Met varkens naar de moskee

Oost-Europa wil geen asielzoekers opnemen, zeker niet als ze moslim zijn

De oostelijke lidstaten van de EU verzetten zich fel tegen het voorstel van Brussel om vluchtelingen te verdelen over de hele Unie. De kans dat Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Polen en de Baltische staten erin slagen het voorstel van de Commissie te blokkeren, is klein. Koren op de molen van xenofobe, anti-Europese politici.

'Laat je varken uit bij de moskee.' Met die leuze riep Tomio Okamura, een Tsjechische politicus van Japanse komaf, een paar maanden geleden zijn landgenoten op hun afkeer van de islam te laten blijken. De oproep werd op sociale media volop belachelijk gemaakt, maar de Tsjechische populist raakte wel degelijk een gevoelige snaar.

Immigranten zijn niet welkom in Oost-Europa, en zeker niet als het moslims zijn. De IVCRN, de Tsjechische afkorting voor: 'islam in Tsjechië willen wij niet', heeft de laatste tijd ruim 120.000 likes verzameld op Facebook en organiseert regelmatig demonstraties. En dat in een land waar ruim 10 miljoen Tsjechen wonen en 3000 moslims.

De IVCRN kan in elk geval rekenen op de zwijgende welwillendheid van president Zeman. Deze verklaarde in het blad Reflex dat een 'gematigde moslim' net zoiets is als 'een gematigde nazi'.

Niet iedereen in Tsjechië denkt er zo over, maar slechts 150 mensen gingen in februari de straat op onder het motto 'Vluchtelingen welkom'. Ze vroegen voorbijgangers een petititie van Amnesty te ondertekenen, waarin Tsjechië werd opgeroepen om duizend vluchtelingen op te nemen. De kans van slagen is nihil.

Als het voorstel van de Europese Commissie het haalt, wordt Tsjechië gedwongen 525 vluchtelingen op te nemen. Praag verzet zich met hand en tand. Al in december verklaarde de Tsjechische minister van binnenlandse zaken, Milan Chovanec, dat zijn regering geen Europese quota-regeling accepteert.

Dit jaar stemde de Tsjechische regering in met de komst van vijftien zieke Syrische kinderen en hun families. Echter niet zonder toepassing van een integratiecriterium. "De kinderen zullen worden gekozen op basis van onze beoordeling hoe goed ze kunnen integreren in de samenleving, bijvoorbeeld van welke religie ze zijn", aldus minister Chovanec.

Oftewel: liever geen moslims.

In buurland Polen gaat het net zo. Het 38 miljoen inwoners tellende land nam twee jaar geleden 70 Syriërs op, vorig jaar 115. De Syriërs kwamen er goed vanaf. Van de in totaal ruim 8000 asielaanvragen, de meeste van mensen afkomstig uit de voormalige Sovjet-Unie, werd slechts 16 procent gehonoreerd.

"De hulp die Polen biedt is symbolisch in vergelijking met andere landen. [...] Hierdoor kan het imago van Polen worden geschaad", aldus de stichting Estera, die zich inzet voor het opnemen van 1500 Syriërs. Christelijke Syriërs, welteverstaan. De christenen zullen makkelijk in de Poolse samenleving integreren met hulp van kerkgenootschappen, zo betoogt Estera.

In Polen leven 20.000 moslims, maar de angst voor de islam is tastbaar. Het internet staat bol van de anti-islamcommentaren. De nationalistisch-katholiek getinte media zetten de toon.

Een greep uit publicaties van afgelopen week: 'Jonge moslims vallen katholieken aan' en 'De moslims vallen aan, de media zwijgen'. Maar ook in liberalere media ligt het onderwerp gevoelig: 'Moslims bekeren op straat in Polen' en 'De inwoners van Warschau zijn bang voor een moslimgetto in hun stad'.

Hongarije

Hongarije neemt het voortouw bij het Oost-Europese verzet. "Het invoeren van quota voor de verdeling van immigranten over de landen van de EU is waanzin. Zulke quota moedigen mensen aan om naar Europa te komen", verklaarde de Hongaarse premier Viktor Orban deze week. De premier voelt de hete adem in de nek van het extreem-rechtse Jobbik. De VN-organisatie voor vluchtelingen UNHCR spreekt van 'groeiende uitingen van xenofobie in Hongarije'. Hongarije is voor veel migranten die via de Balkan komen het eerste EU-land op hun weg. Ruim 42.000 mensen vroegen er vorig jaar om asiel. In de eerste twee maanden van dit jaar al meer dan 28.000.

Tsjechië en Slowakije

Tsjechië nam afgelopen week officieel afstand van het Commissie-voorstel. "Tsjechië wil vluchtelingen helpen op basis van beslissingen van zijn eigen soevereine regering en zich niet laten leiden door mechanismen die worden vastgesteld door de Europese Unie", verklaarde premier Bohuslav Sobotka. In Tsjechië hebben 3000 mensen een vluchtelingenstatus. Slowakije sloot zich aan bij het verzet van Praag. "Ik weiger elke politiek gebaseerd op quota", aldus de Slowaakse premier Robert Fico.

Polen

Polen manoeuvreert voorzichtig in de quotakwestie. Viceminister van buitenlandse zaken Trzaskowski is 'verbaasd' over het quotavoorstel van de Europese Commissie en zegt dat het indruist tegen eerdere besluiten van de Europese Raad. Warschau heeft de steun van Zuid-Europese landen nodig om de vluchtelingenquota van tafel te krijgen. Dat ligt gevoelig, want Polen is het met veel van die landen weer oneens over een andere kwestie: de relatie met Rusland. Veel Zuid-Europese landen - die kampen met de vluchtelingenstroom uit Afrika - willen de relatie met Moskou normaliseren, Polen juist niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden