Verenigde Staten

Met zijn wietpardon volgt president Biden vooral de publieke opinie

Demonstranten voor het Witte Huis roepen op tot het legaliseren van wiet.  Beeld AP
Demonstranten voor het Witte Huis roepen op tot het legaliseren van wiet.Beeld AP

Duizenden Amerikanen die ooit veroordeeld zijn voor het bezit van cannabis krijgen een pardon van president Biden.

Redactie Trouw

Met een algemeen pardon voor een lichte categorie drugsvergrijpen heeft president Joe Biden zo’n tienduizend Amerikanen van een sociale molensteen verlost, en de aanzet gegeven tot een strategische terugtocht van de federale overheid in de oorlog tegen drugs.

Biden maakte donderdag in een videoboodschap bekend dat hij gratie verleent aan iedereen die sinds het eerste verbod in 1970 door een federale rechtbank is veroordeeld voor het bezit van wiet of een ander cannabisproduct. Zijn ministers van volksgezondheid en justitie moeten de procedure in gang zetten voor een andere classificatie van het verdovende middel. Het staat nu officieel op één lijn met heroïne.

Het pardon geldt niet voor iedereen

Het pardon geldt niet voor wie door een federale rechtbank veroordeeld is voor handel in marihuana. En ook niet voor wie door de rechtbank van een staat voor bezit is veroordeeld. Die laatste groep is veel groter dan de groep die van Bidens maatregel profiteert. Maar de president heeft de gouverneurs van de vijftig staten opgeroepen zijn voorbeeld te volgen.

Maatschappelijk gesproken is het overigens Biden die het voorbeeld volgt van de staten. Er zijn er inmiddels 37, plus de hoofdstad Washington, waar je in elk geval marihuana mag bezitten en gebruiken als een dokter verklaart dat je het nodig hebt. In 19 staten is wietgebruik gewoon toegestaan. In nog eens vijf staten staat bij de verkiezingen in november de vraag op het stembiljet of marihuana volledig gelegaliseerd moet worden.

Die tegenstelling tussen lokaal en federaal beleid zorgt voor veel onzekerheid. Wie met hasj in zijn bagage vliegt tussen twee staten waar het bezit legaal is, kan toch in aanraking met justitie komen, omdat op vliegvelden en in vliegtuigen de federale regels gelden.

Niet zomaar toegestaan

Door het gratiebesluit van Biden zal er niemand opeens uit een gevangenis kunnen lopen; het vervolgingsbeleid van de federale justitie richt zich al langer vooral op de handel en smokkel. Maar wie er vroeger voor veroordeeld was, heeft daar zijn of haar leven lang last van; bij het vinden van werk en huisvesting wordt vaak gevraagd naar een eventueel strafblad. En hoewel wiet door alle bevolkingsgroepen in de VS in gelijke mate wordt gebruikt, is een onevenredig groot deel van de veroordeelden zwart of latino.

Een volledige legalisering van wiet op federaal niveau is nog niet direct in aantocht. De opdracht van Biden aan zijn ministers is dat ze ‘snel’ moeten kijken of cannabisproducten in de lijst met gevaarlijkste drugs horen te staan. Maar ook classificatie als een minder gevaarlijke drug maakt dat het bezit niet zomaar toegestaan is. Voor volledige legalisatie moet de wet veranderd worden, door het Congres.

Zo’n wet zou de steun hebben van 68 procent van de Amerikanen. En het feit dat Biden het wietpardon zo kort voor de verkiezingen aankondigt, toont aan dat hij niet bang is dat de kiezers dit zullen zien als slap optreden tegen de misdaad.

Al probeerden sommige Republikeinse congresleden het wel in die sfeer te trekken: “Midden in een misdaadgolf en op de rand van een recessie, geeft Joe Biden een algemeen pardon aan drugsovertreders”, twitterde de Republikeinse senator Tom Cotton. Volgens hem hebben velen van degenen die nu gratie krijgen destijds het enkele bezit van cannabis bekend om niet vervolgd te worden voor een erger drugsmisdrijf.

Lees ook:

De stille verliezer van legalisering cannabis in verschillende staten: de drugshond

New Mexico werd deze week de achttiende Amerikaanse staat die marihuana volledig legaliseerde. De drugshonden van de staat zullen op zoek moeten naar een nieuwe levensinvulling.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden