RecensieJeugdboek

Met opa ervandoor

Het postuum uitgegeven boek van de Zweed Ulf Stark over vriendschap tussen kleinzoon en grootvader is een hartveroverend boek van een rasverteller. 

‘Wat is het toch vreemd dat blaadjes op hun mooist zijn vlak voordat ze van de bomen vallen”, mijmert Klein-Gottfried in de derde zin van dit postuum uitgegeven boek van de Zweedse rasverteller Ulf Stark (1944-2017). Het is zo’n ogen­schijnlijk terloopse observatie, die steeds meer lading krijgt naarmate je verder leest. De band tussen Klein-Gottfried en zijn zieke opa is als zo’n blaadje: op z’n mooist voor het van de boom valt.

Kinderboeken over vriendschappen tussen grootouders en kleinkinderen zijn er te over en ook het feit dat Klein-Gottfried zijn opa helpt ontsnappen uit het ziekenhuis is geen bijster origineel verhaalgegeven. Maar Stark schrijft zo warmhartig en geestig, dat je die bezwaren vlot vergeet.

Het begint al met het eigenzinnige karakter van opa; een nogal cholerische kerel, die op de sfeervolle, maar nergens zoete potloodtekeningen van Kitty Crowther, een toepasselijk rode aardappelkop met felle ogen heeft. Geen gemoedelijke grijsaard dus, maar een lastpak: hij haat het ziekenhuis, terroriseert de verpleging met de alarmknop en vloekt en tiert er op los. 

Zijn grootste wens: nog een keer naar zijn huis op het eiland, dat leegstaat sinds oma is gestorven en hij in het ziekenhuis belandde. Klein-Gottfried leidt zijn ouders en de verpleging met plezier om de tuin en reist er met opa heen. “Soms is liegen de enige manier om de waarheid te vertellen”, vergoelijkt die. “Krijg nou wat, dat heb ik even slim gezegd. Zijn er nog biertjes?”

In het huis breekt het hart van dit boek open: Klein-Gottfried, die als gevoelige aangever in dit verhaal zijn bonkige opa helpt zijn leven af te ronden, merkt aan hem hoe hij oma mist. “‘Kun je van iemand houden die dood is?’ vroeg ik. ‘En nu hou je je kop, jongen!’ Ik wist wat dat betekende. Dat betekende: ‘Ja, dat kan.’”

In de kelder staat nog één pot vossenbessenjam, die oma heeft gemaakt. Daar zit volgens opa een deel van haar leven in en daarom heeft het een heilzame uitwerking op hem. Na hun uitstapje verkondigt hij dat het een stuk beter met hem gaat en hij snel dood zal gaan. Die humor maakt opa’s uiteindelijke sterven, als de vossenbessenjam op is, niet minder ontroerend, integendeel. Na het ook al zo mooie ‘Liefde is niet voor lafaards’ (2018) is dit opnieuw een hartveroverend boek.

Oordeel: Hartveroverend boek van een rasverteller.

Ulf Stark
De weglopers
Vert. Edward van de Vendel
Ill. Kitty Crowther. Querido;
145 blz.; € 17,99; Vanaf 13 jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden