Met Tsjernobil zijn gevaren de wereld niet uit

De kernenergie-industrie in West-Europa probeert te overleven door nieuwe kerncentrales, maar dan in het Oosten in plaats van het Westen, dat wel moet betalen. Als lokkertje worden de sentimenten van Tsjernobil misbruikt. De alternatieven liggen voor het oprapen.

Deze week is het 13 jaar gelden dat eenheid 4 van de ongelukscentrale Tsjernobil ontplofte. Nog steeds draaien kerncentrales van dit type in Oost-Europa. De EU heeft al twee miljard gulden gestopt in het oplappen van kerncentrales van Russische makelij. Dat heeft niet geholpen, een herhaling van de Tsjernobilramp is nog steeds mogelijk.

Tot op heden houden in Europa de christendemocraten vast aan kernenergie. De socialisten en de liberalen zijn verdeeld. In sommige landen zijn zij tegen, in andere voor. Alleen de groene politieke groeperingen zijn uitgesproken in hun afkeer van elektriciteit uit atoomenergie.

Ondanks de politieke ondersteuning is kernenergie over haar hoogtepunt heen. In de VS worden geen nieuwe centrales gebouwd noch gepland, wel oude afgebroken. Voor West-Europa geldt hetzelfde. Wereldwijd zijn er vorig jaar zes nieuwe kerncentrales in bedrijf genomen, maar ook zes oude stil gelegd. Tien jaar geleden kwamen er jaarlijks 30 nieuwe centrales bij.

Een kat in het nauw maakt rare sprongen. De kernenergie-industrie in West-Europa probeert wanhopig te overleven. Geen nieuwe kerncentrales meer in het Westen, dan maar in het Oosten. Maar gezien de slechte economische situatie aldaar moet het geld wel uit West-Europa komen. Het lobbyplan is eenvoudig: misbruik de sentimenten over de ongelukscentrale Tsjernobil. Sluiting van de overige eenheden van Tsjernobil en gelijktijdig zouden twee oude kerncentrales van het Sovjettype in de Oekraïne K2/R4 (Khmelnitky 2 en Rovno 4) uit de mottenballen gehaald worden en met Westerse techologie afgebouwd moeten worden: kosten zo'n 4 miljard gulden, bij uitvoering waarschijnlijk het dubbele. Volgens het plan zou Euratom een miljard gulden moeten lenen en de Oost-Europa-Bank in Londen een kleine half miljard gulden.

Dit project is hoogst omstreden. De verplichte studie van de Oost-Europa-Bank wees uit dat de Oekraïne helemaal geen behoefte heeft aan nieuwe elektriciteitscentrales gezien zijn huidige overcapaciteit. Ook zou een aardgascentrale flink goedkoper uitvallen.

De EU-bank in Luxemburg vindt dit hele project economisch onrendabel. Maar de demissionaire Europese Commissie wil zich over deze bezwaren heen zetten. Ook de meerderheid van de linkse regeringen van de atoomlanden Frankrijk en Groot-Brittannië wil de komende weken een beslissing ten gunste van kernenergie forceren.

Vorig jaar bij een soortgelijke discussie over Westers geld voor het afbouwen van de Sovjetkerncentrale Mochovse in Slowakije heeft Paars-I zich laf van een oordeel onthouden. Dit keer verwacht ik meer inzicht van Paars-II: niet langer vasthouden aan kernenergie en fossiele brandstoffen, maar investeren in energiebesparing, energie-efficiëntie en schone energiebronnen. Een nieuwe energiepolitiek is nodig in Europa. In Nederland komt minder dan 1 procent van onze energie uit schone energiebronnen. In Denemarken komt 7 procent van de elektriciteit uit windenergie en het doel is 50 procent in 2030. In Oostenrijk komt een kwart van de energie uit biomassa. De Duitse rood-groene regering heeft besloten dat er in 2005 100 000 daken met zonnepanelen dienen te zijn uitgerust. In Nederland zou volgens een recente studie een off-shore windenergiepark 30 kilometer uit de kust van Texel in 2010 40 procent van de huidige elektriciteitsbehoefte kunnen dekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden