Mexico balanceert tussen hoop en vrees

Onrust | Net nu de economie van Mexico opveert, rammelt Donald Trump aan de poorten. Zijn anti-Mexicaanse houding heeft veel onrust veroorzaakt in het land dat sterk afhankelijk is van de VS. Stijgende benzine- en maisprijzen leiden intussen tot protesten.

De hele wereld eet tortilla's, ook in Nederland staan ze geregeld op het menu. Voor de Mexicanen zijn de maispannekoeken volksvoedsel nummer één. Tortilla's werden al voor de Colombiaanse tijd gegeten en zijn niet weg te denken uit de Centraal-Amerikaanse keuken.


Toch dreigen nu vooral de arme Mexicanen op zoek te moeten naar een andere basis voor hun gerechten. Sinds de historische verkiezingsnacht in buurland Verenigde Staten afgelopen november, is de koers van de Mexicaanse peso met 15 procent gedaald ten opzichte van de dollar. Hierdoor is de import van mais uit de VS een stuk duurder geworden. Mexico haalt ongeveer een derde van zijn jaarlijkse maisbehoefte uit de VS, dus de consequenties zijn groot. De hogere maisprijs wordt doorberekend in de prijs van tortilla's, waardoor die straks buiten bereik van veel arme Mexicanen blijven.


Ook de benzineprijzen stijgen door de dure dollar. Hoewel Mexico een olieproducerend land is, moet het vanwege beperkte raffinagecapaciteit veel benzine importeren. Ook die komt deels uit de VS. Voor de Mexicaan komt daar nog de afschaffing van subsidie op de benzineprijs bovenop. Nu wordt nog 35 eurocent per liter door de staat gesubsidieerd. Geen tortilla's om te eten en geen benzine voor de auto: het is een ontvlambare cocktail en heeft al geleid tot gewelddadige protesten en demonstraties.


De verkiezing van Trump tot president van de VS zorgt voor heel wat beroering in Mexico en maakt de economische toekomst van het land onzeker. De grote vraag is welke maatregelen Trump echt wil doorvoeren ten nadele van de Mexicanen en wat er bij verkiezingsretoriek blijft.


Zo is er het geld dat Mexicanen die in de VS werken naar hun familie in Mexico sturen. Trump wil die overboekingen gaan belasten. Het gaat om veel geld. Jaarlijks maken miljoenen 'Amerikaanse' Mexicanen gezamenlijk 27 miljard dollar over naar huis.


Die dollars vormen een belangrijke aanvulling op het eigen, vaak schamele inkomen van de achterblijvers, zegt Maarten-Jan Bakkum, beleggingsstrateeg opkomende markten bij NN Investment Partners. "Als het geld binnenkomt, wordt het vaak direct besteed: dan worden de huizen geverfd of de schooluniformen gekocht." Hij acht de kans dat Trump deze maatregel doorvoert niet al te groot. "Het lijkt meer op Mexicaantje pesten tijdens de verkiezingscampagne. Maar je weet het natuurlijk nooit."


Meer gevaar ziet Bakkum in de handelsbelemmeringen die Trump wil opwerpen en die grote gevolgen kunnen hebben voor de Mexicaanse economie. "Daarmee kan hij de verkiezingsbelofte van meer banen voor Amerikanen waarmaken." De Mexicaanse exportsector zal hard worden getroffen, zowel qua inkomsten als werkgelegenheid. De exportsector is heel belangrijk voor Mexico. Ruim 35 procent van het binnenlands product bestaat uit exportinkomsten.


Dit terwijl Mexico economisch gezien net weer in de lift zit, blijkt uit een recent rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). Hervormingsmaatregelen van de Mexicaanse overheid werpen hun vruchten af: de economie is flexibeler geworden en groeit; de productiviteit stijgt en de hervorming van nutsvoorzieningen en de energiesector leidt tot dalende prijzen voor elektriciteit en telefoon en tot nieuwe buitenlandse investeringen. Ook zijn de overheidsinkomsten flink toegenomen na een herziening van het belastingstelsel.


Maar Mexico is er nog niet, volgens de Oeso. Zo wachten de agrarische sector, de pensioenen en sociale voorzieningen nog hervormingen en moet de armoede worden teruggedrongen.


Het is afwachten of het beleid van de onvoorspelbare Trump het ingezette economisch herstel in Mexico tenietdoet. De eerste tekenen zijn niet gunstig, terwijl hij nog niet eens in het Witte Huis zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden