Met weemoed denk ik terug aan dat half jaar zonder mobieltje

Hoewel ik hem vaak vervloek, kan ik niet zonder: mijn smartphone en ik zijn onafscheidelijk. Dat baart me zorgen.

Dagelijks pak ik mijn iPhone ontelbare keren op, want stel dat ik een sms of mail heb gemist. En heeft iemand al mijn update op Facebook geliket en is mijn tweet al geretweet? Blijkbaar ben ik niet de enige: volgens het onderzoeksbureau van Maurice de Hond checkt 75 procent van de Nederlanders elke drie tot zes minuten zijn smartphone.

Als we tegenwoordig iets bijzonders meemaken, leggen we het meteen vast met onze slimme telefoon en delen het via social media, want als je het niet deelt, heb je het niet meegemaakt. We bekijken de wereld door onze smartphone. En datzelfde apparaat overspoelt ons ook nog eens continu met een eindeloze stroom aan nutteloze informatie: tweets, sms'jes, reclame, vakantiefoto's, enzovoorts. En het zal alleen maar erger worden met de komst van Google Glass waardoor je bril in een soort handsfree smartphone verandert en je de wereld doorlopend door een online scherm bekijkt. De gruwel!

Het wordt me soms te veel en ik moet me dan echt even terugtrekken. Ik ga dan een uur wandelen. Maar hoe vastberaden ik ook ben, al na vijf minuten voel ik een eerste golf van aandrang opkomen, en na tien minuten geef ik me gewonnen. Even snel kijken. En nu ik toch bezig ben, dien ik mezelf ¿ als een willoze junk ¿ meteen ook maar een shotje nieuwsberichten toe.

We mijmeren niet meer. We staren niet meer even voor ons uit als we op de trein of onze afspraak wachten. Nee, we gaan op in onze iPhone of Samsung. Onze hersenen zijn getraind om hem te pakken zodra we even niets doen of een ogenblik vastlopen. Zo wordt alleen oppervlakkig denken gestimuleerd. Dat is funest want we bereiken nauwelijks meer de diepste staat van concentratie. Als ik aan mijn roman werk, leg ik daarom uit zelfbescherming mijn iPhone in een andere kamer. Het is me namelijk te vaak overkomen dat ik even op Facebook ging en daarna ineens twee uur kwijt was. Van die schrijfdag kwam niets meer terecht.

Ik vraag me wel eens af hoe de wereld nog functioneert. Wie werkt er nog echt diep geconcentreerd? Hopelijk doen de luchtverkeersleiders, chirurgen, piloten en treinmachinisten dat, want als zij niet opletten gaat het mis. Als wij achter het stuur kruipen, missen we blijkbaar die discipline. Naar schatting van Veilig Verkeer Nederland vallen er jaarlijks tientallen doden door het gebruik van de smartphone in de auto.

Met weemoed denk ik terug aan mijn half jaar zonder mobieltje in San Francisco, in 2001. Het voelde eerst onwennig, maar na een tijdje miste ik hem niet. Dat was echte vrijheid, besef ik nu. Alleen zijn met je gedachten. Mijmeren over het leven terwijl de mist de Golden Gate Bridge omhult.

Ik wil terug naar die tijd. En alles wat daarvoor nodig lijkt, is mijn smartphone wegdoen en teruggaan naar Amerika. Maar zou het werkelijk zo simpel zijn? Het begint in ieder geval met het uitspreken van een verlangen, zo sterk en urgent dat het misschien lukt. En al is het maar even, dit jaar op vakantie in San Francisco ga ik het echt proberen: ik doe mijn iPhone weg om dat gelukzalige gevoel uit lang vervlogen tijden te doen herleven.

Murat Isik is schrijver van de bekroonde roman 'Verloren grond', een familiegeschiedenis in Turkije.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden