analyse

Met ontslag van trainer Keizer breekt Ajax vooral met Cruijff

Ajax-trainer Marcel Keizer staat de pers te woord over de wedstrijd Ajax-PSV in de eredivisie. Toen won Ajax nog met 3-0.Beeld ANP

Het ontslag van trainer Keizer en (vooral) van Cruijff-discipel Bergkamp zegt op dit vreemde moment veel over woelingen bij Ajax. Vroegere verwanten zijn ver uiteengedreven.

Hij was trainer geweest bij de eerste-divisieclubs Telstar, Cambuur en Emmen en hij had het in dezelfde klasse goed gedaan met het tweede team van Ajax, waarmee op dat niveau niet zoveel fout is te doen. Nee, een uitgelezen trainer voor Ajax 1 leek Marcel Keizer niet, en na nog geen half jaar erkent Ajax dat ook zelf. Op een vreemd moment, dat vooral veel zal zeggen over interne woelingen in Amsterdam.

Met zijn assistent Hennie Spijkerman en, zeer opvallend, Dennis Bergkamp werd Keizer vandaag op non-actief gesteld, daags na de uitschakeling in het bekertoernooi bij FC Twente en luttele dagen voor de afsluiting van de eerste competitiehelft tegen Willem II. Dat op die laatste wedstrijd al niet meer kon worden gewacht, tekent hoe ver mensen in de clubleiding uiteen waren gedreven.

Hecht verbond

Ajax had er onvoldoende vertrouwen in, luidde de verklaring, dat met het weggestuurde trio de ambities van de club konden worden verwezenlijkt. Dat wijst bovenal op een forse breuk tussen Bergkamp en directeur Edwin van der Sar, de twee gerenommeerde oud-profs die lang een tamelijk hecht verbond leken te vormen. Bergkamp, die hem kende uit het verleden, was de grootste voorstander geweest van de promotie van de relatief onervaren trainer Keizer, eind vorig seizoen na het vertrek van Peter Bosz.

Meer dan technisch directeur Marc Overmars, die zijn bedenkingen had, leek Van der Sar zijn oud-ploeggenoot bij Ajax hierin zeker aanvankelijk te volgen. Maar Keizer kreeg nooit greep op zijn selectie. Na de blamerende uitschakeling in de voorronden van de Europa League tegen het Noorse Rosenborg was Ajax in eigen land vooral wisselvallig, met vóór de aftocht in het bekertoernooi al dertien verliespunten in de competitie tot gevolg.

Het voltrok zich volgens een patroon dat vaker zichtbaar is als vastigheden ontbreken. Eind september werd er al volop gespeculeerd over een ontslag van Keizer. Op de eerste dag van oktober won Ajax met 0-4 bij Heerenveen en had de trainer weer even lucht, zoals dat dan heet. Soms speelde Ajax aardig, dan weer niet. Keizer wisselde veelvuldig, soms noodgedwongen, soms ook niet – dan leken zijn keuzes of compromissen besluiteloosheid uit onervarenheid te weerspiegelen.

Radicale streep

Het mocht in engere zin niet verbazen met een trainer van die statuur. In bredere zin is vooral het congé van Bergkamp intrigerend. Daarmee wordt een radicale streep door de recente clubgeschiedenis getrokken, een diepe kerf. Bergkamp en de eerder al verdwenen Wim Jonk waren de eerste discipelen van Johan Cruijff, die Ajax vanaf eind 2010 met zijn zogenoemde revolutie wilde hervormen.

Bergkamp en Jonk moesten de club op technisch gebied leiden en nieuwe talenten aanleveren, naar het voorbeeld van Bayern München, dat al sinds jaar en dag door oud-spelers wordt bestuurd. Later kwamen Van der Sar en Overmars er in Amsterdam bij. Bergkamp, al zwijgzaam als voetballer, was van hen van meet af aan het minst zichtbaar. Daar kwam toenemende kritiek op: in een zogenoemd en door Cruijff ingesteld ‘technisch hart’ oordeelde hij over trainers en spelers, maar hij hield zich bij voortduring verscholen.

Afgelopen juni presenteerde Ajax Marcel Keizer (L) als nieuwe trainer. Tijdens tijdens een training in het Amsterdamse Bos wordt Keizer geflankeerd door Hennie Spijkerman, Dennis Bergkamp en Aron Winter .Beeld ANP

Rond het vertrek van de vorige trainer Bosz naar Borussia Dortmund staken geluiden de kop op over fricties in de technische staf. Bosz zou al langer niet overweg hebben gekund met Ajax’ vaste assistent Spijkerman en ook met Bergkamp, die als individueel trainer ook aan het eerste elftal verbonden was. Bergkamp, die gaandeweg geen uitwedstrijden meer bezocht, ontkende dat.

Meer loos

De drastische ingreep versterkt nu het vermoeden dat er destijds al meer loos was dan Bergkamp wilde doen geloven én dat de wrijvingen zich hebben verspreid, tot in de relatie van vroegere verwanten. In de persverklaring maakt Ajax melding van een verschil van inzicht met Bergkamp over het te voeren technisch beleid.

Waarover dat dan moet zijn gegaan, zal mogelijk blijken, in de transferperiode van volgende maand bijvoorbeeld. Bergkamp stond grofweg voor de zienswijze van Cruijff, met een voorkeur voor zelf opgeleide spelers. Een gebrek aan gekochte ervaren spelers breekt Ajax al jaren uiteindelijk op. De aanstelling van Keizer paste in het lichtzinnige gevoel in Amsterdam dat het zonder ook moet kunnen, zelfs met een relatief naamloze trainer aan het roer.

Het zou kunnen dat bij Ajax ten langen leste wordt ingezien dat Cruijff en de zijnen er toch iets te makkelijk over dachten – al is het gezien de clubgeschiedenis, en het vele ondoorgrondelijke daarin, beter om niet al te snel conclusies te trekken.

Tijdelijke opvolger

Michael Reiziger zit zondag op de bank bij Ajax, in de laatste competitiewedstrijd van dit jaar tegen Willem II. Hij is de tijdelijke opvolger van de ontslagen Marcel Keizer. Oud-Ajax-verdediger Reiziger was vanaf het begin van dit seizoen trainer van Ajax’ tweede team.

"Wij kenden een nare zomer en een rommelige seizoenstart", zei Ajax-directeur Van der Sar, mede doelend op het drama van de weggevallen middenvelder Nouri. "Sportief gezien was de Europese uitschakeling het dieptepunt. We hebben er onvoldoende vertrouwen in dat wij op deze wijze het niveau gaan halen dat we met Ajax nastreven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden