Met meer dans en muziek in de kerk valt het minder op wanneer iemand te laat komt

Zijn wij in de gemeente gastvriendelijk?', vraagt Parakleet, kaderblad voor geestelijk werkers zich af. Twee studenten godsdienst-pastoraal werk aan de Christelijke Hogeschool Ede deden onderzoek naar de gastvrijheid in autochtone orthodox-protestantse gemeenten, waaronder ook drie Pinksterkerken.

Negen jonge christenen van niet-westerse komaf bezochten 26 kerken. Het resultaat was weinig vleiend. In veertien van de 26 godshuizen wensen de uitheemse christenen nooit meer terug te komen, vanwege het gebrek aan hartelijkheid van hun Nederlandse geloofsgenoten.

De onderzoekers houden wat plichtmatige wetenschappelijke slagen om de arm. Statistisch is het onderzoek natuurlijk te wankel voor keiharde conclusies, maar het krijgt ondersteuning van diepte-interviews. De niet-westerse christenen vonden het storend wanneer niemand zich met hen bemoeide wanneer ze de kerk binnenkwamen. Ook kwam het voor dat na afloop geen mens vertelde waar de koffie was, en dat ze geen aansluiting kregen bij de koffiedrinkers. Soms keken die met schuwe blikken naar de vreemdelingen, vooral als ze er Afrikaans uitzagen. Was dat gebrek aan hartelijkheid of verlegenheid? Of kan verlegenheid een gebrek aan hartelijkheid in de hand werken?

Problemen leverde ook de strakke structuur van de erediensten op, mensen die precies op tijd komen en netjes op stoelen blijven zitten en hun mond houden. In migrantenkerken is de sfeer vaak losser. Veel beweging, dans en muziek, waardoor het ook minder opvalt wanneer iemand 'te laat' komt. Bij het begin van de dienst en het einde kijken ze niet op een uurtje.

Aanbevelingen van de vreemde bezoekers aan de Nederlandse houtenklazenkerken: 'Zorg voor een hartelijke ontvangst, zowel voor, tijdens als na de dienst. Wees alert op taalgebruik dat alleen maar voor de eigen groep te begrijpen is. Leg tussendoor ook uit wat er aan de hand is, bijvoorbeeld als we 'blij zijn dat Piet er weer is'. Doe dat ook met voorbeelden in de preek, die niet voor iedereen herkenbaar zijn. Geef als voorganger het goede voorbeeld.'

In Handelingen, tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap, staat het verhaal van een dominee die het in zijn eerste gemeente, een paar maanden nadat hij van de universiteit kwam, meteen zwaar voor zijn kiezen kreeg. De koster vertelt hem dat zijn vrouw een relatie heeft met een ouderling. De dominee praat met de kostersvrouw en de ouderling en benadrukt dat ze tot het uiterste moeten proberen hun bedreigde huwelijken te redden. Beide stellen doen relatietherapie maar het onvermijdelijke gebeurt: de ouderling en de kostersvrouw trouwen met elkaar, nadat de koster zich al heeft getroost met een ongetrouwde vriendin van zijn ex. Alleen de ex van de ouderling blijft zonder.

Wat er uiteindelijk is gebeurd ademt de geest van 2013, maar de manier waarop het tijdschrift de zaak benadert roept eerder associaties op met 1913. De dominee worstelt nog steeds met de vraag of hij goed heeft gehandeld. Had hij niet 'directiever' moeten optreden? Maar wie zou dat nou accepteren van zo'n pas afgestudeerd studentje? Een arts die werkzaam is in de geestelijke gezondheidszorg vindt dat de dominee de zaken destijds goed heeft aangepakt, zeker als je rekening houdt met zijn 'signatuur'.

Twee vragen komen niet aan de orde. Het blijft onduidelijk of de stellen kinderen hadden. En niemand stelt de vraag of een scheiding, hoe pijnlijk ook, toch minder erg is dan het voortzetten van een slechte relatie, en of twee gelukkige huwelijken, hoewel tot stand gekomen via de kronkelende weg van overspel, niet ver te prefereren zijn boven de voortzetting van twee slechte verbintenissen.

Dit is niet echt de doorsnee leefwereld van hedendaags Nederland, dit staat veraf van, om maar eens willekeurig iets te noemen, de soap GTST. Maar ook dit is dus hedendaags Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden