Met welk verhaal houd je Syriëgangers hier ?

Experts over de rol van imams bij het tegengaan van radicalisering

"In Nederland kunnen moslimvrouwen met een hoofddoek doen wat ze willen. Ze kunnen studeren, werken en sporten. Die rechten hebben ze hier. In de islamitische staat Saoedi-Arabië mogen ze niet eens autorijden. Waar ben je beter af? In Nederland."

Dat is het verhaal dat aan het vrouwelijke deel van de potentiële radicale moslims moet worden overgebracht, zegt radicaliseringsexpert Halim El Madkouri van Forum, instituut voor multiculturele vraagstukken. Vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) schreef maandag in een brief aan de Tweede Kamer dat zowel gemeenten als de islamitische gemeenschappen moeten samenwerken om radicalisering tegen te gaan. Maar de vraag is: wat moet dat tegengeluid worden, dat deze jongeren weerhoudt om bijvoorbeeld naar Syrië te gaan om te strijden?

Nog een voorbeeld van El Madkouri: "Waarom loopt iemand als Abou Moussa, die wordt verdacht van ronselen voor de djihad in Syrië, nog steeds zo vrij als een vogel rond in de Haagse Schilderswijk? Juist omdat we zo'n degelijk rechtssysteem in Nederland hebben. Immers, hier is iemand onschuldig totdat het tegendeel is bewezen, een belangrijke kernwaarde van onze rechtsstaat. Onder het bewind van djihadistische organisaties als Isis en de aan Al-Kaida gelieerde Jabhat Al-Nusra word je zonder rechtspraak en bewijslast onthoofd. Is dat wat je wil?"

Daarnaast moeten de doorsnee-moslims volgens El Madkouri de verhalen van de radicalen ontkrachten en weerleggen. "Radicale moslims doen aan geschiedvervalsing, leggen verkeerde verbanden en zeggen feitelijk onjuiste dingen. De strijd in het Midden-Oosten is geen strijd tegen kruistochten. De Verenigde Staten reageerden met de oorlog in Afghanistan op een ernstige terreuraanval op 11 september 2001. Dat is geen kruistocht. Van deze valse verhalen moeten de imams, hun volgelingen en andere sleutelfiguren zich duidelijker distantiëren en deze verhalen met feiten weerleggen, zodat er niets meer overblijft van het radicale verhaal. Bovendien zijn djihadisten echt niet allemaal heilige boontjes. Veel van hen hebben een strafblad vol berovingen, inbraken en geweld. Daar is niets heiligs aan."

Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme aan de Campus Den Haag van de Universiteit Leiden, is sceptisch over een zogenaamd 'tegengeluid'. "De strijd in Syrië bijvoorbeeld is vergevorderd, gewelddadig en groot geworden, toch trekken jongeren ernaartoe om te vechten. De vraag is of we daar echt iets aan kunnen doen. Ook speelt mee dat we in Nederland een heel stereotyp beeld van deze jongeren hebben, waar ze nauwelijks aan kunnen ontsnappen. Hun 'echte' identiteit, waarnaar ze op zoek zijn, vinden ze in iets als de strijd in Syrië. Radicalisering is vaak een identiteits- én sociaal-economisch probleem. Daar helpt een tegenverhaal met bijvoorbeeld rolmodellen niet tegen."

Wat volgens Bakker wel zou helpen, is om jonge betrouwbare imams en sleutelfiguren de ruimte te geven om zich te ontwikkelen tot echte voorgangers, waar potentiële radicalen naar luisteren. "Zij moeten een tegenverhaal vertellen, niet de overheid. De overheid moet op het hoogste niveau duidelijke kaders stellen over wat wel en niet mag in Nederland. Als Abou Moussa werkelijk een ronselaar is, trek dan een grens en pak hem op. Als de website dewarereligie.nl haatzaait, sluit die dan. Maak als overheid duidelijk dat als iemand iets verkeerds doet, die persoon ook wordt aangepakt en leg vervolgens uit waarom iets niet mag.

Ook het OM moet dan meer aan de bak en zorg dan dat die boodschap door die imams en sleutelfiguren wordt ondersteund. Kortom, het gaat om ruimte bieden, faciliteren, maar ook om aanpakken."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden