#MeToo-discussie landt in Japan: minister stapt op

Minister Junichi Fukuda tijdens een recente top in Tokyo. Beeld AFP

Het gedwongen vertrek van de onderminister van financiën is waarschijnlijk 'het topje van de ijsberg'.

Er is niets van waar, zegt Junichi Fukuda. Toch ziet de Japanse onderminister van financiën zich genoodzaakt op te stappen na beschuldigingen van vrouwelijke journalisten over ongepaste seksuele opmerkingen.

Volgens de vrouwen, die anoniem werden geciteerd in het tijdschrift Shukan Shincho, stelde Fukuda (58) hen herhaaldelijk vragen als 'Mag ik je borsten aanraken?' en 'Krijg ik een knuffel?' Het tijdschrift publiceerde ook opnames van gesprekken waarin Fukuda over de schreef zou zijn gegaan. Hoewel hij alle beschuldigingen ontkent, legde hij woensdag zijn functie als onderminister neer. "In deze situatie kan ik mijn werk niet blijven doen", aldus Fukuda.

Zijn vertrek is niet alleen het zoveelste politieke schandaal voor de regering van premier Abe, die al langer onder vuur ligt wegens vriendjespolitiek, maar ook een nieuw hoofdstuk in de Japanse #MeToo-discussie. In vergelijking met andere landen zit daar in Japan nog weinig schot in. "Het is moeilijk voor slachtoffers van seksuele intimidatie om zich uit te spreken", zei journalist Shiori Ito tegen persbureau AP. Ze is een van de wegbereiders van de Japanse #MeToo-beweging. Volgens Ito heerst er onder vrouwen nog veel angst, bijvoorbeeld om hun baan kwijt te raken.

Ondervertegenwoordiging

Op papier hebben Japanse mannen en vrouwen gelijke rechten, maar in de praktijk maken vrouwen minder makkelijk carrière en zijn ze ondervertegenwoordigd in hoge functies, zegt directeur Janny de Jong van het Centrum voor Japankunde in Groningen. "Veel Japanse vrouwen stoppen met werken nadat er kinderen, vaak overigens maar een, worden geboren."

De positie van vrouwen plaatst de Japanse samenleving voor een dilemma. Om de vergrijzing tegen te gaan, moeten er meer kinderen worden geboren. Maar door de traditionele rolpatronen krijgen vrouwen juist steeds minder kinderen. "Jonge vrouwen willen minder snel trouwen en zwanger worden omdat mannen verwachten dat ze dan hun ambities aan de wilgen hangen", zegt Renée Römkens, directeur van kenniscentrum voor emancipatie en vrouwengeschiedenis Atria. "Daardoor daalt het geboortecijfer." Pogingen van de regering om hier met betere kinderopvang verandering in te brengen, leveren nog weinig resultaat op.

Daarnaast neemt de seksuele cultuur in Japan 'problematische vormen aan', zegt Römkens. "Er heerst de laatste tien, twintig jaar een cultuur waarin jonge meisjes van het type K3 worden verheerlijkt. Ik was vorig jaar zelf in Japan in een 'maagdenrestaurant' waar jonge vrouwen verkleed als schoolmeisjes rondliepen, compleet met kniekousen, petticoats en hoge stemmetjes. De bezoekers, vaak heteroseksuele mannen, eindigen zingend en klappend met konijnenoren op hun hoofd. Dat is echt een ander verhaal dan de cultuur in Amerika of Europa."

Hoewel de Japanse overheid tot dusver nauwelijks maatregelen neemt om de positie van vrouwen te verbeteren, hoopt Römkens dat het vertrek van Fukuda een signaal is voor de overheid. "Dit lijkt misschien een incident, maar het is waarschijnlijk het topje van de ijsberg."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden