Interview

Met tweede seizoen van The Crown heeft Netflix er weer een pareltje bij

Claire Foy als Elizabeth en Matt Smith als prins Philip in 'The Crown'. Seizoen 2 diept de relatie tussen de twee uit.Beeld Netflix

Het tweede seizoen van 'The Crown' is nu te zien op Netflix. Het leven van koningin Elizabeth II met feiten en een beetje fictie. Dat mag best, vindt historicus Robert Lacey die een boek schreef over de successerie.

Daar staat Elizabeth, in het laatste shot van het eerste seizoen van 'The Crown'. In een prachtige witte jurk met blauwe sjerp, een kroon vol parels op het hoofd, medailles op haar borst: Elizabeth Regina, klaar voor de fotoshoot.

Even daarvoor heeft ze in belang van het land haar zus Margaret gedwongen om af te zien van een huwelijk met haar geliefde, een gescheiden man. Als hoofd van de Kerk van Engeland mag Elizabeth niet akkoord gaan. "Kun je niet even geen hoofd van de Kerk van Engeland zijn?", vraagt haar man Philip. "Of staatshoofd. Of hoofd van het Gemenebest, het leger, de marine of de regering." "Wat moet ik dan zijn?", vraagt ze. "Iets wat leeft en ademt. Een vrouw. Zus, dochter, echtgenote."

Zal het echt zo gegaan zijn? Het zou zomaar kunnen. In 'The Crown' zit een portie verbeelding, geeft historicus Robert Lacey, die als adviseur aan de serie verbonden is en 'The Crown, het ware verhaal achter de succesvolle Netflix-serie', (Meulenhoff Boekerij) schreef. "Maar er klopt juist zo verschrikkelijk veel wél in de serie. Tot in de kleinste details. Zo vroeg scenarioschrijver Peter Morgan mij: 'noemde de kleine Elizabeth haar vader papa of daddy?' Daar duik ik dan in: het was papa."

Eenzaam

Lacey is een groot kenner van het Britse koninklijk huis. Hij schreef een boek over de ware feiten achter het verhaal van het eerste seizoen van 'The Crown'. De kijkers van deze veelgeroemde serie over het leven van Elizabeth II weten inmiddels hoezeer de kroon knelt om het hoofd van de koningin. Het lijkt een sprookje, dat leven in paleizen met mooie jurken, auto's en bedienden. Maar seizoen 1 eindigt met een ongelukkige, eenzame koningin. Ze is een symbool geworden, haar persoonlijke leven offerde ze op.

Naar verwachting kruipen wereldwijd miljoenen mensen vandaag achter Netflix om te zien hoe het verder gaat met de koningin. In principe weten we dat al, we kijken immers naar de recente geschiedenis. Maar door de sublieme acteurs - zoals Claire Foy als Elizabeth en Matt Smith als prins Philip - en de prachtige vormgeving (het eerste seizoen kostte ruim 120 miljoen euro) krijgen kijkers niet genoeg van dit schouwspel. Bovendien legt de serie bloot waar geen camera bijkomt: het privéleven van het gezin, de feestjes voor ingewijden, de gesprekken met ministers en het innerlijke leven van de koningin.

Lacey: "En daar heb je verbeelding nodig. Zo zit er in het eerste seizoen een ruzie tussen Elizabeth en Philip. Philip komt in tennisoutfit een kamer uitrennen, terwijl Elizabeth hem uitscheldt. Dat is echt gebeurd, fotografen en verslaggevers hebben het gezien. Maar we weten niet wat zich aan de andere kant van de deur heeft afgespeeld, wat de oorzaak van de ruzie was."

Terwijl seizoen 1 de jaren 1947-1956 beslaat en beschrijft hoe de nieuwe koningin langzaam aan haar zware functie went, zal seizoen 2 - de periode 1956-1964 - meer de relatie tussen Elizabeth en Philip uitdiepen. In het eerste seizoen is al te zien hoe de echtgenoot van Elizabeth ongelukkig is met de beperkingen in zijn leven. Hij moet in alles ondergeschikt zijn aan zijn vrouw en haar functie.

Huwelijksproblemen

In seizoen 2 gaat Philip op een lange reis naar Australië. Lacey: "Het was een eer voor hem, hij mocht de Olympische Spelen openen. Maar het voedde de geruchten van huwelijksproblemen en affaires van Philip. Die affaires zijn er nooit geweest, niemand heeft er ooit aanspraak op gemaakt. Maar de koningin was er furieus over en Buckingham Palace heeft de geruchten in 1969 officieel weersproken. Die fout hebben ze daarna nooit meer gemaakt, want nu had iedereen een reden om erover te praten.

"Het interessante is hoe ze over de problemen heenkwamen. In tegenstelling tot Juliana en Bernhard trouwens, die juist steeds verder uiteen groeiden. Elizabeth gaf Philip een eigen taak als hoofd van de familie, de bedienden en de landerijen. En ze gaf hem de titel van prins. Ook kregen ze er - tien jaar na Charles en Anne - twee kinderen bij, Andrew en Edward."

Met die nadruk op het privéleven zal er door de makers van de serie nog meer op verbeelding geleund moeten worden. Een riskante aangelegenheid? Historicus Lacey heeft daar toch geen problemen mee. "Sterker nog, ik heb veel geleerd van hoe de makers werken. Geschiedenis is hoe wij een kloppend verhaal maken van het verleden. Liefde en andere emoties horen daarbij."

Lacey heeft nog een voorbeeld uit het nieuwe seizoen: de Kennedy's komen op bezoek. Veel Britten mopperden dat hun koningin maar saai was vergeleken bij Jackie Kennedy. Lacey: "Ik kan me die tijd nog goed herinneren. Er was veel kritiek op haar stijl, haar manier van spreken. De koningin moet daar iets van meegekregen hebben. In de serie laten we zien dat ze zich inferieur voelt. Op reis in Ghana gaat ze dan een geslaagde Jackie-show geven. We weten dat ze die reis maakte, maar er is geen bewijs dat ze geïnspireerd was door Jackie. In de serie wekken we wel die indruk. Is dat speculatie of interpretatie?"

Verlegen

Dat Elizabeth anders dan Jackie een verlegen, terughoudende persoonlijkheid is, noemt Lacey juist de grote kwaliteit van de koningin. "Zij laat zich leiden door de politieke bazen. Een assertievere koningin had meer fouten gemaakt. Daarom vrezen velen de komst van Charles III, die zal strijden voor zijn eigen idealen, zo zegt hij zelf. Maar dat is niet de rol van de monarchie."

Van kleinzoon William verwacht Lacey meer. Hij heeft immers al aangegeven de stijl van zijn grootmoeder te willen volgen. Lacey: "Toen hij in de jaren negentig op Eton zat, ging hij wekelijks bij haar op de thee. De koningin opende dan de rode dozen met staatsstukken en vertelde hem wat het werk inhield. Zij onderwees hem in feite in het koningschap."

Beeld Netflix

De serie 'The Crown' viert het succes van de koningin, vindt Lacey. "Je ziet dat 'The Crown' de mening over het koningshuis positief beïnvloedt. Ik sprak gisteren een lid van het koningshuis, die de serie zelf niet had gezien. Hij had gehoord dat er veel in werd verzonnen, maar wel met warmte en een positieve spirit. Ik weet dat vrienden van de koningin smullen van de serie. Maar ik denk dat de koningin zelf niet kijkt. Ze is te bescheiden om geïnteresseerd te zijn in hoe men haar op tv afbeeldt."

Waarom is iedereen altijd zo nieuwsgierig naar het leven van het koningshuis? Lacey: "Het koningshuis geeft menselijke emoties een plaats in het nationale leven. We zien dat nu in Engeland. We hebben de lastige kwestie van de Brexit, maar het goede nieuws is dat prins Harry verliefd is. Dat leert ons weer even dat er belangrijker dingen in het leven zijn dan de Brexit."

Robert Lacey: 'The Crown, het ware verhaal achter de succesvolle Netflix-serie', uitg. Meulenhoff Boekerij, €24,99.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden