Met twee tweets maakt Trump een eind aan het optimisme over de handelsgesprekken met China

Minister van financiën Steven Mnuchin (l.) en handelsgezant Robert Lighthizer van de VS in Peking, vlak na hun overleg met de Chinese vice-premier Liu He begin deze maand.Beeld EPA

Nogal onverwacht verstuurde Donald Trump zondag twee dreigtweets over het handelsconflict met China. Daarmee bezorgde de Amerikaanse president internationale beurzen vandaag rode cijfers, zorgde hij voor een daling van de olieprijs en bracht hij Peking in grote verwarring.

Voor het weekend had Trump verklaard dat het handelsoverleg met China lekker liep. Nu kondigde hij plotseling harde maatregelen aan tegen de Aziatische concurrent. Het handelsoverleg met China gaat namelijk te langzaam, schreef Trump, omdat China op punten opnieuw wil onderhandelen. ‘Nee!’

Escalatie

Hij voert de druk flink op. Vrijdag verhogen de Verenigde Staten de invoerheffingen op 200 miljard dollar aan Chinese producten die ze invoeren, schreef Trump. Binnenkort geldt het invoertarief van 25 procent voor alle Chinese goederen. Opgeteld gaat het om 500 miljard dollar aan goederen op jaarbasis, van iPhones tot kinderstoeltjes. Deze maatregel zou een escalatie zijn van het handelsconflict, dat een groot effect heeft op de wereldeconomie. De handelsoorlog zorgt voor veel onzekerheid onder investeerders en verstoort internationale productieketens van bedrijven.

Een ommezwaai kun je altijd verwachten van Trump. Maar hier was de timing opvallend. De Chinese handelsdelegatie stond juist de koffers te pakken voor een reisje Washington. Nadat er laatst ‘constructieve gesprekken’ in China waren gevoerd, werd de Chinese vice-premier Liu He komende woensdag verwacht door de Amerikaanse minister van financiën Steven Mnuchin en de Amerikaanse handelsgezant.

Betrokkenen hielden rekening met een overeenkomst op vrijdag. In juni kon die dan feestelijk worden ondertekend. Het was een voorzichtige verwachting, want dergelijke voorspellingen van betrokkenen zijn al vaker gelogenstraft.

In december vorig jaar kwamen Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping tijdens een diner in Buenos Aires bijvoorbeeld tot een wapenstilstand. Binnen negentig dagen zou het handelsconflict worden opgelost. Maar die deadline verstreek zonder resultaat.

Terugkrabbelen

Nu vuurde Trump vlak voor de finale onderhandelingen opeens een paar kanonnen af. Handelsgezant Robert Lighthizer heeft Trump een minder rooskleurige verslag uitgebracht van de voortgang in de gesprekken. Zijn mededeling dat China terugkrabbelt op bepaalde terreinen, zou voor Trumps verharding hebben gezorgd.

China wist even niet hoe het moest reageren. Het was de vraag of de delegatie nog wel naar de VS zou moeten afreizen. Eerder had Peking al laten weten dat het weigert te onderhandelen met het mes op de keel. “We zijn bezig om de situatie te gaan begrijpen”, zei de woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken. Hij zei dat een Chinees team zich toch zou voorbereiden op de reis naar de Verenigde Staten. Maar de stemming is er niet beter op geworden.

Trump ging de strijd aan met de tweede econonomie van de wereld, omdat de onderlinge handel volgens hem te veel in het voordeel van China uitslaat. Hij wil dat China de eigen markt verder opent voor Amerikaanse bedrijven en financiële instellingen. Ook moet er eens een eind komen aan de Chinese diefstal van intellectueel eigendom, vindt Trump.

De Chinese vice-premier Liu He, rechts, met minister Steven Mnuchin en handelsgezant Robert Lighthizer uit de VS, eerder deze maand in Peking.Beeld AP

Op zo’n 50 miljard aan Chinese tech-producten zitten sinds vorig jaar invoerheffingen van 25 procent. De bestaande heffing van 10 procent op 200 miljard aan producten wordt vrijdag verhoogd tot 25 procent. En 325 miljard dollar aan additionele goederen krijgt binnenkort dezelfde invoerbelasting, volgens Trump.

Het is de vraag of deze extra heffingen er daadwerkelijk komen en dan vooral op zo’n korte termijn. In de VS klinkt veel protest van bedrijven en belangenorganisaties. Bijvoorbeeld omdat de invoerheffingen producten duurder maken voor Amerikaanse consumenten. Amerikaanse importeurs betalen de heffingen en berekenen die extra kosten door aan klanten.

De Amerikaanse president Donald Trump voert overleg met de Chinese vice-premier Liu He in het Witte Huis, begin dit jaar.Beeld AP

Trump zegt dat de invoerheffingen bijdragen aan Amerika’s geweldige economische resultaten. Dat het goed gaat met de economie staat vast. Zo bereikte de werkloosheid in april het laagste niveau in 49 jaar, namelijk 3,6 procent. Maar volgens veel economen hebben invoerheffingen een negatief effect.

De afgelopen periode waren financiële markten en het bedrijfsleven wat optimistischer over de voortgang van de gesprekken. China zou bijvoorbeeld beloofd hebben om de eigen financiële markt verder open te stellen voor Amerikaanse concurrenten. Ook zou het veel meer producten van de Verenigde Staten gaan kopen, zodat de handelsbalans minder heftig uit balans slaat. Een moeilijk punt in de onderhandelingen is dat Amerika de invoerheffingen ook bij een akkoord wil laten voortduren. Om zo af te dwingen dat China de afspraken nakomt. Maar dat ziet China niet zitten.

Steun kreeg Trump uit Democratische hoek. Senaatsleider Chuck Schumer adviseerde Trump om pal te staan en niet terug te deinsen. “Alleen met kracht kun je van China te winnen.”

Lees ook:

Dankzij Trump zal de Chinese invloed alleen maar groter worden

Terwijl president Trump een nieuwe handelsoorlog begint, schrijft Rob de Wijk, paait de Chinese premier Li Keqiang de Europese Unie met geruststellende woorden. De Chinese retoriek klinkt goed. Het zou om ‘win-win’ gaan en de Chinezen onthouden zich van de onbezonnen dreigementen zoals die uit Washington komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden