Mevrouw de voorzitter, kan de premier normaal doen?

Het heeft zich wat aan het oog onttrokken, maar terwijl de T-shirts met de tekst 'Doe zelf eens normaal' werden ontworpen, was premier Mark Rutte donderdag ineens de hoffelijkheid zelve. Na twee volle dagen debatteren over de Miljoenennota wilde hij nog even iets rechtzetten.

Hij had zich een beetje laten meeslepen. De premier had de SP verweten geen ideeën te hebben om de zorgkosten in de hand te houden. "Het beeld ontstond dat de SP nooit voorstellen had gedaan. Dat is niet waar", gaf Rutte ruiterlijk toe. Hij vervolgde met complimenten aan de vorige fractievoorzitter Agnes Kant aan wie hij naar eigen zeggen de beste herinneringen bewaart.

Het waren niet de enige momenten van beleefdheden, complimenten en uiterst vriendelijke uitwisselingen tijdens het debat dat de geschiedenisboekjes in zal gaan als de ruzie tussen Wilders en Rutte. De fractieleiders van de VVD en het CDA hadden de premier al gecomplimenteerd. ChristenUnie-voorman Arie Slob ook. Hij had het over de voor Rutte kenmerkende ontspannenheid. "Dat waardeer ik, al kan een mens ook wel eens wat te ontspannen zijn."

Amicaliteit
Tot zover de vriendelijkheden. Althans, vóór de microfoon. Daarbuiten kan het heel anders gaan. Met politieke vijanden kun je vaak heel goed een biertje drinken. Om met oud-minister Ed van Thijn te spreken: 'Je grootste vrienden zitten vaak niet in je eigen fractie.'

Inmiddels registreren de camera's genadeloos wat er buiten de officiële spreekplekken gebeurt in de Tweede Kamer. Zo rekende toenmalig minister Hans Hoogervorst buiten de draaiende camera's toen hij op weinig subtiele wijze liet merken wat hij van de vergezichten van PvdA-leider Wouter Bos vond tijdens het debat over de Miljoenennota een paar jaar geleden. Het beeld van de vinger die hij in zijn keel stak sloeg in zijn eigen gezicht terug.

Ook buiten de microfoon was de opmerking van de voormalige SP-leider Jan Marijnissen. Hij noemde minister Koenders een flapdrol. De PvdA'er kon er niet om lachen. Hij kon ook weinig doen omdat er officieel niets was gezegd. Juist Koenders werd berispt omdat hij uit zijn eigen vak de Kamer in wilde lopen. Verboden terrein voor ministers.

Dan zijn er nog de showtjes. Een dikke week na de verkiezingen vorig jaar vielen CDA-leider Maxime Verhagen, VVD-leider Rutte en PVV-leider Wilders elkaar bijkans in de armen. Ín de zaal van de Tweede Kamer. Het CDA wilde toen nadrukkelijk nog niet onderhandelen maar de amicaliteit werd alvast getoond. Of gespeeld.

Tsjongejonge
In vroeger tijden was het stukken makkelijker om uitspraken uit de herinnering te wissen. Schrappen in de handelingen leek afdoende. Niet alleen bij ongepast parlementair taalgebruik, er werd zelfs in de handelingen gerommeld als Kamerleden niet via de voorzitter spraken.

Dat heeft geen zin meer, verklaarde Kamervoorzitter Gerdi Verbeet onlangs nog. Het is al op tv voordat je er iets aan kunt doen. Zij probeerde het vorige week dan ook rechtstreeks. Tot vervelens toe kregen debaters te horen dat ze via de voorzitter moesten spreken. Allemaal om een kiftdebat te voorkomen. Het moet een beetje hoffelijk blijven. Want volgens Verbeet gaat het om zaken, niet om personen.

Om de proef op de som te nemen, de weergave van het beruchte debat tussen Wilders en Rutte als dat wel via de voorzitter zou zijn gegaan:

Rutte: "Mevrouw de voorzitter, richting de heer Wilders zou ik willen zeggen: 'Ach'."

Wilders: "Wat bedoelt de premier met ach. Ik zou hem willen verzoeken eens normaal te doen. Wat bedoelt hij met ach?"

Rutte: "Hoor ik de heer Wilders nu vragen of ik normaal wil doen. Ik wil hem via u, mevrouw de voorzitter, vragen om lekker zelf normaal te doen. Daar voeg ik aan toe, mevrouw de voorzitter, tsjongejonge."

Wilders: "Ik wil de premier vragen om te lezen voordat hij iets zegt, mevrouw de voorzitter."

Rutte: "Daarbij zou ik de heer Wilders willen oproepen om zelf eens normaal te doen."

Wilders: "Ik werp daar tegenin dat de premier normaal zou moeten doen."

Politieke vijanden die het goed kunnen/ konden vinden
1) Harry van Bommel (SP) en Hans van Baalen (VVD)

2) Henk Kamp (VVD) en wijlen Ab Harrewijn (GroenLinks)

3) Marleen Barth (PvdA) en Jan Hoekema (D66)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden