische schaal, zijn hard nodig. De afgelopen jaren is de Mexicaanse economie met gemiddeld ruim 3 procent gegroeid. De motoren van de economie zijn een robuuste assemblage-industrie die profiteert van lage arbeidskosten, een kleine vijftig vrijhandelsverdragen en de nabijheid van de Verenigde Staten, zowel de grootste investeerder in Mexico als de grootste afnemer van Mexicaanse producten.

Volgens het World Economic Forum staat Mexico echter slechts op een magere 68ste plek waar het de kwaliteit van de infrastructuur betreft, terwijl het qua competitiviteit vijftien plaatsen hoger staat. Scheefgroei dus.

"De plannen komen nogal aan de late kant", beaamt vicedirecteur Eric Farnsworth van de Amerikaanse denktank Council of the Americas. "Ze zijn niettemin even delicaat als noodzakelijk."

Analisten verklaren die noodzaak graag aan de hand van de problemen die Brazilië recentelijk teisteren. De grootste economie van Latijns-Amerika kende de laatste tien jaar forse groei. Sinds vorig jaar is die aan het stagneren, iets wat deels wordt toegeschreven aan het feit dat er veel te weinig is geïnvesteerd in wegen en zeehavens, waardoor flink wat exportcapaciteit verloren gaat.

Mexico is Brazilië's grootste concurrent in Latijns-Amerika en heeft recentelijk de rol van regionale investeerderslieveling overgenomen. Peña Nieto's regering wil een Braziliaanse scenario in zijn land voorkomen door de infrastructurele ontwikkeling gelijke tred te laten houden met de economische groei. Met name het verbeteren van het wegennet heeft daardoor prioriteit; een kleine 80 procent van de 350 miljard dollar aan goederen die Mexico jaarlijks exporteert gaat naar noorderbuur de Verenigde Staten. Die export gaat voor het overgrote gedeelte via de weg.

Het ambitieuze initiatief lijkt dus logisch, maar er zijn kanttekeningen. "Ik betwijfel ten zeerste of de regering wel over de middelen beschikt om het uit te voeren", zegt hoogleraar economie Gerardo Esquivel van het Colegio de México, een prestigieuze universiteit in Mexico-Stad. "De plannen zijn weinig concreet, en daarbij heeft de president vooralsnog geen capabel team in het ministerie van transport samen kunnen stellen om ze goed uit te voeren."

Ook het door de president genoemde gegeven dat de private sector in Mexico de komende jaren ruim 200 miljard dollar in infrastructuur gaat investeren, wordt door sommigen in twijfel getrokken. Critici als Esquivel wijzen erop dat zelfs als het cijfer zou kloppen, het vooral gaat om een veelheid aan kleine, lokale projecten zoals bijvoorbeeld in het toerisme, projecten die niet met een integraal plan met elkaar zijn verbonden.

Ondanks zijn bezwaren vindt Esquivel dat investeringen op zich wél nodig zijn. "Het blijft vooral problematisch dat we zo afhankelijk zijn van de Verenigde Staten. We moeten onze economie diversifiëren en op zoek gaan naar partners in andere landen. Investeringen in zeehavens en luchthavens kunnen ervoor zorgen dat een dergelijk proces op natuurlijke wijze op gang wordt gebracht."

Hoe het ook zij, de plannen kwamen precies op het juiste moment, want de laatste maanden worden de groeiverwachtingen van de Mexicaanse economie steevast naar beneden bijgesteld, meest recentelijk naar nog geen 3 procent dit jaar. Het moment van bekendmaking lijkt dan ook vooral strategisch gekozen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden