Met safe havens houd je de vluchtelingen niet uit Europa

Beeld ANP

CDA-leider Sybrand Buma stelt geen halve maatregelen voor om de vluchtelingencrisis in Europa onder controle te krijgen. Maar ze lijken meer gericht op politieke profilering dan op een haalbare oplossing, analyseert Trouw-redacteur Marno de Boer.

In een interview met nu.nl pleit Buma vandaag voor het instellen van safe havens in Syrië, Libië en Irak, waar vluchtelingen een veilig heenkomen kunnen vinden. En als het nodig is wil Buma dan ook best Nederlandse grondtroepen sturen om die te beschermen. "We kunnen niet alleen kijken naar de vluchtelingenstromen en het beheersen daarvan. We moeten kijken naar de bron waar deze stromen vandaan komen. De bron is de grote chaos in Syrië en Irak, maar ook de instabiliteit in Libië."

We vroegen parlementair redacteur en Navo-kenner Marno de Boer naar de plannen van Buma.

Wat zijn de politieke reacties tot nu toe op het voorstel van Buma?
Niet heel enthousiast. SP en ChristenUnie hebben laten weten dat ze het niet zien zitten. Halbe Zijlstra van de VVD probeerde het te doen voorkomen alsof het CDA zich nu achter een eerder VVD-plan schaart, namelijk om de buitengrenzen van Europa dicht te gooien en vluchtelingen in de regio op te vangen. Maar toen hem gevraagd werd of dat betekende dat de VVD ook grondtroepen zou willen overwegen, wilde hij daar niet echt op ingaan, en zei hij dat die safe havens ook in de buurlanden ingericht konden worden. Maar ja, dat is eigenlijk de bestaande situatie. Dus in die zin schaart ook de VVD zich niet achter het CDA.

Liggen grondtroepen internationaal gezien in het verschiet?
Absoluut niet, zeker geen westerse. Ze hebben de middelen eenvoudigweg niet. Veel Europese landen kijken militair gezien op dit moment vooral naar Rusland. Frankrijk heeft zijn handen vol aan de inzet in Mali. En de Verenigde Staten staan na hun ervaringen met de inzet van grondtroepen in Afghanistan en Irak ook niet te springen om zich weer in een nieuw avontuur te storten.

Dus ik zie niet wie die grondtroepen zou moeten leveren. Ja, misschien dat Turkije wel een safe haven zou willen creëren in Syrië. Maar dat zou dan vooral gericht zijn tegen de Koerden, niet om vluchtelingen op te vangen.

Politiek niet haalbaar dus. Maar zo'n safe klinkt toch wel als een goed plan?
Voorstanders halen soms het voorbeeld aan van de safe haven die na de Golfoorlog in Noord-Irak gecreëerd werd. Maar die situatie was onvergelijkbaar met wat Buma nu voorstelt. Destijds was Saddam Hoessein erg verzwakt, en konden de Koerden in alle rust hun eigen staat opbouwen. In Syrië heb je behalve IS en Assad nog allerlei radicale groepen, dus het is onduidelijk wie zo'n safe haven zou moeten besturen.

Bovendien zou zo'n safe haven in Libië niet bedoeld zijn voor Libiërs, maar voor Eritreërs op doorreis naar Europa. Die mensen gaan daar echt niet in Libië een kamp zitten, die willen juist weg uit een vluchtelingenkamp.

Hetzelfde speelt met de miljoenen Syrische vluchtelingen die in kampen in Libanon, Jordanië en Turkije zitten. Die mensen zitten al een paar jaar in een kamp, en die komen nu naar Europa, omdat ze juist weg willen uit de uitzichtloze situatie daar. Dus ik vraag me af of die terug naar Syrië zouden gaan om daar in een kamp te gaan zitten.

Is dit dan gewoon een proefballon?
Ik vrees het wel. Het past wel in de voorstellen die Buma de afgelopen tijd gedaan heeft, waarmee hij zich rechts van de VVD probeert te positioneren. Vorig jaar hield hij tijdens de algemene politieke beschouwingen een pleidooi voor kernenergie. En onlangs nog keerde hij zich tegen het steunpakket voor Griekenland, terwijl alle andere christen-democraten in Europa daar juist voor waren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden