Met politiek die waan van de dag volgt is niets mis

De oude politiek met vaste standpunten loopt op zijn einde. Er is iets nieuws op til.

Dat het politieke midden verdwijnt is in de ogen van Peter van der Vliet en Lisette Schuitemaker de voorbode van een volgende stap in de evolutie van de democratie. Hun insteek is verfrissend, hun benadering ’zoekend’ en daardoor niet volledig uitgewerkt.

Hoe kunnen politieke partijen überhaupt overleven, als ze zich meer op ’meedenken’ richten en zich daardoor voor hun kiezers beduidend minder kunnen profileren? En hoe voorkomen we dat hun stelling dat ’iedere politieke partij een manier van kijken is’, waarbij ’iedereen deels gelijk heeft’, verwordt tot een vorm van relativisme waarin geen enkele norm overeind kan blijven? Dit zijn vragen die maken dat de inzichten van Van der Vliet en Schuitemaker vooralsnog politiek tot niets zullen leiden.

Het zou jammer zijn als politici dit artikel links zouden laten liggen. Want hoewel het moeilijk in te schatten is in hoeverre de geschetste contouren van een ’volgende stap’ accuraat zijn, duidelijk is wel dat ons iets te gebeuren staat.

Ook vanuit een heel andere invalshoek, namelijk een analyse van de manier waarop veel jongeren in de wereld staan, komen er tal van signalen dat de rechte lijn van politiek, met vaste standpunten en vaak even vaste opposities, op zijn einde loopt.

Helder is dat veel jongeren steeds minder behoefte voelen aan een partij die namens hen het woord voert. De voor veel ouderen zo vertrouwde scheiding tussen woordvoerders en ’publiek’, tussen nieuwsmakers, nieuwsbrengers en nieuwsvolgers is onder jongeren in snel tempo aan het verdampen. Voor veel jongeren is iedereen ’nieuwsmaker’ en nieuwsvolger’ tegelijk. De populariteit van websites als YouTube en Wikipedia, die nadrukkelijk zowel door als voor de gebruikers zelf zijn, is één van de meest in het oog springende uitingen van deze trend.

Alles is voortdurend aan discussie, dynamiek en dus verandering onderhevig. Dit is een spannend proces, waarbij – of we dat nu willen of niet – de basis vervalt voor de ’vaste standpunten’ van politieke partijen.

Veel politici en politieke commentatoren mopperen dat de waan van de dag regeert. De onwil en onmacht om adequaat op hypes te reageren leeft niet alleen bij politieke partijen maar ook breder, bij natuurorganisaties en andere organisaties in het maatschappelijk middenveld.

Het is waar dat jongeren zich vaak laten leiden door wat op een bepaald moment het meest ’hot’, aantrekkelijk of energiek is. Is dat echt zo verkeerd? Is het niet één van de diepe, universele, uitdagingen van mensen om steeds zo volledig mogelijk in ’het nu’ te leven?

Waarom zouden we, uit politiek-praktische overwegingen, neerkijken op iets wat in zoveel verschillende religies en tradities voor persoonlijke spirituele ontwikkeling juist wordt nagestreefd?

Het is opvallend hoe goed deze focus op ’het nu’, die tegenwoordig onder zoveel jongeren leeft, aansluit bij de doorkijkjes van Van der Vliet en Schuitemaker. Hun stelling dat van politiek weer een ontdekkend proces kan worden gemaakt, waarbij de kiezer laat zien „wat op dat moment zijn manier van kijken is”, biedt een doorkijkje naar een jongere, frisse manier van politiek bedrijven.

Misschien zijn het – zoals dat in de geschiedenis zo vaak gebeurt – ook nu weer de jongeren die het eerst doorhebben wat mogelijk en wat passend is.

iHet artikel van Van der Vliet en Schuitemaker is na te lezen op www.trouw.internet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden